Ngày 3/9/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công văn số 5922, theo đó từ năm học 2026-2027, Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành phố phải rà soát, cắt giảm tối thiểu 50% các cuộc thi phong trào, danh hiệu hình thức nhằm giảm áp lực cho giáo viên và học sinh. Cụ thể, các trường không tổ chức thi học sinh giỏi cấp trường, cấp xã và hạn chế quy mô thi cấp Sở; không tổ chức hội thi giáo viên dạy giỏi cấp trường, cấp xã. Các hoạt động giao lưu, ngày hội STEM, AI chỉ được tổ chức trên tinh thần tự nguyện, không dùng làm tiêu chí xét thi đua và không được huy động kinh phí trái quy định.

Thực hiện chỉ đạo của cấp trên, Sở Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo các trường học chủ động rà soát, điều chỉnh kế hoạch năm học, cắt giảm những hoạt động mang tính hình thức, không thiết thực. Cùng với đó, chú trọng nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn, đổi mới phương pháp dạy học, khuyến khích giáo viên chia sẻ kinh nghiệm, sáng kiến; tổ chức các hoạt động trải nghiệm, giao lưu phù hợp với nhu cầu, năng lực và điều kiện thực tế của học sinh. Mục tiêu từng bước chuyển từ thi đua về số lượng phong trào, thành tích sang đánh giá bằng hiệu quả thực chất trong dạy và học.

Hơn 20 năm gắn bó với nghề, cô giáo Vũ Thị Thu Hằng, giáo viên Trường THCS Vân Hồ, xã Vân Hồ, đã tham gia nhiều cuộc thi, hội thi các cấp như giáo viên dạy giỏi, giáo viên chủ nhiệm giỏi, thiết kế bài giảng điện tử, viết sáng kiến kinh nghiệm. Cô giáo Vũ Thị Thu Hằng, chia sẻ: Các cuộc thi tạo cơ hội để giáo viên giao lưu, học hỏi, trao đổi kinh nghiệm, nâng cao năng lực chuyên môn. Tuy nhiên, quá trình chuẩn bị đòi hỏi nhiều thời gian, công sức. Việc tinh giản những cuộc thi chưa thực sự cần thiết sẽ giúp giáo viên giảm áp lực, tập trung đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng dạy học. Học sinh cũng có thêm thời gian tham gia các hoạt động giáo dục phù hợp với năng lực, sở trường, giảm áp lực về thành tích.

Đối với giáo dục mầm non, phong trào làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo được duy trì nhiều năm qua, góp phần khuyến khích giáo viên phát huy tính sáng tạo, bổ sung học liệu phục vụ công tác chăm sóc, giáo dục trẻ. Tuy nhiên, việc chuẩn bị sản phẩm dự thi đôi khi tạo áp lực về thời gian và công sức, trong khi một số mô hình chủ yếu phục vụ trưng bày, chưa phát huy hiệu quả sử dụng lâu dài. Theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc làm đồ dùng, đồ chơi cần xuất phát từ nhu cầu học tập, vui chơi và phát triển kỹ năng của trẻ, bảo đảm tính thiết thực, phù hợp với từng độ tuổi và được sử dụng hiệu quả trong các hoạt động giáo dục hằng ngày.

Cô giáo Chu Thị Hải, Hiệu trưởng Trường Mầm non Chiềng Cơi, chia sẻ: "Năm học này, nhà trường định hướng giáo viên tập trung nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ; tăng cường tổ chức các hoạt động trải nghiệm, sáng tạo phù hợp với từng độ tuổi. Việc làm đồ dùng, đồ chơi vẫn được duy trì, nhưng chú trọng tính thiết thực, đáp ứng nhu cầu học tập, vui chơi của trẻ và có thể sử dụng thường xuyên trong các hoạt động giáo dục".

Việc tinh giản những cuộc thi không cần thiết cũng tạo ra những thay đổi tích cực đối với học sinh. Thực tế trong những năm học gần đây, bên cạnh kỳ thi học sinh giỏi các cấp, học sinh các cấp còn tham gia nhiều cuộc thi trực tuyến, khoa học kỹ thuật, cùng các phong trào, như: Viết thư quốc tế UPU, vẽ tranh theo chủ đề, tìm hiểu pháp luật... Việc tham gia nhiều hoạt động cùng lúc khiến các em phải phân bổ thời gian, công sức, ảnh hưởng đến việc học tập và nghỉ ngơi.

Em Lê Ngọc Minh Châu, lớp 12 Anh, Trường THPT Chuyên Sơn La, bày tỏ: Em thấy việc cắt giảm những cuộc thi không cần thiết là phù hợp, giúp chúng em có thêm thời gian tập trung học tập, nghỉ ngơi và lựa chọn những sân chơi phù hợp với sở thích, năng lực của bản thân

Về định hướng tinh giản các cuộc thi, hội thi trong ngành Giáo dục, ông Nguyễn Ngọc Quang, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cho biết: Sở đã chỉ đạo các đơn vị, nhà trường rà soát toàn bộ các cuộc thi, hội thi và hoạt động đang tổ chức; chỉ duy trì những hoạt động gắn với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, góp phần phát triển phẩm chất, năng lực và tạo động lực học tập cho học sinh. Kiên quyết không tổ chức các cuộc thi mang tính hình thức, không áp đặt chỉ tiêu về điểm số, tỷ lệ học sinh khá, giỏi hay số lượng giải thưởng đối với giáo viên và nhà trường. Qua đó, tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục tập trung thực hiện nhiệm vụ cốt lõi là dạy tốt, học tốt, bảo đảm chất lượng thực chất và xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh.

Khi thi đua gắn với hiệu quả thực chất, các hoạt động giáo dục sẽ được triển khai thiết thực, hạn chế bệnh thành tích và giảm áp lực không cần thiết. Qua đó, giáo viên có thêm điều kiện tập trung nâng cao năng lực chuyên môn, học sinh được học tập, rèn luyện và phát triển phù hợp với khả năng, sở trường, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục một cách bền vững.