Ngay đầu nhiệm kỳ qua, đại dịch Covid-19 bùng phát đã tác động sâu rộng tới mọi mặt đời sống; thiên tai, bão lũ diễn biến phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất và đời sống nhân dân. Tình hình thế giới biến động nhanh, khó lường; trong nước và trong tỉnh, thuận lợi và khó khăn đan xen. Đặc biệt là việc thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp với yêu cầu cao về chất lượng, tiến độ và sự đồng thuận xã hội. Trước bối cảnh đó, HĐND tỉnh đã thể hiện rõ bản lĩnh chính trị, trí tuệ tập thể và tinh thần trách nhiệm cao trước Đảng và nhân dân.

Với tinh thần chủ động tích cực, HĐND, Thường trực HĐND, các Ban của HĐND, đại biểu HĐND, Tổ đại biểu HĐND tỉnh bám sát sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, phối hợp chặt chẽ với UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp và các cơ quan, đơn vị liên quan trong công tác chuẩn bị và tổ chức các Kỳ họp của HĐND tỉnh đảm bảo chất lượng, hiệu quả, đúng trình tự, thủ tục luật định. Nhiều nội dung quan trọng được thảo luận, thông qua, nhằm cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đáp ứng yêu cầu thực tế địa phương. Công tác giám sát được quan tâm, chú trọng và mang lại hiệu quả rõ rệt; nội dung các cuộc giám sát tập trung các vấn đề nổi cộm, gây bức xúc trong nhân dân. Thường trực HĐND, các Ban của HĐND thường xuyên giữ mối quan hệ chặt chẽ với các Tổ đại biểu, đại biểu HĐND trong hoạt động tiếp xúc cử tri, tiếp công dân, hoạt động giám sát, theo dõi, đôn đốc các cơ quan, tổ chức, đơn vị giải quyết, trả lời các ý kiến, kiến nghị của cử tri và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân.

Đổi mới dễ nhận thấy nhiệm kỳ qua là công tác tổ chức các kỳ họp HĐND theo hướng giảm thời gian trình bày các báo cáo, tờ trình tại hội trường. Chương trình kỳ họp bố trí hợp lý, khoa học. Tài liệu gửi đại biểu nghiên cứu trước kỳ họp qua phần mềm Quản lý văn bản và điều hành (ioffice), tài liệu kỳ họp thực hiện ứng dụng quét mã QRCode. Trong nhiệm kỳ, HĐND tỉnh tổ chức thành công 12 kỳ họp thường lệ, 39 kỳ họp chuyên đề để xem xét, quyết định 266 báo cáo, 770 nghị quyết. Quá trình tổ chức kỳ họp thường xuyên được cải tiến, đảm bảo hợp lý, khoa học. Công tác điều hành thảo luận, thông qua dự thảo nghị quyết tại Kỳ họp HĐND tỉnh bảo đảm dân chủ, tập trung trí tuệ; tạo sự đồng thuận cao trong việc thông qua các nghị quyết.

Nhiệm kỳ 2021-2026, HĐND tỉnh đã ban hành 770 Nghị quyết, trong đó có 157 nghị quyết quy phạm pháp luật, 525 nghị quyết áp dụng pháp luật, 54 nghị quyết về công tác cán bộ và 34 nghị quyết khác. Các nghị quyết của HĐND tỉnh được ban hành đảm bảo đúng thẩm quyền, phù hợp với nguồn lực và tình hình thực tế ở địa phương; kịp thời cụ thể hóa quy định mới của Trung ương; góp phần phát huy tiềm năng, lợi thế trong phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và giải quyết các vấn đề cấp bách phát sinh trong thực tiễn của tỉnh.

Ông Hoàng Văn Vạn, Giám đốc Sở Tài chính, cho biết: Sở đã chủ động phối hợp với các sở, ngành, địa phương tham mưu UBND tỉnh trình HĐND tỉnh nhiều nội dung quan trọng, tập trung vào các lĩnh vực then chốt, như: Dự toán và phân bổ ngân sách nhà nước; điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm; ban hành, sửa đổi các cơ chế, chính sách tài chính đặc thù của tỉnh… Công tác chuẩn bị hồ sơ trình kỳ họp bảo đảm chặt chẽ về căn cứ pháp lý, nội dung và quy trình. Chất lượng tờ trình, báo cáo thuyết minh và dự thảo nghị quyết được nâng cao, bám sát thực tiễn, xác định rõ mục tiêu, phạm vi điều chỉnh và tính khả thi trong tổ chức thực hiện.

Công tác giám sát được chú trọng thông qua nhiều hình thức, như: Giám sát tại kỳ họp, giám sát chuyên đề, giám sát, khảo sát giữa 2 kỳ họp. Với phương châm “hỏi nhanh - đáp gọn”, hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn diễn ra sôi nổi, thẳng thắn, đi vào trọng tâm, được cử tri và nhân dân đặc biệt quan tâm. Trong nhiệm kỳ, HĐND tỉnh tiến hành chất vấn 29 nội dung đối với các Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Ủy viên UBND tỉnh. Thông qua hoạt động chất vấn, nhiều vấn đề bức xúc đã được các cấp, các ngành xem xét, giải quyết kịp thời. Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, HĐND tỉnh, Thường trực HĐND tỉnh và các Ban của HĐND tỉnh tổ chức 47 cuộc khảo sát, giám sát chuyên đề. Qua giám sát đã đề nghị 548 ý kiến, kiến nghị đến các ngành, các cấp, có biện pháp chỉ đạo kịp thời, thúc đẩy việc thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và nghị quyết HĐND, góp phần nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Hoạt động giám sát thường xuyên, định kỳ thực hiện nghiêm túc, đúng trọng tâm và đúng đối tượng. Các Ban của HĐND tỉnh thực hiện giám sát 53 cuộc giám sát định kỳ, thường xuyên. Các nội dung giám sát, khảo sát tập trung vào những vấn đề được nhiều cử tri quan tâm, phản ánh; còn nhiều khó khăn, vướng mắc trong việc triển khai thực hiện. Báo cáo giám sát đã thể hiện rõ những kết quả đạt được, những khó khăn, vướng mắc, tồn tại và nguyên nhân; trên cơ sở đó đề xuất, kiến nghị với cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết hoặc yêu cầu đơn vị được giám sát và các cơ quan có liên quan tháo gỡ, khắc phục những tồn tại, hạn chế, yếu kém nhằm thực hiện tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và nghị quyết của HĐND tỉnh.

Bà Quàng Thị Xuyến, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội, chia sẻ: Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Ban Văn hóa - Xã hội tổ chức 7 cuộc khảo sát, 9 cuộc giám sát chuyên đề đối với các các sở ngành, cơ quan, đơn vị và UBND các cấp. Trong năm 2021 và 2022 là thời điểm dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, kéo dài, Ban chủ động, linh hoạt bằng nhiều hình thức để tổ chức triển khai hiệu quả 4 cuộc khảo sát và 4 cuộc giám sát chuyên đề; tham mưu giúp Thường trực HĐND tỉnh tổ chức 2 cuộc giám sát chuyên đề. Nội dung giám sát được lựa chọn kỹ lưỡng, bám sát yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đang là nội dung cần tập trung tháo gỡ, giải quyết. Thường xuyên theo dõi, đôn đốc các ngành, các cấp trong việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát; những kiến nghị sau giám sát chậm được giải quyết hoặc chưa được giải quyết sẽ được thực hiện tái giám sát hoặc đưa ra chất vấn tại kỳ họp HĐND tỉnh, làm rõ trách nhiệm, tiến độ, chất lượng, từ đó để các đơn vị tổ chức thực hiện.

Tinh thần “lấy dân làm gốc” tiếp tục được thể hiện rõ nét trong hoạt động tiếp xúc cử tri, tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo. HĐND tỉnh thực hiện nghiêm túc việc tiếp xúc cử tri trước và sau Kỳ họp; đại biểu HĐND tỉnh đã thực hiện 257 cuộc tiếp xúc cử tri với 17.540 cử tri tham gia. Qua đó, tổng hợp 225 kiến nghị đề nghị UBND tỉnh giải quyết. Công tác theo dõi, đôn đốc và giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri thực hiện nghiêm túc, kịp thời thông tin đến cử tri kết quả giải quyết của các cơ quan chức năng. Công tác tiếp công dân thực hiện đúng quy định của pháp luật. Thông qua tiếp công dân, đại biểu HĐND tỉnh thực hiện tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước; hướng dẫn công dân thực hiện quyền, lợi ích hợp pháp của công dân; giải đáp các vấn đề công dân quan tâm; tiếp thu các kiến nghị, phản ánh chính đáng chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền giải quyết theo quy định. Trong nhiệm kỳ, Thường trực HĐND tỉnh đã tiếp nhận 238 đơn; việc phân loại, chuyển đơn, theo dõi và đôn đốc giải quyết thực hiện nghiêm túc, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan, góp phần giải quyết nhiều vụ việc phức tạp, tạo chuyển biến rõ nét và củng cố niềm tin của nhân dân đối với chính quyền địa phương.

Nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã bắt đầu. Với niềm tin vững chắc, HĐND tỉnh Sơn La khóa XVI đổi mới mạnh mẽ hơn, hành động quyết liệt hơn, đáp ứng kỳ vọng của cử tri và nhân dân, góp phần xây dựng Sơn La phát triển xanh, nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.