Đến thăm Trường PTDT nội trú THCS - THPT Mai Sơn, nhận thấy cơ sở vật chất của trường khang trang, rộng rãi hơn khi được tiếp quản cơ sở vật chất của Trường Cao đẳng Nông lâm trước đây. Các dãy nhà lớp học, ký túc xá, khu vực giáo dục thể chất, thư viện được xây mới, sửa chữa cơ bản đáp ứng nhu cầu dạy và học của thầy, trò nhà trường.

Thầy giáo Trần Văn Phúc, Hiệu trưởng Nhà trường, cho biết: Năm học 2025 - 2026, trường có 12 lớp THCS và THPT với 436 học sinh, 100% là con em dân tộc thiểu số các xã thuộc huyện Mai Sơn cũ. Nhà trường có 35 cán bộ, giáo viên, nhân viên, trong đó 28 giáo viên trực tiếp giảng dạy. Với nhiệm vụ đào tạo học sinh dân tộc thiểu số theo chính sách của Đảng và Nhà nước, ngoài tuyển sinh theo chất lượng đầu vào, trường còn tiếp nhận nhiều học sinh dân tộc rất ít người ở vùng sâu, vùng xa không qua thi tuyển. Do đó, trình độ học sinh không đồng đều; nhiều em hạn chế về kỹ năng xã hội, ứng xử, nề nếp sinh hoạt. Nhận rõ khó khăn ấy, nhà trường xây dựng phương pháp giáo dục đặc thù, lấy đạo đức, tình thương và trách nhiệm làm nền tảng.

Trao đổi được biết, đa phần học sinh có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, bố mẹ sinh sống ở các bản khó khăn, không có điều kiện chu cấp cho con, thậm chí, nhiều phụ huynh không biết nói tiếng phổ thông. Do vậy, từ khi các em nhập học, các thầy cô luôn đồng hành, quan tâm chia sẻ, động viên các em.

Cô giáo Phạm Thị Hòa, Phó Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: Từ khắp các bản làng xa xôi, các em tụ hội về một mái trường để học chữ, rèn người dưới sự tận tâm của thầy cô. Xa thành gần, lạ hóa thân quen, ngôi trường nội trú trở thành mái ấm, ngôi nhà thứ hai của học sinh dân tộc thiểu số. Chỉ sau thời gian ngắn nhập học, nhất là học sinh THCS, các em đã ổn định tư tưởng, tập trung học tập và rèn luyện.

Nâng cao chất lượng dạy và học, ngay từ đầu cấp, nhà trường đã khảo sát chất lượng, phân loại đối tượng học sinh để có biện pháp phụ đạo kịp thời, phù hợp, hiệu quả. Cùng với đó, không ngừng đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá theo đúng chuẩn kiến thức kỹ năng; tích cực ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý cũng như dạy và học.

Nhà trường còn chỉ đạo các tổ bộ môn xây dựng kế hoạch, hoạt động giáo dục theo hướng phát triển năng lực, phẩm chất của học sinh; sắp xếp các tiết học trong sách giáo khoa thành một số bài học theo chủ đề, nhằm tiết kiệm thời gian và tạo thuận lợi cho việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực. Đặc biệt, nhà trường lồng ghép, tích hợp nội dung lịch sử địa phương và truyền thống cách mạng của quê hương vào môn lịch sử, giáo dục công dân và các hoạt động giáo dục, nâng cao hiểu biết cho các em.

Hằng năm, nhà trường xây dựng kế hoạch ôn tập, phụ đạo cho những học sinh yếu; bồi dưỡng học sinh khá, giỏi tham gia thi học sinh giỏi các cấp; đưa ra nhiều dạng đề câu hỏi ôn tập, hướng dẫn học sinh tìm sách tham khảo, nâng cao để học sinh học tốt hơn. 

Trong các tiết dạy học tại nhà trường, giáo viên đều ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy; các lớp học được trang bị máy chiếu kết nối Internet để học sinh cập nhật thông tin, tra cứu tài liệu học tập; phòng thư viện được đầu tư sửa chữa, bổ sung nhiều đầu sách… Từ đó, nâng cao nhận thức và tiếp cận với vốn kiến thức phong phú để phục vụ cho việc học tập của học sinh đạt hiệu quả hơn.

Ngoài tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, vào một số buổi tối trong tuần, nhà trường bố trí giáo viên trực kèm cặp, hỗ trợ, hướng dẫn các em. Đối với khối lớp 12, trường tổ chức dạy tăng tiết để các em ôn thi tốt nghiệp; chú trọng công tác tư vấn hướng nghiệp trên cơ sở năng lực của các em, điều kiện kinh tế gia đình, nhu cầu của địa phương nhằm giúp các em chọn được ngành học phù hợp.

Em Sồng Mạnh Tong, lớp 12, Trường PTDT nội trú THCS - THPT Mai Sơn, chia sẻ: Theo học tại trường từ lớp 6 đến nay, nhờ được các thầy, cô tận tình chăm sóc, chỉ bảo, hướng dẫn tỉ mỉ phương pháp học tập nên em đều đạt danh hiệu học sinh khá. Chúng em sẽ cố gắng học tập thật tốt để không phụ công thầy cô.

Nhà trường quan tâm chăm lo sức khỏe cho học sinh nội trú, tổ chức ngoại khóa, giáo dục kỹ năng sống, pháp luật, rèn luyện thể chất và các hoạt động theo nhóm năng khiếu, sở thích để thu hút học sinh tham gia. Đặc biệt, việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc được chú trọng qua việc học sinh mặc trang phục truyền thống vào một số ngày trong tuần và tham gia các câu lạc bộ, hoạt động văn hóa đặc trưng của từng dân tộc.

Việc chăm lo bữa ăn được tổ chức 3 bữa/ngày đúng định mức hỗ trợ, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm; thực đơn thường xuyên thay đổi, đủ dinh dưỡng giúp học sinh có sức khỏe tốt để học tập, rèn luyện.

Nhờ sự nỗ lực của thầy và trò, chất lượng giáo dục của trường không ngừng được nâng cao: Tỷ lệ học sinh khá, giỏi hằng năm trên 70%; rèn luyện khá, tốt đạt 99,5%; lên lớp 100%. Năm học 2024 - 2025, Trường PTDT Nội trú THCS - THPT Mai Sơn là đơn vị nội trú duy nhất được xếp loại “Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”; có 146 học sinh đạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi; 100% học sinh lớp 12 đỗ tốt nghiệp THPT, điểm trung bình các môn cao hơn mức trung bình toàn tỉnh, trong đó 3 môn (Lịch sử, Địa lí, Giáo dục Kinh tế - Pháp luật) cao hơn mức trung bình toàn quốc; phổ điểm tốt nghiệp lớp 12 thuộc nhóm dẫn đầu tỉnh.

Với quan điểm dạy chữ đi đôi với rèn người, Trường PTDT nội trú THCS - THPT Mai Sơn đã khẳng định được vị thế trong ngành giáo dục tỉnh, xứng đáng là nơi chắp cánh ước mơ cho nhiều thế hệ học sinh dân tộc thiểu số, góp phần quan trọng vào sự nghiệp nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực cho địa phương.