Dẫn dắt, kích hoạt đầu tư tư

Khu công nghiệp (KCN) Mai Sơn trên địa bàn xã Chiềng Mung có quy mô 150 ha, giai đoạn I, quy mô 63,7 ha; giai đoạn II, quy mô 86,3 ha. Đến nay, Dự án đầu tư hạ tầng KCN giai đoạn I đã hoàn thành khoảng 85% khối lượng. Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh chủ động, tăng cường phối hợp với các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương trong công tác giải phóng mặt bằng, đầu tư xây dựng hạ tầng và thu hút các nhà đầu tư dự án, đầu tư và kinh doanh hạ tầng KCN.

Ông Nguyễn Đức Dũng, Trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh, cho biết: Việc phân cấp thẩm quyền thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, cấp giấy phép xây dựng đã tạo điều kiện cho nhà đầu tư thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa tại chỗ”, Ban Quản lý đã rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền từ 30-50% so với quy định. Các nhà đầu tư được hỗ trợ toàn diện từ khâu tìm hiểu, giới thiệu địa điểm, cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư/chấp thuận chủ trương đầu tư đến triển khai xây dựng và hoạt động sản xuất, kinh doanh. 

Đến nay, KCN Mai Sơn giai đoạn I đã có 10 dự án đầu tư đăng ký, với tổng vốn đăng ký khoảng 2.900 tỷ đồng, tỷ lệ lấp đầy đạt khoảng 67,2% diện tích đất công nghiệp, tương đương trên 92% diện tích đất công nghiệp đã giải phóng mặt bằng, tiêu biểu như: Dự án Nhà máy cà phê Cascara hòa tan Sơn La vừa mới được Ban Quản lý chấp thuận chủ trương đầu tư tháng 10/2026, với công suất thiết kế trên 11 nghìn tấn sản phẩm/năm, với tổng vốn gần 1.500 tỷ đồng (sẽ khởi công trong tháng 12/2026); Dự án Tổ hợp nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi và chế biến nông sản với tổng vốn 350 tỷ đồng, gồm Nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi công suất 200.000 tấn/năm và Nhà máy chế biến nông sản công suất 300.000 tấn/năm (dự kiến hoàn thành giai đoạn I trong năm 2026); Dự án nhà máy chế biến đường lỏng glucose, công suất 9.600 tấn/năm, tổng mức đầu tư 185 tỷ đồng (phấn đấu khởi công tháng 12/2026); Dự án Nhà máy Chế biến Thực phẩm VFI Sơn La với tổng vốn đầu tư gần 100 tỷ đồng, có khả năng tiêu thụ trên 8.000 tấn nông sản mỗi năm.

Điển hình tại Khu công nghiệp Mai Sơn là Công ty cổ phần Chế biến nguyên liệu thực phẩm BHL Sơn La với hai nhà máy chế biến tinh bột sắn và tinh bột biến tính. Bà Chử Thị Kim Oanh, Tổng Giám đốc Công ty, cho biết: Được tỉnh bố trí mặt bằng 11,4 ha tại khu công nghiệp với hạ tầng cơ bản đã được đầu tư, Công ty đã đầu tư 250 tỷ đồng xây dựng Nhà máy chế biến tinh bột sắn, công suất 60.000 tấn tinh bột/năm. Nhà máy hoạt động từ năm 2017, góp phần tiêu thụ sắn cho nông dân, tạo việc làm cho 190 cán bộ, người lao động với mức thu nhập bình quân từ 7,5-8 triệu đồng/người/tháng. Cuối năm 2025, Công ty tiếp tục đầu tư hơn 244 tỷ đồng xây dựng Nhà máy chế biến tinh bột biến tính BHL Sơn La, công suất thiết kế 90.000 tấn sản phẩm/năm. Sản phẩm tinh bột biến tính có giá trị cao gấp 1,3-1,7 lần so với tinh bột thông thường, góp phần nâng cao giá trị nguyên liệu sắn, mở rộng đầu ra cho sản phẩm và thúc đẩy hình thành chuỗi giá trị bền vững.

Việc huy động và sử dụng các nguồn lực đầu tư đạt kết quả tích cực, lấy đầu tư công dẫn dắt, kích hoạt đầu tư tư. Dự án đầu tư hạ tầng KCN Mai Sơn giai đoạn I đến nay đã đầu tư khoảng 247 tỷ đồng bằng vốn ngân sách nhà nước, dự án đầu tư thứ cấp đã thu hút được 2.900 tỷ đồng vốn khác, ước tính tương đương tỷ lệ 1 - 11,75 và sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới (Nhà nước đầu tư 1 đồng - thu hút được khoảng 11,75 đồng vốn khác), góp phần bổ sung nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội; tạo việc làm cho lao động địa phương và từng bước đóng góp vào ngân sách nhà nước.

Hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp trong KCN Mai Sơn giai đoạn I duy trì ổn định và có bước phát triển. Đến nay, KCN Mai Sơn giai đoạn I đã đóng góp cho ngân sách khoảng 66,5 tỷ đồng. Riêng 9 tháng năm 2026, các doanh nghiệp đang hoạt động tại KCN Mai Sơn giai đoạn I đã nộp ngân sách nhà nước khoảng 31,5 tỷ đồng; tạo việc làm cho khoảng 265 lao động với mức thu nhập trên 7,5 triệu đồng/người/tháng, trong đó phần lớn là lao động địa phương.

Thời gian tới, khi các Dự án hoàn thành xây dựng, đi vào hoạt động, KCN Mai Sơn giai đoạn I dự kiến đóng góp cho ngân sách khoảng 500 tỷ đồng/năm, tạo việc làm thường xuyên cho trên 890 lao động; sau khi lấp đầy diện tích giai đoạn I (hiện còn khoảng trên 10 ha chưa có mặt bằng sạch), nộp ngân sách trên 650 tỷ đồng/năm, tạo việc làm cho khoảng trên 1.200 lao động.

Mở rộng không gian phát triển  

Theo các Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, nhiệm kỳ 2025 - 2030; Quy hoạch tỉnh Sơn La thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1676/QĐ-TTg ngày 25/12/2023, Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt điều chỉnh tại Quyết định số 568/QĐ-UBND ngày 27/02/2026, tỉnh Sơn La có 7 KCN. Giai đoạn 2025 - 2030, tiếp tục hoàn thiện hạ tầng KCN Mai Sơn với quy mô 150 ha; phát triển các KCN Tân Yên, KCN Yên Châu.

Theo ông Nguyễn Đức Dũng, Trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh, chia sẻ: Hiện nay, KCN Mai Sơn La còn gặp vướng mắc chưa giải phóng được mặt bằng với diện tích 16,727ha chiếm khoảng 26,2% diện tích giai đoạn I, trong đó vướng mắc lớn nhất trong phạm vi đất KCN giai đoạn I là bố trí tái định cư cho khoảng 20 - 25 hộ gia đình. Theo quy định của pháp luật về đất đai hiện hành, điều kiện thu hồi đất là phải hoàn thành việc bố trí tái định cư, dù đã có quy hoạch nhưng chưa huy động được nguồn lực để triển khai. Đây là nội dung còn tồn tại lớn nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ hoàn thiện đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, nhất là các hạng mục giao thông, cấp nước, thu gom và xử lý nước thải, cũng như việc bố trí quỹ đất sạch để phục vụ hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp. Việc quy hoạch, đầu tư xây dựng hạ tầng, thu hút đầu tư vào các Khu công nghiệp, trong đó cần tập trung hoàn thiện KCN Mai Sơn giai đoạn I là hết sức cần thiết. Để hoàn thành dứt điểm Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng KCN Mai Sơn giai đoạn I theo quy hoạch và thiết kế được duyệt, vốn còn thiếu khoảng trên 91 tỷ đồng, chủ yếu phục vụ giải phóng mặt bằng và hoàn thiện hạ tầng. Đối với dịch vụ công trong KCN, hiện còn giá Dịch vụ sử dụng hạ tầng (giao thông, thoát nước mặt, cây xanh, chiếu sáng, vệ sinh công cộng) trong KCN Mai Sơn giai đoạn I chưa được cấp thẩm quyền phê duyệt định giá cụ thể.

Đối với Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng KCN Mai Sơn giai đoạn II, quy mô 86,3 ha, Ban Quản lý đã hoàn thành lập, trình thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án. Thời gian tới, Ban Quản lý tiếp tục thực hiện theo ý kiến chỉ đạo, kết luận của có thẩm quyền đối với việc triển khai Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng KCN Mai Sơn giai đoạn II.

Đối với định hướng phát triển KCN Tân Yên, Yên Châu, Ban Quản lý các khu công nghiệp đang tiếp tục thu hút Nhà đầu tư tiềm năng nghiên cứu, đề xuất Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng KCN. Giai đoạn 2031-2050, phát triển các KCN theo Quy hoạch tỉnh Sơn La đã được cấp thẩm quyền phê duyệt
Với định hướng phát triển các khu công nghiệp, Sơn La tiếp tục lấy đầu tư công để dẫn dắt, thu hút đầu tư tư để từng bước hình thành và xây dựng các khu công nghiệp thành khu sản xuất hiện đại, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, Sơn La trở thành trung tâm chế biến sản phẩm nông nghiệp của vùng trung du và miền núi phía Bắc.