Đưa kết nối số đến bản vùng cao

Địa bàn rộng, nhiều bản nằm cách xa trung tâm xã, giao thông đi lại khó khăn, là những trở ngại lớn trong khảo sát, lựa chọn vị trí, xây dựng trạm phát sóng và Internet. Cùng với đó, chi phí đầu tư cao, trong khi số lượng thuê bao tại nhiều khu vực ít cũng đặt ra thách thức đối với doanh nghiệp viễn thông. Nhưng với sự nỗ lực của tỉnh và các doanh nghiệp viễn thông từ năm 2021 đến 2025, đã có 534 thôn, bản được phủ sóng điện thoại. Tuy nhiên, tại một số khu vực, người dân vẫn chưa được tiếp cận dịch vụ viễn thông hoặc chất lượng kết nối chưa đáp ứng nhu cầu sử dụng.

Tiếp tục triển khai phủ sóng băng rộng di động trên địa bàn tỉnh Sơn La năm 2026, tỉnh ta đặt mục tiêu phấn đấu đến hết năm 2026, hoàn thành phủ sóng 4G tại 32 bản trắng sóng và xóa lõm sóng băng rộng di động tại 23 bản. Tỉnh chỉ đạo các sở ngành, đơn vị liên quan tập trung ưu tiên đầu tư xây dựng mới, nâng cấp, mở rộng các trạm BTS, bổ sung thiết bị, truyền dẫn và các hạng mục hạ tầng cần thiết tại các khu vực trắng sóng, lõm sóng.

Tại bản Chột, xã Vân Hồ, cuối tháng 9 vừa qua đã được lắp đặt thiết bị Starlink phục vụ kết nối Internet. 57 hộ, 240 nhân khẩu của bản có thêm cơ hội tiếp cận thông tin, phục vụ học tập, liên lạc và sử dụng các dịch vụ trực tuyến. Anh Hà Văn Uông, Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận bản, phấn khởi nói: Việc lắp đặt thiết bị Starlink giúp người dân tiếp cận Internet thuận lợi hơn, dễ dàng tìm kiếm thông tin, cập nhật kiến thức khoa học kỹ thuật, học hỏi các mô hình phát triển kinh tế hiệu quả, tìm kiếm thị trường tiêu thụ nông sản, quảng bá sản phẩm địa phương, phục vụ sản xuất, kinh doanh, học tập và liên lạc, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống.

Tại cuộc làm việc với Bộ Khoa học và Công nghệ về tháo gỡ một số khó khăn, vướng mắc trong phát triển hạ tầng viễn thông, chuyển đổi số và triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trên địa bàn tỉnh Sơn La vào cuối tháng 8 vừa qua, đồng chí Đặng Ngọc Hậu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, nhấn mạnh: Việc xóa các điểm trắng sóng, lõm sóng viễn thông có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Sơn La đang đẩy mạnh chuyển đổi số và vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Khi kết nối được bảo đảm, người dân ở những địa bàn vùng sâu, vùng xa mới có điều kiện tiếp cận thông tin, dịch vụ số, dịch vụ công trực tuyến và những tiện ích thiết yếu của xã hội số.

Đồng bộ giải pháp, tháo gỡ khó khăn

Thực hiện xóa vùng trắng sóng, giảm lõm sóng băng rộng di động, Sở Khoa học và Công nghệ được giao làm đầu mối phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông rà soát từng khu vực, xác định phương án, vị trí, quy mô và tiến độ triển khai; chuẩn hóa dữ liệu về tọa độ, số hộ, số dân và hiện trạng phủ sóng, làm cơ sở lựa chọn giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế. Cùng với đó, các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường phối hợp tháo gỡ khó khăn liên quan đến đất đai, xây dựng, giao thông, điện, môi trường, thủ tục đầu tư và hạ tầng kỹ thuật; hỗ trợ doanh nghiệp khảo sát, lựa chọn mặt bằng, xác nhận hiện trạng phủ sóng, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ xây dựng các công trình viễn thông.

Đồng hành cùng tỉnh trong nỗ lực xóa vùng lõm sóng, mở rộng vùng phủ sóng di động, các doanh nghiệp viễn thông đang tập trung nguồn lực khảo sát, đầu tư, nâng cấp hạ tầng, triển khai các giải pháp kết nối phù hợp với điều kiện địa hình từng khu vực. Trong chiến dịch xóa lõm sóng data di động tốc độ cao, Viettel Sơn La đã khảo sát, đề xuất triển khai gần 300 trạm BTS 4G, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ viễn thông, đáp ứng nhu cầu kết nối, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và chuyển đổi số tại địa phương. Tính đến giữa tháng 9, đơn vị đã hoàn thành khoảng 60% khối lượng công việc.

Thiếu tá Nguyễn Chí Công, Giám đốc Viettel Sơn La, cho biết: Địa hình hiểm trở khiến việc vận chuyển vật tư, thiết bị và thi công gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, đơn vị nỗ lực đẩy nhanh tiến độ, sớm đưa dịch vụ viễn thông đến với người dân. Mỗi trạm phát sóng được hoàn thành không chỉ bảo đảm thông tin liên lạc mà còn tạo điều kiện để người dân tiếp cận Internet, nền tảng số và dịch vụ công trực tuyến.

Cùng với đầu tư xây dựng mới, nâng cấp trạm phát sóng, việc mở rộng các phương thức kết nối cũng được tính đến tại những nơi chưa thể sớm hoàn thiện hạ tầng viễn thông di động mặt đất. Đến ngày 30/9, Sơn La đã xử lý 55/55 bản trắng sóng và lõm sóng thuộc kế hoạch năm 2026, hoàn thành mục tiêu sớm hơn 3 tháng so với kế hoạch. Trong đó, 19 bản được doanh nghiệp triển khai hạ tầng viễn thông; 36 bản được triển khai thiết bị Starlink để phục vụ kết nối Internet trong thời gian chờ đầu tư, hoàn thiện hạ tầng viễn thông di động mặt đất.

Đồng chí Hà Thị Ngọc Yến, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, thông tin: Trong 9 tháng năm 2026, Sở đã thẩm định, chấp thuận 108 vị trí trạm thông tin di động và 64 tuyến cáp quang của các doanh nghiệp viễn thông trên địa bàn tỉnh, phù hợp với quy hoạch tỉnh. Đây là cơ sở tạo thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư, xây dựng mới, mở rộng, nâng cấp hạ tầng; đồng thời tháo gỡ khó khăn về vị trí đặt trạm, hướng tuyến cáp, góp phần nâng cao năng lực truyền dẫn và chất lượng dịch vụ Internet băng rộng.

Mở rộng cơ hội phát triển

Xóa trắng, giảm lõm sóng di động, mở rộng kết nối Internet không chỉ phục vụ nhu cầu liên lạc mà còn mở ra nhiều cơ hội phát triển, người dân có thể tìm hiểu thông tin sản xuất, cập nhật giá cả thị trường, quảng bá nông sản, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, định danh điện tử VNeID và các nền tảng thanh toán không dùng tiền mặt.

Anh Mùa A Của, bản Nậm Dắt, xã Bình Thuận, phấn khởi nói: Trước đây, việc truy cập Internet ở bản khó khăn, ảnh hưởng đến liên lạc và tìm kiếm thông tin. Từ khi được lắp đặt thiết bị kết nối, chúng tôi có thể sử dụng điện thoại để cập nhật thông tin thời sự, tìm hiểu kỹ thuật chăm sóc cây trồng, vật nuôi, tham khảo giá cả nông sản và tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Nhờ đó, bà con có thêm kiến thức, kinh nghiệm để áp dụng vào sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập.

Đối với chính quyền cơ sở, hạ tầng viễn thông ổn định giúp nâng cao hiệu quả trao đổi thông tin, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính. Đối với người dân, nhất là đồng bào ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, kết nối số góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận thông tin, tạo thêm điều kiện học tập, phát triển sản xuất và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Ông Lường Văn Thi, Chủ tịch UBND xã Mường Lạn, chia sẻ: Khi hạ tầng viễn thông được mở rộng đến các bản vùng sâu, vùng xa, người dân thuận lợi hơn trong liên lạc, tiếp cận tri thức và các dịch vụ số, qua đó có thêm cơ hội phát triển kinh tế. Đây cũng là điều kiện quan trọng để chính quyền cơ sở nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân.

Hạ tầng chỉ là điều kiện ban đầu, để phát huy hiệu quả kết nối, việc hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ số, nâng cao kỹ năng số và bảo đảm an toàn thông tin cần được triển khai đồng bộ. Các tổ công nghệ số cộng đồng, cán bộ cơ sở và lực lượng hỗ trợ chuyển đổi số cần tiếp tục hướng dẫn người dân tiếp cận, sử dụng các nền tảng phù hợp với nhu cầu thực tế. Cùng với đó, các sở, ngành liên quan tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và doanh nghiệp viễn thông; rà soát chất lượng kết nối tại các khu vực đã được xử lý, kịp thời khắc phục những điểm sóng yếu, bảo đảm hiệu quả đầu tư. 

Từ những trạm phát sóng mới đến các giải pháp kết nối vệ tinh tại bản vùng cao, hành trình xóa trắng, giảm lõm sóng ở Sơn La tạo thêm cơ hội phát triển cho những địa bàn còn nhiều khó khăn. Khi hạ tầng được hoàn thiện, người dân có kỹ năng khai thác công nghệ, kết nối số sẽ trở thành động lực thu hẹp khoảng cách phát triển, giúp đồng bào vùng cao chủ động tiếp cận tri thức, mở rộng sản xuất và thụ hưởng những tiện ích của chuyển đổi số.