Càng tiến gần cửa hang, không gian càng trở nên tĩnh lặng. Những vách đá xen lẫn cây rừng bao quanh lối vào, đón luồng không khí mát lạnh từ bên trong. Bước vào hang, ánh sáng tự nhiên dần nhường chỗ cho những vách đá sẫm màu và không gian sâu hun hút, khơi gợi sự tò mò, thích thú của người khám phá.

Quần thể Tà Ẻn gồm 3 hang động, được người dân địa phương phát hiện từ hàng chục năm trước. Theo khảo sát ban đầu, các hang có chiều dài khoảng 500-1.000 m, vòm hang rộng 10-20 m, cao 5-10 m. Mỗi hang mang một vẻ đẹp riêng, tạo nên không gian khám phá đa dạng giữa lòng núi. Trong đó, hang số 3 nổi bật với cửa hang rộng, lòng hang sâu cùng hệ thống thạch nhũ có nhiều hình dáng độc đáo. Những khối đá buông xuống từ trần hang, các mảng đá nhô ra từ vách mang sắc trắng, vàng đan xen trên nền đá sẫm màu. Càng vào sâu, lòng hang càng mở rộng với những tầng thạch nhũ xếp lớp nối tiếp nhau. Có đoạn, các khối đá xếp thành từng bậc tựa những thửa ruộng bậc thang; nơi khác, những mỏm đá nhô lên giữa mặt nước như những hòn đảo nhỏ, tạo nên vẻ đẹp riêng cho hang động.

Trong lòng hang, ánh sáng tự nhiên không chiếu tới, vẻ đẹp của Tà Ẻn hiện lên qua quầng sáng đèn pin. Sự hòa quyện giữa những vách đá, mặt nước và không gian tối tạo nên cảnh quan kỳ thú, thay đổi theo từng góc nhìn. Không khí mát lạnh, yên tĩnh mang đến cảm giác thư thái, giúp du khách có những trải nghiệm khám phá thiên nhiên đầy thú vị.

Hành trình khám phá quần thể hang Tà Ẻn hiện vẫn gặp một số khó khăn do đường vào hang chủ yếu là lối dân sinh phục vụ sản xuất, nhiều đoạn dốc và gồ ghề. Bên trong hang, nền đá tại một số vị trí ẩm ướt, trơn trượt, trong khi hạ tầng và các điều kiện bảo đảm an toàn chưa được hoàn thiện. Vì vậy, du khách cần chuẩn bị kỹ lưỡng, có người am hiểu địa hình hướng dẫn và tránh tự ý đi sâu vào những khu vực phức tạp để bảo đảm an toàn trong quá trình khám phá.

Nhận thấy giá trị cảnh quan của quần thể hang Tà Ẻn, người dân bản Keo Muông đã chung tay làm lối đi bằng tre tại một số vị trí, đồng thời nhắc nhở nhau giữ gìn vệ sinh, bảo vệ hệ thống thạch nhũ. Ông Vì Văn Sáu, Bí thư Chi bộ bản Keo Muông, nói: Chúng tôi mong muốn Nhà nước quan tâm đầu tư đường đi, hệ thống điện vào hang để việc đi lại thuận lợi, tạo điều kiện đón khách tham quan. Người dân cũng mong được hướng dẫn, tập huấn kỹ năng làm du lịch, cách giới thiệu nông sản và phát triển các dịch vụ phù hợp, góp phần tạo thêm thu nhập, cải thiện đời sống bên cạnh sản xuất nông nghiệp.

Để phát huy tiềm năng, lợi thế của quần thể hang Tà Ẻn, chính quyền xã Phiêng Khoài đang từng bước định hướng phát triển du lịch gắn với bảo tồn cảnh quan thiên nhiên và tạo sinh kế cho người dân. Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch UBND xã Phiêng Khoài, thông tin: Địa phương đang phối hợp khảo sát, xây dựng hồ sơ đề nghị công nhận quần thể hang Tà Ẻn là danh lam thắng cảnh cấp tỉnh. Trên cơ sở đánh giá tiềm năng và điều kiện thực tế, xã sẽ nghiên cứu phương án cải thiện đường vào hang, kết nối điểm đến với các điểm du lịch và vườn cây ăn quả trên địa bàn, từng bước hình thành sản phẩm du lịch trải nghiệm. Việc khai thác sẽ gắn với bảo đảm an toàn, bảo vệ cảnh quan tự nhiên, khuyến khích người dân tham gia cung cấp dịch vụ, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập.

Gìn giữ vẻ đẹp nguyên sơ, khai thác hợp lý tiềm năng du lịch và bảo đảm lợi ích của người dân sẽ là hướng đi để quần thể hang Tà Ẻn từng bước trở thành điểm đến hấp dẫn. Với cảnh quan thiên nhiên độc đáo, kết hợp lợi thế vườn cây ăn quả và trải nghiệm nông nghiệp, nơi đây mở ra thêm lựa chọn cho du khách khi khám phá vùng đất Phiêng Khoài, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch địa phương.