Bà Lê Thị Minh Huế, Phó Trưởng Phòng Văn hóa và Thông tin huyện, cho biết: Huyện Vân Hồ có 5 anh em dân tộc cùng sinh sống, mỗi dân tộc đều có bản sắc văn hóa riêng, không chỉ thể hiện qua tín ngưỡng, nếp sống mà còn qua các trò chơi dân gian phong phú, đa dạng, như: Đánh tu lu, ném pao, ném còn, đẩy gậy, tó mák lẹ, kéo co...

Trong các lễ hội, ngày hội thể thao, huyện, xã đều tổ chức các cuộc thi trò chơi dân gian, qua đó tăng cường sự kết nối, đoàn kết trong cộng đồng. Đây cũng là cách vừa bảo tồn và thu hút khách du lịch, bởi sự sôi động, tính hấp dẫn, mới lạ của mỗi trò chơi đối với du khách.

Tại Lễ hội hoa ban xã Chiềng Khoa được tổ chức thường niên, cùng với nhiều hoạt động, thì ném còn là trò chơi không thể thiếu. Đây là trò chơi có từ lâu đời của đồng bào dân tộc Thái vào lễ, tết, với ý nghĩa cầu chúc năm mới, mùa màng bội thu và cũng là cơ hội cho trai, gái tìm hiểu, nên duyên. Quả còn được làm bằng vải, bên trong nhồi bằng hạt bông hay hạt thóc và được gắn với đoạn dây dài khoảng 50 cm, bốn góc quả còn được đính thêm các tua vải nhiều màu sắc. Người chơi cầm dây vải quay quả còn, rồi tung sao cho quả còn bay trúng vòng tròn được gắn trên ngọn cây tre, cao từ 10 đến 15 m.

Trải nghiệm trò chơi ném còn tại Lễ hội hoa ban xã Chiềng Khoa, chị Nhữ Thị Mỹ, du khách đến từ thành phố Hải Dương, chia sẻ: Tôi biết trò chơi ném còn qua tivi và các trang mạng xã hội, nay được tận mắt chứng kiến và trải nghiệm cùng với bà con tôi thấy rất vui và đặc sắc. Đặc biệt, tôi đã tung được quả còn qua tròn và mang theo cầu mong cho gia đình mạnh khỏe, hạnh phúc, bình an.

Còn tại Ngày hội hoa đào tại xã Lóng Luông phần thi ném pao của đồng bào dân tộc Mông thu hút đông đảo du khách tham gia, trải nghiệm. Ném pao là nét văn hóa thể hiện tình yêu đôi lứa từ xa xưa của đồng bào dân tộc Mông; người chơi chia làm hai đội nam - nữ đứng đối diện cách nhau từ 5 - 7 m, mỗi bên từ 3 - 10 người. Quả pao được ném qua lại, những người chơi phối hợp nhuần nhuyễn để bắt quả pao. Theo quan niệm xưa, tiêu chuẩn tìm vợ của người đàn ông dân tộc Mông là con gái biết làm quả pao, vì thông qua quả pao sẽ biết người con gái đó có biết dệt vải, thuê thùa hay không.

Tuần lễ du lịch năm 2025 của huyện Vân Hồ được tổ chức dịp tết cổ truyền của đồng bào dân tộc Mông, phần thi tu lu được đông đảo nhân dân, du khách mong chờ, quan tâm, với 2 phần thi: Phần thi biểu diễn, tu lu của đội nào quay lâu nhất sẽ giành chiến thắng; còn phần thi chọi sẽ có 5 - 7 vòng tròn cách nhau khoảng 1 m; đội có quyền ưu tiên sẽ dùng tu lu của mình để đánh trúng tu lu của đội bạn đang quay theo từng vòng.

Chị Hoàng Thị Vinh, du khách đến từ Thành phố Hà Nội, chia sẻ: Đây là lần đầu tiên tôi được trải nghiệm trò đấu tu lu, tôi thấy đây là một trò chơi rất khó. Trò chơi đòi hỏi sự khéo léo và có kỹ thuật. Qua trò chơi này, giúp tôi hiểu thêm về nét văn hóa của đồng bào dân tộc Mông nơi đây.

Các môn thể thao, trò chơi dân gian đặc sắc của các dân tộc được duy trì tổ chức trong những dịp lễ, tết, ngày hội của địa phương, đã và đang góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, tạo đà cho du lịch Vân Hồ phát triển.