Việt Nam và Thụy Điển, hai đất nước cách xa nhau về địa lý nhưng lại rất gần gũi về tình cảm. Chính tại thủ đô Stockholm, gần 60 năm trước, trong một tối giá rét mùa đông năm 1968, cố Thủ tướng Thụy Điển Olof Palme, khi đó là Bộ trưởng Giáo dục, đã cầm đuốc dẫn đầu đoàn tuần hành phản đối chiến tranh tại Việt Nam. Ngọn đuốc đó đã thắp sáng lên mối quan hệ hữu nghị và hợp tác hết sức đặc biệt của hai nước như những người bạn thủy chung, gắn bó, nghĩa tình.

Chuyến thăm chính thức Thụy Điển của Thủ tướng Phạm Minh Chính và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thực sự là cầu nối của quá khứ với hiện tại và hướng tới tương lai của quan hệ hai nước, đem đến tình cảm nồng ấm của nhân dân Việt Nam tới bạn bè Thụy Điển. Ngược dòng thời gian, năm 1969, khi công cuộc đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước của Việt Nam đang ở thời điểm khốc liệt nhất, Thụy Điển là quốc gia phương Tây đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam, gây tiếng vang chấn động thế giới. Thủ tướng Phạm Minh Chính xúc động đánh giá, đây là một quyết định không dễ dàng nhưng đầy dũng cảm, chính nghĩa và lương tri - một dấu mốc làm nên lịch sử.

Trong các cuộc gặp gỡ các nhà lãnh đạo Thụy Điển, diễn đàn hay tại cuộc phát biểu chính sách tại các trường đại học ở Thụy Điển, Thủ tướng Phạm Minh Chính đều nhắc đến cố Thủ tướng Olof Palme - người bạn lớn của nhân dân Việt Nam, người đặt nền móng cho quan hệ hữu nghị giữa hai nước, nhà lãnh đạo kiên trì đấu tranh vì hòa bình, phát triển, tình hữu nghị và hợp tác bình đẳng giữa các dân tộc trên thế giới. Thủ tướng khẳng định, trong ký ức của nhiều người dân Việt Nam, Thụy Điển là biểu tượng sống động cho lòng nhân ái, sự giúp đỡ chí tình, chí nghĩa.

Thụy Điển cũng là nước viện trợ không hoàn lại sớm nhất, lớn nhất cho Việt Nam, đóng góp quan trọng vào công cuộc tái thiết đất nước sau những năm dài chiến tranh. Những công trình như Bệnh viện Nhi Thụy Điển, Bệnh viện Việt Nam-Thụy Điển Uông Bí, Nhà máy giấy Bãi Bằng đã trở thành biểu tượng về tính nhân văn của đất nước Thụy Điển không thể nào phai trong lòng người dân Việt Nam. Nhân dân hai nước còn gắn kết với nhau bởi những giá trị tri thức-văn hóa; người dân Việt Nam luôn ngưỡng mộ Thụy Điển với Giải Nobel và ban nhạc ABBA với bài “Happy New Year” của ABBA, là thông điệp kết nối vượt thời gian.

Thủ tướng cũng bày tỏ rằng, vào đúng dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng hoàn toàn miền nam, thống nhất đất nước vừa qua, nhân dân Việt Nam đã rất xúc động nhận được bộ phim tài liệu “Việt Nam chiến thắng” (Victory Vietnam) mà các bạn Thụy Điển trao tặng tái hiện sống động những khoảnh khắc lịch sử ấy - làm xúc động toàn dân tộc Việt Nam và hàng triệu triệu trái tim những người yêu hòa bình trên toàn thế giới. Bài “Tiến quân ca” bằng tiếng Thụy Điển là một minh chứng hùng hồn cho tình đoàn kết bền chặt giữa hai đất nước, dân tộc.

Sau gần 60 năm đồng hành, hợp tác và phát triển, mối quan hệ Việt Nam-Thụy Điển luôn thể hiện sự đoàn kết bền bỉ, sắt son, gắn với niềm tin và hành động, vì lợi ích của hai dân tộc, nhân dân hai nước. Không chỉ cố Thủ tướng Olof Palme mà rất nhiều người Thụy Điển đã gắn bó tình cảm, cống hiến sức mình giúp đỡ Việt Nam như thể đây là “mái nhà, quê hương thứ hai”. Không nằm ngoài dòng chảy của thời đại, Việt Nam và Thụy Điển cùng đứng trước cơ hội lịch sử để vươn lên khẳng định vai trò những nền kinh tế hàng đầu khu vực, nâng tầm quan hệ hữu nghị và hợp tác bền vững, đôi bên cùng có lợi với tinh thần nền tảng “quá khứ hào hùng, tương lai tươi sáng”, đóng góp vào hòa bình, hợp tác và phát triển của khu vực và thế giới.

Với nền tảng tốt đẹp đó, cuộc hội đàm giữa Thủ tướng Phạm Minh Chính với Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson đã diễn ra trên tinh thần hiểu biết lẫn nhau, chân thành, tin cậy; thành công trên nhiều phương diện. Thủ tướng cho rằng Thụy Điển và Việt Nam là hai nền kinh tế có thể hỗ trợ lẫn nhau khi Thụy Điển có những thế mạnh về công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, Việt Nam có nguồn lao động, có thị trường hơn 100 triệu dân và là cửa ngõ tới một thị trường năng động ASEAN. Điểm nổi bật nhất là hai nhà lãnh đạo thống nhất nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược ngành trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, năng lượng hạt nhân, bán dẫn, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao… qua đó hỗ trợ Việt Nam “theo kịp, tiến cùng, vươn lên” dẫn dắt trong cuộc chơi toàn cầu.

Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam-Thụy Điển với chủ đề “Chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo”, các doanh nghiệp nhất trí rằng, hai nước còn nhiều tiềm năng hợp tác trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, viễn thông, kinh tế xanh, kinh tế số và tuần hoàn, giáo dục, đào tạo, y tế, phát triển hạ tầng, năng lượng tái tạo, năng lượng hạt nhân, công nghiệp quốc phòng... Bộ trưởng Hợp tác phát triển quốc tế và Ngoại thương Thụy Điển Benjamin Dousa khẳng định, trong bối cảnh thế giới có nhiều biến đổi như hiện nay, Việt Nam-Thụy Điển có cơ hội mới và càng phải thúc đẩy hợp tác trên tất cả các lĩnh vực. Bộ trưởng cho biết, Thụy Điển có nguồn nhân lực chất lượng cao, nhiều doanh nghiệp lớn ở hầu hết lĩnh vực, với công nghệ cao, công nghệ sạch, dịch vụ tốt và có mạng lưới, kết nối toàn thế giới, do đó có tiềm năng và khả năng hợp tác tốt với Việt Nam để cùng phát triển.

Về phần mình, Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ rõ, nhiệm vụ hiện nay của hai nước là phải phát huy truyền thống, các giá trị nền tảng, rút ra bài học kinh nghiệm, khắc phục hạn chế, quyết tâm hơn, mạnh mẽ hơn, đưa quan hệ Việt Nam-Thụy Điển bước vào giai đoạn phát triển mới. Thủ tướng nhấn mạnh, cần truyền cảm hứng, tạo động lực cho các doanh nghiệp cùng hai Chính phủ làm mới những động lực đã có, thúc đẩy những động lực mới; dư địa hợp tác còn rất lớn, do đó các doanh nghiệp hai nước phải tiên phong khai thác; kỳ vọng sẽ có làn sóng đầu tư mới, mạnh mẽ của các tập đoàn, doanh nghiệp Thụy Điển vào Việt Nam sắp tới.

Với truyền thống của dân tộc Việt Nam luôn coi trọng tình nghĩa, thủy chung, không bao giờ quên sự giúp đỡ của Chính phủ và nhân dân Thụy Điển, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Phu nhân đã đến thăm gia đình cố Thủ tướng Olof Palme. Chúng tôi thật sự xúc động khi chứng kiến 3 người con trai của cố Thủ tướng nồng nhiệt, chân thành chào đón Thủ tướng và đoàn tại căn hộ giản dị, ấm cúng ở Stockholm.

Thủ tướng và mọi người đã dành phút tưởng nhớ cố Thủ tướng Olof Palme và Phu nhân; cùng xem lại những hình ảnh, kỷ vật về cố Thủ tướng, trong đó có bức ảnh ông cầm đuốc tuần hành chống chiến tranh, ủng hộ Việt Nam. Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ, người dân Việt Nam ai cũng biết đến tên ông, nói đến Thụy Điển là nói tới Olof Palme; nhấn mạnh, đó là hành động của một người yêu chuộng hòa bình, tự do, sự ủng hộ mạnh mẽ, nguồn cổ vũ, động viên to lớn và đã đi vào một phần của tiềm thức, của lịch sử Việt Nam, đi vào trái tim người Việt Nam…

Ngạn ngữ Thụy Điển có câu: “Tình bạn là nhân đôi niềm vui và san sẻ nỗi buồn”. Hướng tới tương lai, chúng ta vững tin rằng, tình bạn trong sáng, tin tưởng, thủy chung giữa nhân dân Việt Nam và Thụy Điển sẽ tiếp tục là nền tảng vững chắc, góp phần nâng tầm quan hệ hai nước trở thành một điển hình về quan hệ hợp tác hữu nghị, vì hòa bình, dân chủ, tiến bộ xã hội và phát triển thịnh vượng.