Trường THPT dân tộc nội trú tỉnh có 700 học sinh, phần lớn học sinh ở bán trú tại trường. Các em đang ở lứa tuổi có những thay đổi về tâm sinh lý, dễ có những suy nghĩ và hành vi thiếu chuẩn mực, dễ xem bạo lực như một cách giải quyết mọi mâu thuẫn và để khẳng định cái tôi của mình. Để tăng cường công tác quản lý, giám sát học sinh bán trú, kịp thời phát hiện và xử lý các vụ việc liên quan đến bạo lực học đường, mô hình thanh niên tự quản đảm bảo an ninh trật tự ra đời đã góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm của học sinh trong việc chấp hành nội quy, quy chế và kiềm chế các hành vi bạo lực học đường.

Cô giáo Hà Thị Vân, Bí thư Đoàn trường THPT dân tộc nội trú tỉnh, cho biết: Năm học 2021-2022, mô hình thanh niên tự quản đảm bảo an ninh trật tự lần đầu tiên được thành lập, với 4 tổ phân công nhiệm vụ chuyên biệt trong việc giám sát, nhắc nhở đoàn viên chấp hành tốt nội quy, quy chế, tại khu ký túc xá nữ và khu ký túc xá nam. Theo dõi việc học tập trên lớp, kịp thời nắm bắt, phát hiện các vấn đề phát sinh tại lớp học và giám sát đảm bảo an ninh trong khu vực nhà trường, nhất là hoạt động sinh hoạt vào các buổi tối ở các khu ký túc xá. 2 năm qua, cơ bản tình hình an ninh trật tự trong nhà trường được đảm bảo; không có trường hợp học sinh đánh nhau hoặc xảy ra những mâu thuẫn không đáng có, học sinh có ý thức chấp hành nội quy, quy chế của nhà trường và nêu cao vai trò trách nhiệm trong giữ gìn an ninh trật tự, giữ gìn tài sản chung và mọi mặt trong nhà trường.

Em Bùi Văn Hoàng, học sinh lớp 12B, Trường THPT dân tộc nội trú tỉnh, chia sẻ: Việc sống xa gia đình và ở bán trú tại trường trong độ tuổi tâm sinh lý thay đổi, thích thể hiện bản thân nên không tránh được việc sẽ có những lúc bạn bè va chạm và xích mích nhỏ. Thay vì dùng bạo lực để giải quyết xích mích, chúng em cố gắng thích nghi, sống hòa đồng, chan hòa, giúp đỡ lẫn nhau cùng xây dựng môi trường học tập thân thiện, lành mạnh để trường học luôn là mái nhà thân thương trong lòng mỗi bạn học sinh.

Bên cạnh việc xây dựng các mô hình thanh niên tự quản đảm bảo an ninh trật tự tại các trường học, nhất là trong các trường học bán trú từ THCS trở lên. Các trường học đã chú trọng công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật, đạo đức, lối sống cho học sinh; xây dựng các chuyên đề về giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ bản thân, phòng chống xâm hại, bạo lực học đường lồng ghép các hoạt động giáo dục ngoại khóa trong nhà trường. Bằng nhiều hình thức tuyên truyền sinh động, phong phú, như: Sân khấu hóa các phiên tòa giả định về các vụ án “Cố ý gây thương tích”, “Làm nhục người khác”; các cuộc thi tìm hiểu kiến thức pháp luật, bạo lực học đường; sáng tác tranh, ảnh cổ động về phòng, chống bạo lực học đường.

Em Nguyễn Hà Anh, học sinh lớp 10, Trường THPT Tô Hiệu, Thành phố, chia sẻ: Việc tuyên truyền, lồng ghép giáo dục pháp luật vào các hoạt động ngoại khóa trong nhà trường đã trang bị thêm kiến thức pháp luật, ý thức rõ về tác hại của bạo lực học đường, không cổ xúy, bao che cho các hành vi bạo lực học đường. Qua những tình huống thực tế, câu hỏi thiết thực gần với học sinh, em cũng rút ra được những bài học bổ ích, cách ứng xử linh hoạt các vấn đề mà xã hội đang quan tâm, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện.

Ông Quàng Văn Lâm, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cho biết: Để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh trong các trường học, các cơ sở giáo dục cần tăng cường công tác giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống thông qua giảng dạy tích hợp các môn học, tổ chức các hoạt động trải nghiệm, triển khai công tác tham vấn, tư vấn tâm lý học đường. Phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể trong việc tăng cường phổ biến giáo dục pháp luật, đảm bảo an ninh, trật tự và phòng chống tội phạm, cũng như những vi phạm pháp khác trong nhà trường. Tăng cường phối hợp với phụ huynh, gia đình học sinh để giáo dục, quản lý con em mình.

Trường học đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống và ý thức công dân cho học sinh. Để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh trong các trường học, đặc biệt là ngăn chặn và phòng, chống bạo lực học đường, nhiệm vụ không chỉ của riêng ngành giáo dục mà cần sự chung tay của các bậc phụ huynh, các cấp, các ngành, và toàn xã hội.