Nhân dịp này, phóng viên TTXVN tại New Delhi đã có cuộc trao đổi với Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan Nguyễn Thanh Hải về ý nghĩa chuyến thăm và triển vọng hợp tác song phương trong thời gian tới.

Xin Đại sứ cho biết ý nghĩa chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm?

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ từ ngày 5-7/5 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa rất quan trọng.

Trước hết, chuyến thăm này mang ý nghĩa lịch sử, khi lần đầu tiên một Tổng Bí thư, Chủ tịch nước của Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ. Đặc biệt chuyến thăm diễn ra không lâu sau khi đại hội 14 của Đảng thành công tốt đẹp và Quốc hội Việt Nam kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt. Điều này thể hiện sự coi trọng cao của Việt Nam đối với Ấn Độ, nước bạn bè thân thiết và đối tác chiến lược toàn diện. Chuyến thăm cũng thể hiện rõ đường lối đối ngoại mà Đại hội XIV của Đảng đã đề ra, đó là độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại.

Thứ hai, chuyến thăm diễn ra đúng vào dịp hai nước kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện (2016–2026). Ấn Độ là một trong ba quốc gia đầu tiên mà Việt Nam thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện. 10 năm qua, quan hệ hai nước đã phát triển ngày càng sâu rộng nhưng vẫn còn rất nhiều tiềm năng. Trong bối cảnh cả Ấn Độ và Việt Nam đang vươn lên mạnh mẽ và tình hình thế giới, khu vực đang có nhiều chuyển biến sâu sắc, chuyến thăm là cơ hội để lãnh đạo hai nước không chỉ nhìn lại quan hệ song phương 10 năm qua mà cùng định hình hợp tác giữa hai nước trong giai đoạn mới.

Thứ ba, chuyến thăm là cơ hội để thắt chặt hơn nữa quan hệ giữa lãnh đạo 2 nước và quan hệ giữa hai đảng cầm quyền. Đây cũng là cơ hội rất tốt để tăng cường kết nối toàn diện giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước và giữa các doanh nghiệp hoạt động trên các lĩnh vực, trong đó có các công ty công nghệ, công ty khởi nghiệp, các trung tâm đổi mới sáng tạo của 2 nước.

Có thể nói, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần này được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới, mở ra không gian hợp tác rộng lớn hơn và nâng tầm quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Ấn Độ trong kỷ nguyên mới, tương xứng với tiềm năng và vị thế của hai nước ở khu vực và trên thế giới, đem lại những lợi ích thiết thực cho người dân, địa phương, doanh nghiệp, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển của mỗi nước và đóng góp tích cực vào hòa bình ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.

Nhân dịp Việt Nam và Ấn Độ kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, Đại sứ đánh giá như thế nào về những thành tựu nổi bật trong hợp tác song phương trên mọi lĩnh vực? 

Ấn Độ là một trong những đối tác đầu tiên Việt Nam thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện. Sau 10 năm, quan hệ hai nước đã phát triển toàn diện, thực chất và ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành một trong những khuôn khổ hợp tác năng động và hiệu quả trong khu vực.

Hợp tác chính trị giữa hai nước không ngừng được củng cố, tin cậy được nâng cao. Lãnh đạo hai nước thường xuyên thăm lẫn nhau và tiếp xúc bên lề các hội nghị quốc tế, thể hiện cam kết chính trị mạnh mẽ đối với quan hệ song phương. Đồng thời ngày càng có nhiều chuyến thăm lẫn nhau của lãnh đạo các bộ ngành, các địa phương hai nước. Hơn 20 cơ chế hợp tác giữa hai nước đang góp phần vào việc triển khai hiệu quả hợp tác song phương. Đồng thời nhiều thỏa thuận quan trọng đã được ký kết và triển khai. Đáng chú ý là Tuyên bố Tầm nhìn chung về Hòa Bình, Thịnh vượng và Người dân (tháng 12/2020), các chương trình hành động triển khai quan hệ đối tác chiến lược toàn diện. Trên lĩnh vực hợp tác đa phương, hai bên chia sẻ nhiều quan điểm tương đồng về nhiều vấn đề khu vực và quốc tế, phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn đa phương như Liên hợp quốc, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), cũng như các cơ chế hợp tác khu vực.

Hợp tác quốc phòng - an ninh không ngừng được mở rộng, phát triển với nhiều hình thức phong phú, thực chất. Hai bên đã ký tuyên bố Tầm nhìn chung về quan hệ đối tác quốc phòng Việt Nam Ấn Độ đến năm 2030. Hợp tác trên các lĩnh vực như huấn luyện, đào tạo, nâng cao năng lực, hợp tác quân binh chủng, diễn tập chung, các hoạt động gìn giữ hòa bình liên hợp quốc... được triển khai hiệu quả.

Trong lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư, hợp tác hai nước ngày càng sôi động. Kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt mức kỷ lục 16,46 tỷ USD, tăng 10,5% so với năm 2024 và tăng khoảng 2,5 lần so với thời điểm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2016. Ấn Độ hiện nằm trong nhóm 8 đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Về đầu tư, tính đến cuối năm 2025, Ấn Độ có 473 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký khoảng 1,1 tỷ USD; ở chiều ngược lại, doanh nghiệp Việt Nam đã bắt đầu mở rộng hiện diện tại Ấn Độ với các dự án quy mô lớn, tiêu biểu là dự án sản xuất xe điện tại bang Tamil Nadu với kế hoạch đầu tư lên tới hàng tỷ USD.

Bên cạnh đó, hợp tác trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, năng lượng, giáo dục - đào tạo tiếp tục được thúc đẩy. Gần đây đã có nhiều công ty công nghệ, công ty khởi nghiệp của Việt Nam sang Ấn Độ để tìm hiểu cơ hội hợp tác. Trong khi ngày càng nhiều sinh viên Việt Nam sang học tại Ấn Độ thì cũng đang có nhiều sinh viên Ấn Độ sang theo học tại Việt Nam, nhất là tại các trường đại học y khoa.

Điểm sáng trong thời gian qua là giao lưu nhân dân, văn hóa và du lịch phát triển mạnh mẽ. Việt Nam đang là điểm đến hấp dẫn đối với du khách Ấn Độ. Riêng năm 2025, lượng khách Ấn Độ đến Việt Nam đạt 746.000 lượt, tăng khoảng 50% so với năm 2024 và gần 4 lần so với năm 2019. Kết nối hàng không trực tiếp giữa hai nước tăng mạnh từ vài chuyến bay/tuần sau đại dịch COVID-19 lên mức gần 90 chuyến bay/tuần hiện nay là cú hích lớn góp phần làm gia tăng lượng khách du lịch và giao lưu nhân dân giữa hai nước.

Nhìn tổng thể, những thành tựu trên đã tạo nền tảng vững chắc, đưa quan hệ Việt Nam – Ấn Độ trở thành một trong những mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện có chiều sâu, hiệu quả và có tính bổ trợ cao trong khu vực.

Theo Đại sứ, hai nước cần ưu tiên những lĩnh vực hợp tác nào để nâng tầm quan hệ trong thời gian tới?

Những nền tảng đã được tạo dựng sau 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện đã tạo ra những tiền đề thuận lợi để hai nước đưa quan hệ phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới. Đặc biệt, sự vươn lên mạnh mẽ của Ấn Độ với tư cách là cường quốc, sự phát triển nhanh chóng của Việt Nam trong những năm qua, cùng sự chia sẻ giữa hai nước về tầm nhìn phát triển và quan điểm đối với nhiều vấn đề quốc tế khu vực đang tạo ra nhiều cơ hội gia tăng hợp tác giữa hai nước. Bên cạnh việc tiếp tục củng cố những lĩnh vực hợp tác đã được thiết lập, hai bên cần thúc đẩy mạnh mẽ những lĩnh vực hợp tác mới, đáp ứng được nhu cầu của mỗi nước trong quá trình phát triển.

Trong đó, hai bên cần đẩy mạnh hợp tác về đổi mới sáng tạo để tận dụng những cơ hội do cuộc cách mạng công nghệ và chuyển đổi số đang tạo ra nhằm tạo ra những động lực mạnh mẽ cho phát triển, góp phần phục vụ hoàn thành mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển vào năm 2045 và Ấn Độ trở thành nước phát triển vào năm 2047. Hai bên cần tạo ra những khuôn khổ, diễn đàn về đổi mới sáng tạo để các bộ, ngành liên quan, các doanh nghiệp, hiệp hội công nghệ, các doanh nghiệp khởi nghiệp của cả hai nước tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực mới có tính đột phá như công nghệ cao, chuyển đổi số, kinh tế số, kinh tế xanh, năng lượng tái tạo, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Bên cạnh đó, hai bên cần tiếp tục đẩy mạnh trụ cột hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư. Trong đó, hai bên cần có những biện pháp mạnh mẽ để mở rộng thị trường cho nhau, gia tăng nhiều hơn nữa kim ngạch thương mại song phương tương xứng với quy mô của thị trường và nền kinh tế mỗi nước. Đồng thời hai bên đang có những cơ hội đầu tư lớn trong bối cảnh các doanh nghiệp của Việt Nam đang vươn lên và nhiều doanh nghiệp Ấn Độ đang quan tâm đến Việt Nam. 

Tôi cho rằng hai bên cần luôn ưu tiên việc thúc đẩy giao lưu nhân dân, văn hóa, giáo dục và du lịch nhằm góp phần củng cố nền tảng xã hội, tạo sự gắn kết lâu dài, bền chặt giữa hai quốc gia, hỗ trợ trực tiếp cho hợp tác kinh tế và chính trị. Hai nước có nhiều điểm tương đồng và giao thoa văn hóa – lịch sử, đặc biệt thông qua Phật giáo và các di sản văn hóa, tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy trao đổi học thuật, nghệ thuật và hợp tác bảo tồn. Hai nước cần thúc đẩy nhiều hoạt động phong phú như lễ hội văn hóa, tuần phim, giao lưu nghệ thuật, hợp tác giáo dục qua đó góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người và bản sắc mỗi bên. Đồng thời, hai bên cũng cần tăng số lượng các chuyến bay thẳng. Thuận lợi là các hãng hàng không của cả Việt Nam và Ấn Độ đều mong muốn gia tăng số lượng các chuyến bay.

Trong chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Ấn Độ lần này, hai bên sẽ có nhiều cơ hội để thảo luận về các biện pháp nhằm thúc đẩy những ưu tiên nêu trên, qua đó đem lại những lợi ích thiết thực, phục vụ người dân, địa phương, doanh nghiệp, phục vụ cho việc hiện thực hóa mục tiêu phát triển của mỗi nước.

Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ đã tham gia cuộc phỏng vấn của phóng viên TTXVN thường trú tại New Delhi.