Sơn La là tỉnh miền núi, biên giới, có đường biên dài trên 274 km, tiếp giáp với các tỉnh Luông Pha Băng và Hủa Phăn của nước CHDCND Lào; có 13 xã biên giới. Trên địa bàn có 1 cửa khẩu quốc tế Lóng Sập, 1 cửa khẩu chính Chiềng Khương, 2 cửa khẩu phụ Nà Cài, Nậm Lạnh. Tỉnh Sơn La đã ký Biên bản thỏa thuận hợp tác với 09 tỉnh của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Căn cứ các biên bản thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2022 - 2024 và 2024 - 2026, tỉnh đã và đang thực hiện hỗ trợ cho 9 tỉnh bạn với mức kinh phí bình quân 5 tỷ đồng/tỉnh/2 năm. Trong đó, hợp tác đào tạo nguồn nhân lực là lĩnh vực trọng tâm trong quan hệ giữa Sơn La và các tỉnh của Lào. Tỉnh Sơn La duy trì tiếp nhận, đào tạo lưu học sinh Lào từ năm 1969 đến nay bằng nguồn ngân sách của tỉnh.

Hiện nay, trong quá trình triển khai các nội dung cam kết theo Nghị định số 305/2025/NĐ-CP ngày 25/11/2025 của Chính phủ về viện trợ của Việt Nam cho nước ngoài, tỉnh Sơn La đang gặp một số khó khăn. Cụ thể, tại Điều 8, khoản 8b của Nghị định quy định tổng mức viện trợ của địa phương không vượt quá 10% dự phòng ngân sách cấp tỉnh. Với mức quy định này, nguồn kinh phí chưa bảo đảm để duy trì học bổng cho hơn 1.000 lưu học sinh đang học tập tại Sơn La. Bên cạnh đó, tỉnh còn phải thực hiện cam kết viện trợ phi dự án bằng tiền để xây dựng các công trình với tổng kinh phí 5 tỷ đồng cho 9 tỉnh của nước CHDCND Lào.

Các đại biểu đã tham gia vào các nội dung kiến nghị Chính phủ cho phép tỉnh Sơn La được áp dụng cơ chế đặc thù, không áp dụng trần hạn mức viện trợ 10% dự phòng ngân sách cấp tỉnh. Đồng thời, có cơ chế tài chính linh hoạt để địa phương đảm bảo duy trì các chương trình đào tạo Lưu học sinh Lào, một nhiệm vụ chính trị quan trọng trong quan hệ đối ngoại cấp cao giữa hai nước.

Kết luận cuộc họp, đồng chí Đặng Ngọc Hậu đề nghị Sở Ngoại vụ tiếp thu các ý kiến, cập nhật, bổ sung số liệu đầy đủ, chính xác; đánh giá kết quả đào tạo đối với lưu học sinh nhằm làm rõ hiệu quả công tác hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực này. Đồng thời, phối hợp với Sở GD&ĐT dự báo công tác tuyển sinh của 13 trường liên cấp ở khu vực biên giới, xác định số lượng học sinh nước CHDCND Lào dự kiến tiếp nhận; qua đó, làm rõ các nội dung kiến nghị, đề xuất sửa đổi từng khoản, điều trong Nghị định số 305/2025/NĐ-CP theo hướng để địa phương tự cân đối mức hỗ trợ. Bên cạnh đó, đề nghị Sở Tài chính rà soát, đề xuất sửa đổi quy trình thực hiện thủ tục hành chính trong trình và thẩm định hồ sơ, bảo đảm không ảnh hưởng đến tiến độ hỗ trợ.