Tại huyện Yên Châu có 12.150 ha cây ăn quả các loại, sản lượng trên 104.000 tấn quả. Chất lượng nông sản của huyện được đảm bảo thông qua việc áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất nghiêm ngặt, hơn 980 ha cây ăn quả được chứng nhận sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Phục vụ xuất khẩu, toàn huyện được cấp 36 mã số vùng trồng, diện tích trên 670 ha, 1 cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu nông sản và 3 vùng chuyên canh cây ăn quả ứng dụng công nghệ cao. Năm 2025, huyện đặt mục tiêu xuất khẩu 9.380 tấn quả, với giá trị ước tính 4,9 triệu USD, tăng 24,88% so với năm 2024. Các sản phẩm xuất khẩu chủ lực của huyện gồm: xoài, nhãn, chuối tươi, long nhãn.

Xoài giữ vị thế chủ lực trong các mặt hàng quả tươi xuất khẩu của huyện Yên Châu, dự kiến năm 2025 sản lượng đạt 5.000 tấn, chiếm 53,3% tổng sản lượng trái cây tươi xuất khẩu của toàn huyện. Đảm bảo chất lượng, ngay từ đầu năm, huyện xây dựng vùng trồng đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, tổ chức các lớp tập huấn trồng, chăm sóc cây ăn quả theo tiêu chuẩn nhập khẩu; hỗ trợ túi bao trái, tem nhãn truy xuất nguồn gốc cho nông dân, HTX.

Kinh nghiệm nhiều năm chuyên trồng, chăm sóc xoài xuất khẩu, ông Hà Văn Sơn, Giám đốc HTX Nông sản an toàn Chiềng Hặc, xã Chiềng Hặc, cho biết: HTX có 25 ha xoài, trong đó, 14,5 ha xoài được cấp chứng nhận sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và được công nhận là vùng xoài công nghệ cao. Ngoài diện tích xoài của các thành viên, HTX liên kết với 64 hộ trồng xoài với tổng diện tích gần 160 ha xoài. Hằng năm, HTX khoanh vùng trồng xuất khẩu, hướng dẫn các thành viên và hộ liên kết sử dụng đúng loại thuốc bảo vệ thực vật được phép, tuân thủ thời gian cách ly và áp dụng biện pháp bao trái. Nhờ đó, sản phẩm xoài luôn đạt tiêu chuẩn mẫu mã, chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm, đáp ứng tốt các yêu cầu xuất khẩu.

Còn huyện Mai Sơn, có 11.500 ha cây ăn quả, sản lượng ước đạt 86.500 tấn. Kế hoạch năm 2025, huyện đặt mục tiêu xuất khẩu 5.628 tấn xoài, nhãn, chanh leo, thanh long sang các thị trường Trung Quốc, Hàn Quốc, Úc… giá trị ước đạt 2,92 triệu USD.

Bà Cầm Thị Khay, Phó Chủ tịch UBND huyện Mai Sơn, cho biết: Huyện chú trọng hướng dẫn bà con đầu tư công nghệ sơ chế, chế biến, khuyến khích áp dụng những tiến bộ khoa học mới nhất để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Các hoạt động xúc tiến thương mại đẩy mạnh, cùng với việc cung cấp thông tin và hỗ trợ để các đơn vị xuất khẩu tiếp cận các chính sách ưu đãi từ Nhà nước. Chỉ đạo các đơn vị chuyên môn sát sao với nông dân và các HTX, thực hiện nghiêm quy trình VietGAP. Đến nay, toàn huyện có hơn 1.200 ha cây ăn quả được cấp mã số vùng trồng xuất khẩu, 5 cơ sở đóng gói đạt chuẩn và 1.550 ha được chứng nhận VietGAP.

Sơn La có diện tích cây ăn quả lớn thứ 2 cả nước và đứng đầu phía Bắc. Toàn tỉnh có 28 sản phẩm nông sản được Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cấp văn bằng bảo hộ; có 154 sản phẩm OCOP. Ngoài ra, có trên 2.700 cơ sở sấy long nhãn, nông sản. Năm 2024, toàn tỉnh xuất khẩu gần 30.000 tấn quả các loại, tổng giá trị trên 34,4 triệu USD, gồm: các sản phẩm nhãn, xoài, chuối, thanh long quả tươi và các sản phẩm chế biến từ xoài, nhãn, mận hậu.

Bà Đỗ Thị Bích Châu, Phó Giám đốc Sở Công Thương, cho biết: Bước sang năm 2025, tỉnh đặt mục tiêu giá trị xuất khẩu khoảng 30.900 tấn trái cây, các sản phẩm chủ lực được xác định, gồm: Xoài, nhãn, chanh leo và chuối, mỗi loại trái cây được định hướng chiến lược và thị trường riêng biệt. Xoài dự kiến xuất khẩu thị trường Trung Quốc và các nước châu Á, sản lượng khoảng 16.400 tấn quả tươi và chế biến. Nhãn xuất khẩu Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, sản lượng 4.100 tấn quả tươi và long nhãn. Chanh leo xuất khẩu sang Trung Quốc, EU và Nga.

Phấn đấu đạt mục tiêu xuất khẩu năm 2025 đề ra, Sở đã phối hợp với các sở, ngành và UBND các huyện, thành phố xây dựng kế hoạch xuất khẩu sản phẩm hàng hóa; đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử. Đồng thời, nghiên cứu, đề xuất các hoạt động xúc tiến thương mại ở nước ngoài, nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế cho nông sản Sơn La.

Với sự đầu tư chiến lược, Sơn La đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ nông sản Việt Nam bằng cách áp dụng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, tích cực đầu tư vào công nghệ chế biến hiện đại và không ngừng mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị nông sản địa phương, tạo tiền đề vững chắc phát triển nông nghiệp bền vững.