Sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, nhiều xã, phường mới hình thành có diện tích rộng hơn, dân số đông hơn. Thách thức đặt ra là làm sao để khoảng cách địa lý không trở thành rào cản trong việc tiếp cận dịch vụ công. Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã ra đời thay thế cho Bộ phận Một cửa kiểu cũ, mang theo sứ mệnh số hóa và chuyên nghiệp hóa toàn diện.

Ghi nhận sau gần 9 tháng vận hành, hiệu quả rõ rệt nhất là việc cắt giảm đáng kể thời gian chờ đợi. Tại các đơn vị sau sáp nhập, số lượng hồ sơ tăng từ 30-50%, nhưng tỷ lệ giải quyết đúng hạn và trước hạn vẫn đạt trên 95%. Kết quả này có được nhờ quy trình một cửa liên thông hiện đại, hồ sơ được luân chuyển trên môi trường số, hạn chế tối đa sự tiếp xúc trực tiếp không cần thiết giữa người dân và cán bộ chuyên môn, qua đó, giảm thiểu tiêu cực, nhũng nhiễu.

Xã Mường Bang thành lập trên cơ sở hợp nhất các xã Mường Lang, Mường Bang và Mường Do. Dù còn nhiều khó khăn về nhân lực và hạ tầng, ngay trong tháng đầu vận hành, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã tích cực tiếp nhận, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công và giải quyết hồ sơ trực tuyến. Năm 2025, xã bứt phá, vươn lên xếp thứ 9/75 xã, phường về chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công.

Ông Trần Hải Thanh, Chủ tịch UBND xã Mường Bang, chia sẻ: Cán bộ xã vừa làm vừa học, tranh thủ sự hỗ trợ của tỉnh để thành thạo các thao tác, đồng thời kiên trì hướng dẫn bà con từng bước tiếp cận dịch vụ mới. Ban đầu không dễ, nhưng khi người dân thấy làm thủ tục trực tuyến tiết kiệm thời gian, giảm công đi lại thì ủng hộ và đồng hành cùng chính quyền. Cán bộ, công chức được phân công phụ trách cụ thể từng lĩnh vực, bám sát từng hồ sơ; đoàn thanh niên hỗ trợ người dân cài đặt, sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Nhờ vậy, tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận và giải quyết trực tuyến ngày càng tăng, chất lượng phục vụ được nâng lên rõ rệt.

Tại xã Bình Thuận, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ, đường truyền mạng chưa ổn định, nhiều bản cách trung tâm xã hàng chục kilômét. Trước thực tế đó, xã linh hoạt cử cán bộ trực tiếp xuống cơ sở tuyên truyền, hướng dẫn. Lực lượng đoàn viên thanh niên cùng cán bộ văn phòng bố trí thời gian phù hợp, đến từng bản hỗ trợ người dân tạo tài khoản, cài đặt ứng dụng, tập huấn thao tác cơ bản.

Bảo đảm tính minh bạch, xã áp dụng mã QR đánh giá mức độ hài lòng đối với sự phục vụ của công chức; mỗi lượt đánh giá của người dân được truyền trực tiếp về hệ thống quản trị của lãnh đạo xã, tạo áp lực tích cực buộc cán bộ thay đổi thái độ phục vụ từ “xin - cho” sang “phục vụ”. Nhờ đó, từ vị trí thứ 18 năm 2025, đến nay Bình Thuận đã vươn lên xếp thứ 5/75 xã, phường về chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công.

Bà Cà Thị Ngọc, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết: Cùng với đầu tư đồng bộ hệ thống internet, mạng LAN, đội ngũ cán bộ, công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công được tập huấn các nội dung mới, quy trình giải quyết thủ tục hành chính, nhất là quy định về giải quyết thủ tục hành chính phi địa giới hành chính theo Nghị định số 118/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Đồng thời, xã phối hợp với VNPT bố trí cán bộ trực tại trung tâm, xử lý kịp thời sự cố kỹ thuật; rà soát, đơn giản hóa quy trình; bố trí ghế chờ, tăng cường nhân lực vào thời điểm cao điểm để tạo thuận lợi cho người dân khi giao dịch. Trung bình mỗi tháng, xã tiếp nhận hơn 300 hồ sơ của người dân và doanh nghiệp, đều được giải quyết đúng và trước hạn.

Những tiện ích từ dịch vụ công trực tuyến đang từng bước đi vào đời sống, mang lại nhiều thuận lợi thiết thực. Trước đây, người dân phải đến xã nộp hồ sơ, chờ đợi và quay lại nhiều lần; nay quy trình trở nên đơn giản hơn. Chị Vừ Thị Tòng, bản Cổng Chặp, xã Bình Thuận, cho biết: Được cán bộ xã trực tiếp hướng dẫn, thao tác thuận tiện, hồ sơ giải quyết nhanh gọn, từ nộp thủ tục đến thanh toán phí đều thực hiện trực tuyến, bảo đảm an toàn.

Sau 9 tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, mỗi Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã đều có những sáng kiến riêng, đưa dịch vụ công đến gần hơn với người dân. Tiêu biểu như mô hình “Ngày không viết” và “Ngày không hẹn”, vào các ngày cố định trong tuần, công chức trực tiếp hỗ trợ người dân điền tờ khai điện tử; đối với các thủ tục đơn giản như chứng thực, xác nhận tình trạng hôn nhân, kết quả được trả ngay tại chỗ thay vì phải chờ theo thời hạn thông thường, giúp tiết kiệm thời gian.

Bên cạnh đó, sáng kiến “Zalo hành chính công - Kết nối công dân số” mang lại hiệu quả rõ nét. Thay vì trực tiếp đến trụ sở hỏi tiến độ, người dân chỉ cần quét mã QR nhận thông báo tự động về tình trạng hồ sơ. Tại các đơn vị hành chính mới sáp nhập có địa bàn rộng, mô hình “Tổ hỗ trợ số lưu động” phát huy vai trò cánh tay nối dài. Các tổ gồm đoàn viên thanh niên và cán bộ xã mang theo thiết bị thông minh đến nhà văn hóa bản để hướng dẫn người dân nộp hồ sơ trực tuyến. Việc triển khai “Ki-ốt tự phục vụ 24/7” đặt tại sảnh Trung tâm Phục vụ hành chính công cho phép người dân nộp hồ sơ và nhận bản sao điện tử vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày. Những sáng kiến đó, góp phần tinh gọn quy trình, xây dựng hình ảnh chính quyền cơ sở hiện đại, thân thiện vì nhân dân.

Mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã cho thấy việc sáp nhập đơn vị hành chính không làm giảm chất lượng phục vụ, mở ra cơ hội nâng cấp hạ tầng, đổi mới phương thức quản lý và thay đổi thái độ phục vụ nhân dân. Không gian làm việc chuyên nghiệp, tinh thần tận tâm của đội ngũ cán bộ đã góp phần nâng cao chỉ số hài lòng của người dân đối với cơ quan hành chính cơ sở.