Phát biểu tại các Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc khẳng định Việt Nam luôn coi trọng quan hệ với các đối tác, đánh giá cao cam kết của các đối tác về hỗ trợ ASEAN xây dựng Cộng đồng và phát huy vai trò trung tâm ở khu vực.

* Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN+3, các nhà lãnh đạo đã thông qua “Tuyên bố Manila về kỷ niệm 20 năm hợp tác ASEAN+3” nhằm điểm lại các thành tựu đã đạt được; khẳng định cam kết tiếp tục tăng cường hợp tác mọi mặt trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, tài chính, văn hoá-xã hội; đẩy mạnh giao lưu nhân dân, kết nối doanh nghiệp, và hướng tới mục tiêu xây dựng Cộng đồng Đông Á. Tại cuộc họp, các nhà lãnh đạo Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc khẳng định cam kết với hợp tác khu vực, tự do thương mại, phát triển kinh tế số, kết nối hạ tầng và mong muốn sớm kết thúc đàm phán Hiệp định Đối tác Kinh tế  Toàn diện Khu vực (RCEP); đồng thời ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và tiếp tục hỗ trợ ASEAN triển khai hiệu quả Tầm nhìn Cộng đồng 2025.

Nhân dịp này, các nhà lãnh đạo cũng đã thông qua một văn kiện khác là “Tuyên bố của Lãnh đạo ASEAN+3 về An ninh lương thực” và ghi nhận hai văn kiện gồm “Báo cáo tiến trình triển khai Kế hoạch hành động hợp tác ASEAN+3” và “Kế hoạch hành động hợp tác kinh tế ASEAN+3” đã được các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN + 3 thông qua vào tháng 8/2017.

Phát biểu tại Hội nghị Cấp cao ASEAN+3, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao sự hỗ trợ của 3 nước đối tác trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN và duy trì hoà bình, an ninh và ổn định ở khu vực. Trên cơ sở đó, để nâng cao hơn nữa hợp tác giữa các bên nhằm phục vụ thiết thực lợi ích của người dân, Thủ tướng đề nghị cơ chế ASEAN+3 cần hướng hợp tác vào tăng trưởng kinh tế khu vực, đặc biệt là thương mại, tài chính, cơ sở hạ tầng, thu hẹp khoảng cách phát triển, kết nối và nâng cao năng lực doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs). Thủ tướng cũng kêu gọi các nước thành viên ASEAN+3 đẩy mạnh hợp tác trong ứng phó với các thách thức an ninh mới nổi, bao gồm tội phạm xuyên quốc gia, biến đổi khí hậu, quản lý thiên tai và dịch bệnh...

 * Về Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 40 năm quan hệ ASEAN-Canada, đây là hội nghị mang ý nghĩa hết sức quan trọng do lần đầu tiên 2 bên tổ chức Hội nghị Cấp cao trong suốt 40 năm thiết lập quan hệ từ năm 1977. Hội nghị lần này được đánh giá là động lực quan trọng để đưa quan hệ ASEAN-Canada phát triển mạnh mẽ và thực chất hơn, đặc biệt tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực như kinh tế, thương mại, khoa học-công nghệ, sáng tạo đổi mới, ứng phó biến đổi khí hậu, giáo dục và phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tại hội nghị, Canada khẳng định sẽ phối hợp chặt chẽ hơn nữa với ASEAN trong thúc đẩy triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động 2016-2020, tăng cường hỗ trợ ASEAN trong nỗ lực xây dựng Cộng đồng và củng cố vai trò trung tâm của Hiệp hội trong cấu trúc khu vực đang định hình thông qua các cơ chế do ASEAN dẫn dắt. Nhân dịp này, các nhà lãnh đạo ASEAN ghi nhận đề xuất của Canada về việc xin tham dự Hội nghị Cấp cao Đông Á lần thứ 12 (EAS 12) và Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+), xem xét tiến tới ký Hiệp định thương mại ASEAN-Canada trong tương lai.

Trao đổi tại Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 40 năm quan hệ ASEAN-Canada, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ ra 3 lĩnh vực ưu tiên cần thúc đẩy hợp tác gồm nâng cao năng lực doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa; tăng cường kết nối, trong đó có kết nối con người thông qua việc Canada hỗ trợ triển khai Kế hoạch Tổng thể về Kết nối ASEAN 2025 và xử lý các thách thức về biến đổi khí hậu, khủng bố và bạo lực cực đoan, an ninh biển... Thủ tướng đề nghị Canada hỗ trợ ASEAN nâng cao năng lực bảo đảm an ninh biển, đào tạo chuyên gia luật pháp và chia sẻ kinh nghiệm về giải quyết tranh chấp trên biển bằng luật pháp quốc tế.

* Tại Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 40 năm quan hệ ASEAN-EU, các nhà Lãnh đạo ASEAN và EU nhất trí tiếp tục thúc đẩy triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động ASEAN-EU giai đoạn 2018-2022 được thông qua tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-EU tháng 8 vừa qua. Hai bên nhấn mạnh cần tăng cường hơn nữa hợp tác về kinh tế, thương mại và kết nối, trong đó có việc tiến tới một Hiệp định thương mại giữa ASEAN và EU.

Phát biểu tại Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 40 năm quan hệ ASEAN-EU, Thủ tướng đánh giá cao các kết quả 2 bên đạt được trong thời gian qua, đặc biệt là việc thông qua Kế hoạch hành động ASEAN-EU giai đoạn 2018-2022. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tin tưởng nỗ lực của cả hai bên sẽ góp phần nâng tầm quan hệ trong thời gian tới. Với mục tiêu tăng cường hợp tác theo hướng thực chất và hiệu quả, Thủ tướng cho rằng ASEAN và EU cần phối hợp chặt chẽ trong quá trình triển khai các chương trình hợp tác kinh tế thương mại, ứng phó và quản lý thiên tai, và ứng phó với các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống khác.

Tại các hội nghị, Thủ tướng cũng chia sẻ quan điểm của Việt Nam về các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm, nhấn mạnh lập trường nhất quán của Việt Nam về vấn đề phi hạt nhân hoá trên Bán đảo Triều Tiên và khẳng định lại lập trường đã được ASEAN thống nhất về Biển Đông, đặc biệt là các nguyên tắc được nêu tại Thông cáo chung Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 50 (8/2017). Thủ tướng cũng khẳng định Việt Nam sẵn sàng cùng các nước ASEAN đóng góp tích cực vào các nỗ lực chung vì hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực.

* Chiều 14/11, trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 31 và các Cấp cao liên quan, các lãnh đạo ASEAN sẽ họp EAS 12 với 8 nước đối tác Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Australia, New Zealand, Hoa Kỳ và Nga; Hội nghị Cấp cao ASEAN-Ấn Độ lần thứ 15, tham gia Lễ ký Đồng thuận ASEAN về bảo vệ và thúc đẩy quyền của người lao động di cư, và Lễ bế mạc và chuyển giao chức Chủ tịch ASEAN cho Singapore./.