Mô hình trồng nấm sò của gia đình ông Lừ Văn Muồn, bản Khoa, xã Mường Khoa (Bắc Yên).

Khu nhà trồng nấm rộng chừng 30 m², thoáng và sạch sẽ, ông Muồn gác nhiều cây tre song song với trần nhà để treo bịch nấm. Quan sát thấy, các bịch nấm xâu lại, treo cách đều; các cụm nấm như những chiếc ô nhỏ, kích thước khác nhau, xếp tầng mọc xung quanh bịch. Gia đình ông Muồn trước đây chủ yếu là trồng ngô, lúa. Năm 2014, Xí nghiệp sản xuất, chế biến nấm thuộc Công ty cổ phần vật tư tổng hợp Long Hải Sơn La (Thành phố) đến xã tập huấn kỹ thuật trồng nấm sò, gia đình ông đã mạnh dạn trồng thử nghiệm 300 bịch nấm. Nhận thấy sản phẩm làm ra dễ tiêu thụ, ông đã tìm tòi, học hỏi thêm kinh nghiệm trồng nấm sò trên các phương tiện truyền thông đại chúng để nhân rộng mô hình. Thời gian đầu mới thực hiện, ông sử dụng nguyên liệu phế phẩm như: Rơm, mùn cưa băm nhỏ, trộn lẫn với bông mua từ Xí nghiệp, tuy nhiên năng suất nấm không cao, mỗi bịch nấm chỉ thu được 1-2 lứa. Do đặc thù, trồng nấm phải dùng nguyên liệu tự nhiên, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, chất kích thích tăng trưởng, gia đình ông đã chuyển sang trồng nấm hoàn toàn bằng bông. Quá trình sinh trưởng và phát triển nấm nhanh hơn; cây nấm to, ra đều, cho thu 3-4 lứa/bịch. Hiện nay, gia đình ông nhập 2 tấn bông nguyên liệu để sản xuất 4-5 vụ nấm/năm. Mùa hè, gia đình ông sản xuất 2 vụ nấm sò trắng, mùa đông thời tiết lạnh hơn, gia đình ông trồng nấm sò tím, phù hợp với khí hậu tại địa phương.

Trao đổi với chúng tôi, ông Muồn chia sẻ: Kỹ thuật chăm sóc nấm không khó, chỉ cần trại nấm được giữ sạch sẽ, che chắn cẩn thận, thoáng mát, tưới nước đầy đủ, chỉ sau một tháng là có thể thu hoạch. Đầu tiên, lấy bông đem khử trùng qua nước vôi và ủ thành đống. Sau 6 ngày, đóng bông vào túi, cấy giống sát thành bịch, ươm khoảng 15 ngày, quan sát thấy xuất hiện mầm nấm, bịch nấm trắng đều, đem treo thành từng xâu 5 bịch. Sau khi treo, dùng lưỡi lam rạch chéo 6-8 vết, chiều dài 2 cm, tránh vùng cấy giống; tưới nước xung quanh thành bịch để tạo độ ẩm nhằm kích thích mầm nấm. Khoảng 5-7 ngày cho thu hoạch. Gia đình tôi có hơn 400 bịch nấm, mỗi ngày thu hơn 10 kg nấm, bán với giá từ 40.000 - 60.000 đồng/kg nấm tươi. So với trồng ngô, trồng nấm đỡ vất vả hơn, thu nhập ổn định, trừ chi phí, thu được trên 40 triệu đồng/năm từ trồng nấm.

Từ mô hình trồng nấm, ông Lừ Văn Muồn đã tìm ra hướng đi mới phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo bền vững, có triển vọng nhân rộng. Trồng nấm không khó, vốn đầu tư ít, có thể tận dụng các phụ phẩm trong nông nghiệp như rơm rạ để sản xuất, nâng cao thu nhập cho người nông dân.

Thu Thảo (CTV)