Xã Phiêng Pằn có địa hình chia cắt tạo nhiều tiểu vùng khí hậu khác nhau; có quốc lộ 37 và quốc lộ 4G đi qua, thuận lợi để thúc đẩy giao thương, tiêu thụ nông sản. Ông Nguyễn Thanh Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Phiêng Pằn, cho biết: Ngay sau khi thành lập, xã đã rà soát hiện trạng sản xuất, xác định diện tích lúa nương, ngô, mía có năng suất thấp để chuyển đổi sang những cây trồng có giá trị kinh tế cao, phù hợp với từng vùng như cà phê, lê, mận, chanh leo, cây dược liệu... Đẩy mạnh chuyển giao khoa học kỹ thuật, lồng ghép các nguồn vốn đầu tư kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất; khuyến khích phát triển sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, truy xuất nguồn gốc, xây dựng sản phẩm OCOP nhằm nâng cao giá trị nông sản.

Từ hướng đi đúng, phong trào chuyển đổi cơ cấu cây trồng nhanh chóng lan tỏa khắp trên địa bàn xã, từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung theo lợi thế từng khu vực. Đến nay, toàn xã duy trì 467 ha lúa hai vụ, hơn 2.800 ha ngô, 1.720 ha cà phê, 1.053 ha cây ăn quả, 2.364 ha mía nguyên liệu và 188 ha sắn cao sản. Chăn nuôi cũng phát triển theo hướng hàng hóa với trên 10.000 con trâu, bò, 5.640 con dê và gần 137.900 con gia cầm; duy trì gần 180 ha cỏ voi phục vụ chăn nuôi, góp phần nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp.

Là một trong những điểm sáng trong chuyển đổi cơ cấu kinh tế của xã, bản Mởn hôm nay đang mang một diện mạo hoàn toàn mới khi đời sống nhân dân ngày càng khởi sắc, toàn bản hiện chỉ còn 4 hộ nghèo. Lực đẩy cho sự bứt phá này, nhờ sự sát sao của chính quyền địa phương và sự đồng lòng, chủ động đổi mới tư duy sản xuất của người dân. Ông Quàng Văn Thanh, Bí thư chi bộ, cho biết: Chi bộ, ban quản lý bản thường xuyên tuyên truyền, vận động nhân dân chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả. Chỉ từ đầu năm đến nay, bà con đã chuyển đổi 100 ha đất trồng ngô, lúa nương và mía sang trồng cà phê. Hiện nay, toàn bản có 170 ha cà phê, 100% là giống Arabica; duy trì 42 ha lúa nước, 40 ha cây ăn quả, 90 ha ngô; tổng đàn gia súc trên 1.300 con và khoảng 8.000 con gia cầm.

Nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư phát triển các mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện của gia đình. Gia đình anh Cầm Văn Yêu, bản Mởn, là một trong những hộ tiên phong chuyển đổi 2 ha đất trồng ngô, lúa nương sang trồng cà phê. Đồng thời, gia đình phát triển chăn nuôi dê thương phẩm, mỗi năm xuất bán khoảng 70 con và đầu tư chuồng trại nuôi 100 con lợn thịt. Nhờ kết hợp trồng trọt và chăn nuôi, mỗi năm gia đình thu lãi trên 300 triệu đồng.

Còn ông Hà Văn Dươm, bản Mật Sàng chọn hướng phát triển kinh tế theo phương châm “lấy ngắn nuôi dài”. Phát huy lợi thế nguồn nước, gia đình đầu tư hệ thống tưới để trồng 2 ha rau màu, ngô ngọt, khoai sọ; đồng thời chuyển đổi hơn 1 ha mía sang trồng cà phê xen cây na. Trong quá trình sản xuất, ông áp dụng quy trình canh tác theo hướng hữu cơ, chú trọng nâng cao chất lượng nông sản nên toàn bộ sản phẩm rau đều được thương lái đến tận vườn thu mua. Việc bố trí hợp lý giữa cây ngắn ngày và cây lâu năm giúp gia đình có nguồn thu ổn định, đạt gần 700 triệu đồng mỗi năm.

Những kết quả chuyển đổi cơ cấu sản xuất là cơ sở để xã tiếp tục thực hiện khâu đột phá Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Phiêng Pằn lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định: Chuyển đổi mạnh mẽ cơ cấu cây trồng, vật nuôi gắn với phát triển nông, lâm nghiệp bền vững. Phấn đấu, năm 2030, xã có hơn 1.200 ha cây ăn quả, 1.980 ha cây công nghiệp; tổng đàn gia súc, gia cầm đạt hơn 177.800 con; thu nhập bình quân đầu người đạt 35,5 triệu đồng/năm và không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021-2025.

Với định hướng phù hợp, Phiêng Pằn đã và đang khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, hình thành các vùng sản xuất hàng hóa, tạo nền tảng phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao đời sống nhân dân và xây dựng nông thôn mới.