Với 5 dân tộc Dao, Kháng, Thái, Mông, Kinh cùng sinh sống, xã Mường Chiên sở hữu kho tàng văn hóa đa dạng, giàu bản sắc, nổi bật là những lễ hội truyền thống của đồng bào Thái trắng. Phát huy giá trị di sản gắn với lợi thế cảnh quan thiên nhiên, địa phương đang từng bước xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng, mở ra hướng phát triển kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân.
Xã Mường Chiên hiện có 3.014 hộ với 14.075 nhân khẩu. Mỗi dân tộc mang đến những sắc thái văn hóa riêng, thể hiện qua phong tục, tập quán, trang phục và sinh hoạt cộng đồng. Trong đó, đồng bào Thái trắng lưu giữ nhiều giá trị văn hóa lâu đời, tiêu biểu là Lễ hội Nàng Han, Lễ hội Gội đầu, Tết Xíp Xí cùng các điệu múa, trò chơi dân gian. Bản sắc văn hóa của đồng bào Mông, Dao, Kháng cũng góp phần làm phong phú đời sống cộng đồng, tạo nguồn tài nguyên quý giá để địa phương phát triển du lịch văn hóa, sinh thái và trải nghiệm.
Một trong những điểm nhấn trong công tác bảo tồn văn hóa của xã là việc phục dựng Lễ hội Nàng Han – lễ hội truyền thống gắn với đời sống tinh thần của đồng bào Thái trắng, thể hiện lòng tưởng nhớ nữ tướng Nàng Han và ước vọng về cuộc sống bình yên, no ấm. Năm 2026, xã đã tổ chức khảo sát, điền dã, lấy ý kiến các nghệ nhân, nhà nghiên cứu và nhân dân; thành lập Câu lạc bộ Bảo tồn Lễ hội Nàng Han, từng bước khôi phục các nghi lễ, hoạt động truyền thống. Kết quả phục dựng được giới thiệu tại Ngày hội Vui Tết Xíp Xí vào tháng 8/2026, thu hút sự quan tâm của đông đảo nhân dân và du khách.
Ông Điêu Văn Minh, Nghệ nhân Nhân dân xã Mường Chiên, chia sẻ: Lễ hội Nàng Han có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của đồng bào Thái trắng. Việc phục dựng lễ hội góp phần gìn giữ các nghi lễ, phong tục truyền thống, giúp thế hệ trẻ hiểu và trân trọng di sản dân tộc. Chúng tôi mong muốn tiếp tục truyền dạy cho lớp trẻ để lễ hội được duy trì, phát huy giá trị và trở thành nét văn hóa đặc sắc của địa phương.
Cùng với bảo tồn di sản, xã chú trọng kết nối các giá trị văn hóa với cảnh quan thiên nhiên để hình thành những sản phẩm du lịch đặc trưng. Bản Bon là một trong những điểm đến có nhiều lợi thế với những nếp nhà sàn truyền thống của đồng bào Thái trắng, không gian thoáng đãng bên lòng hồ sông Đà và nguồn suối khoáng nóng tự nhiên. Đến đây, du khách có thể nghỉ dưỡng, trải nghiệm đời sống bản địa, tham quan các công trình văn hóa, tâm linh như tượng Phật A Di Đà, Miếu thờ Long Vương, Nàng Han Linh cổ miếu và cột mốc Trung tâm huyện lỵ Quỳnh Nhai cũ. Để khai thác hiệu quả tiềm năng này, địa phương khuyến khích các hợp tác xã, hộ dân tham gia tổ chức dịch vụ, xây dựng và kết nối các hoạt động trải nghiệm phục vụ du khách.
Chị Hoàng Thị Dung, Giám đốc HTX Du lịch cộng đồng bản Bon, xã Mường Chiên, cho biết: Gia đình mong muốn du lịch địa phương ngày càng phát triển, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân. Thông qua hoạt động đón khách, chúng tôi có cơ hội giới thiệu ẩm thực, phong tục và nét đẹp văn hóa Thái trắng. Gia đình luôn chú trọng giữ gìn nhà sàn, vệ sinh môi trường, cảnh quan và mong muốn địa phương tăng cường quảng bá, kết nối các tour, tuyến để thu hút du khách.
Bên cạnh khu vực lòng hồ, xã định hướng kết nối các điểm đến như hang động, đỉnh Khâu Pùm, rừng vầu nguyên sinh, đồi thông và các bản đồng bào Mông, Dao đỏ thành những tuyến du lịch trải nghiệm. Năm 2026, xã tổ chức Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch gắn với Giải Leo núi đỉnh Khâu Pùm lần thứ III, với chủ đề “Khâu Pùm - Tiếng gọi ngàn mây”, góp phần quảng bá tiềm năng, thế mạnh du lịch địa phương. Đồng thời, xã vận động nhân dân gìn giữ bản sắc văn hóa, bảo vệ cảnh quan bản làng, phát triển các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng gắn với chương trình OCOP phục vụ du khách. Từ đầu năm đến nay, Mường Chiên đón khoảng 2.000 lượt khách, doanh thu đạt 200 triệu đồng. Tuy nhiên, hoạt động du lịch vẫn còn gặp khó khăn về phương tiện vận tải đường thủy, cơ sở vật chất, chất lượng dịch vụ và nguồn nhân lực.
Chị Nguyễn Phương Anh, du khách đến từ thành phố Hà Nội, chia sẻ: Được bạn giới thiệu đến Mường Chiên, tôi rất ấn tượng với cảnh quan thiên nhiên còn giữ được nét hoang sơ, không gian yên bình và những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc. Các sản phẩm nông nghiệp và ẩm thực địa phương cũng mang đến những trải nghiệm thú vị. Tôi mong địa phương tiếp tục phát triển các dịch vụ, tổ chức thêm nhiều hoạt động trải nghiệm hấp dẫn để thu hút du khách.
Thời gian tới, xã tiếp tục triển khai Nghị quyết số 07-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển du lịch giai đoạn 2025 - 2030; tăng cường quản lý các điểm du lịch, văn hóa tâm linh, phối hợp hoàn thiện hồ sơ đề nghị xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa đối với Đền Nàng Han. Bên cạnh đó, đẩy mạnh quảng bá, kết nối điểm đến, nâng cao chất lượng dịch vụ và khuyến khích người dân tham gia làm du lịch cộng đồng.
Từ những giá trị văn hóa được gìn giữ đến tiềm năng thiên nhiên từng bước được phát huy, Mường Chiên đang tạo dựng hướng đi riêng trong phát triển du lịch. Phát huy bản sắc văn hóa, gắn bảo tồn di sản với sinh kế cộng đồng sẽ là nền tảng vững chắc để địa phương phát triển du lịch bền vững, đưa hình ảnh đất và người Mường Chiên đến gần hơn với du khách./.


Bạn còn 500/500 ký tự
Bạn vui lòng nhập từ 5 ký tự trở lên !!!