Những luận điệu sai trái, thù địch trên lĩnh vực văn hóa

Có thể nói, văn hóa, con người Việt Nam là một trong những lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm và luôn được các thế lực thù địch, phản động xác định là một trong những mũi nhọn xuyên tạc. Các đối tượng đã sử dụng rất nhiều “liệu pháp” nhằm từng bước xâm lấn, xâm thực, xâm lăng văn hóa qua việc lan truyền sản phẩm văn hóa phương Tây, lối sống Âu hóa, cá nhân chủ nghĩa, thực dụng... và ca ngợi đó mới là lối sống hiện đại, đáng mơ ước, cổ vũ.

Luận điệu các thế lực thù địch thường tung ra là công kích, đả phá văn hóa truyền thống hướng về nguồn cội. Các đối tượng đưa ra những học thuyết phủ nhận phong tục thờ cúng tổ tiên khi cho rằng người đã chết là hết. Việc thờ cúng chỉ thêm phiền phức, mất thời gian. Việc sử dụng vật phẩm từ lễ cúng tổ tiên là mất vệ sinh, không bảo đảm an toàn cho sức khỏe, không phù hợp với tri thức y học hiện đại và trình độ nhận thức tiên tiến trên thế giới. Khi một thế hệ tương lai không biết đến tổ tiên, dòng giống, không có tâm tri ân, không biết đến đạo lý ông bà, tổ tiên đồng nghĩa với mất gốc. Không có gốc gác, cội nguồn thì đấu tranh, bảo vệ cái gì? Tinh thần chiến đấu gìn giữ phong hóa dân tộc còn không? Đây chính là âm mưu tinh vi, nham hiểm của các thế lực thù địch.

Thiếu nữ đồng bào các dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc trong không gian Lễ hội Hoa Ban, tỉnh Điện Biên. Ảnh minh họa: lamdong.dcs.vn

Ở mức độ thâm độc hơn, các đối tượng lợi dụng những vấn đề nhạy cảm hoặc những hạn chế nhất thời để đưa ra các luận điệu “phi chính trị hóa văn hóa”. Họ cho rằng văn hóa phải tách khỏi chính trị. Văn hóa là một kiến trúc thượng tầng tồn tại độc lập với chính trị. Họ coi văn hóa chỉ là những hoạt động thuần túy về nghệ thuật, giải trí, tín ngưỡng... mà không cần sự định hướng, lãnh đạo của một đường lối chính trị cụ thể. Luận điệu tách văn hóa khỏi chính trị là cái cớ để các thế lực thù địch phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với lĩnh vực văn hóa. Mục đích lớn nhất của chúng là nhằm làm suy yếu vai trò chủ đạo của văn hóa xã hội chủ nghĩa, gieo rắc nghi hoặc trong nhân dân, cán bộ, đảng viên, từ đó bày tỏ thái độ xem nhẹ nội dung xây dựng văn hóa chính trị, văn hóa Đảng. Cũng với thủ đoạn “phi chính trị hóa văn hóa”, các thế lực thù địch sử dụng nó như chiến lược “diễn biến hòa bình” nhằm làm phai nhạt, tiến tới xóa bỏ vai trò chủ đạo của văn hóa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc. 

Bên cạnh đó, các thế lực thù địch phủ nhận thành tựu và chính sách văn hóa của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là văn hóa các dân tộc thiểu số ở Việt Nam. Các đối tượng lợi dụng vấn đề nhân quyền để vu cáo Việt Nam đàn áp dân tộc thiểu số, trong khi thực tiễn Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm, bảo đảm quyền con người và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc. Đảng, Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách như: Chính sách bảo tồn, phát huy tiếng nói, chữ viết các dân tộc thiểu số; chính sách bảo tồn, phát triển các di sản văn hóa truyền thống vùng đồng bào dân tộc thiểu số; chính sách bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch; chính sách về công tác thông tin, thư viện nhằm lưu trữ những văn bản cổ, về hoạt động nghe-nhìn, sáng tác văn học, nghệ thuật về chủ đề dân tộc thiểu số... 

Cố tình hạ thấp, bóp méo giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam

Về con người, các thế lực thù địch đã sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi, thâm độc để xuyên tạc, bóp méo hình ảnh và giá trị con người Việt Nam nhằm mục đích làm suy yếu khối đại đoàn kết dân tộc.

Thứ nhất, phủ nhận, bóp méo các giá trị cốt lõi của con người Việt Nam. Các đối tượng rêu rao luận điệu lệch lạc nhằm hạ thấp lòng yêu nước, tinh thần dân tộc Việt Nam. Thủ đoạn thường thấy là tìm cách xuyên tạc, phủ nhận những phẩm chất cao quý của người Việt Nam như lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần quả cảm, kiên cường trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc. Ngoài ra, họ cố tình bóp méo những sự kiện lịch sử, gán ghép tinh thần yêu nước với chủ nghĩa dân tộc cực đoan.

Thứ hai, xoáy sâu vào những biểu hiện tiêu cực, những vi phạm của một số cán bộ, đảng viên, làm lung lay niềm tin của nhân dân vào Đảng. Các đối tượng triệt để lợi dụng internet và mạng xã hội để truyền bá lối sống ngoại lai, không lành mạnh, đề cao chủ nghĩa cá nhân cực đoan, phủ nhận đạo đức truyền thống của con người Việt Nam; xuyên tạc về tình hình dân chủ, nhân quyền, tự do tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam, cho rằng Việt Nam vi phạm nhân quyền, từ đó kích động chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.

Thứ ba, ca tụng, cổ xúy những giá trị quyền con người phương Tây, nhân danh cái gọi là “quyền con người phổ quát”, coi phương Tây là trung tâm, chi phối quyền con người toàn thế giới. Họ ra sức tuyên truyền, cổ vũ cho luận điệu “nhân quyền cao hơn chủ quyền”, “lợi ích cá nhân cao hơn lợi ích cộng đồng, quốc gia”. Họ dùng chiến thuật “tự chuyển hóa” dần làm cho người dân Việt Nam xa rời chuẩn mực đạo đức văn hóa truyền thống; chạy theo lối sống lợi ích, thực dụng, đề cao cái tôi cá nhân để tự huyễn hoặc về hình ảnh con người hiện đại, Âu hóa.

Không thờ ơ trước “luồng gió độc hại” tiêm nhiễm vào văn hóa, con người Việt Nam

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nêu rõ, cùng với chú trọng phát triển, lan tỏa các giá trị văn hóa và chuẩn mực đạo đức; cần tăng cường “sức đề kháng” của văn hóa, chống lại mọi sự xâm lăng về văn hóa; bài trừ các hình thức văn hóa lai căng, hủ lậu ảnh hưởng đến thuần phong mỹ tục; đấu tranh, phản bác những luận điệu xuyên tạc lịch sử, văn hóa và truyền thống cách mạng.

Trước sự tiến công, phá hoại của các thế lực thù địch trên lĩnh vực văn hóa, con người, chúng ta cần tăng cường giáo dục, nâng cao nhận thức cho toàn thể cán bộ, đảng viên và nhân dân về vị trí, vai trò, sức mạnh to lớn và quan trọng của lĩnh vực văn hóa cùng nhân tố con người trong chiến lược xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc.

Chú trọng đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, lồng ghép những nội dung tuyên truyền qua chương trình giáo dục-đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân; qua tài liệu bồi dưỡng; qua hoạt động ngoại khóa; qua tọa đàm, hội thảo, nói chuyện chuyên đề; qua hệ thống biểu bảng, pa nô, áp phích và tuyên truyền trên không gian mạng. Bảo đảm cho cán bộ, đảng viên và nhân dân nâng cao "sức đề kháng" để có thể miễn nhiễm trước những luận điệu sai trái, thông tin độc hại trên lĩnh vực văn hóa, văn học, nghệ thuật.

Bên cạnh đó, cần tăng cường, chủ động cung cấp thông tin chính thống về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong lĩnh vực văn hóa, con người; đồng thời làm sáng tỏ những thành tựu to lớn của Đảng, Nhà nước ta trong việc xây dựng, phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc cũng như những thành quả về quyền con người trên tất cả lĩnh vực chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội.

Trong bối cảnh hiện nay, điều có ý nghĩa then chốt là phải phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong việc thực hiện Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 9-6-2014 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Quán triệt và hiện thực hóa quan điểm của Đảng là phát triển văn hóa phải ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội; không ngừng chăm lo, cải thiện đời sống vật chất, văn hóa tinh thần cho mọi tầng lớp nhân dân. Chú trọng quan tâm xây dựng và hiện thực hóa: 1) Hệ giá trị quốc gia Việt Nam gồm 9 thành tố: Hòa bình, thống nhất, độc lập, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, hạnh phúc; 2) Hệ giá trị văn hóa Việt Nam gồm 4 thành tố: Dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học; 3) Hệ giá trị gia đình Việt Nam gồm 4 thành tố: Ấm no, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh; 4) Chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới gồm 8 thành tố: Yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo.

Với bản chất Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, tổ chức vận hành trên cơ sở Hiến pháp và pháp luật, việc sử dụng các biện pháp pháp luật để xử lý nghiêm các trường hợp tung tin sai sự thật, xuyên tạc, chống phá Đảng, Nhà nước trên lĩnh vực văn hóa, con người là cần thiết. Không ai được lợi dụng dân chủ, tự do ngôn luận, tự do báo chí để đăng tải những thông tin không đúng sự thật, sai sự thật, gây tâm lý nghi ngờ, hoang mang trong nhân dân. Mọi hành vi lợi dụng internet và mạng xã hội để truyền bá thông tin sai lệch, gây nhiễu loạn tư tưởng, tạo ra các luồng ý kiến trái chiều, tiêu cực về những chủ trương, chính sách văn hóa của Đảng, làm mất niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước phải bị nghiêm trị kịp thời. 

Đặc biệt, mỗi người dân Việt Nam cần được nuôi dưỡng, làm giàu ý thức Việt Nam trong kỷ nguyên mới, đó là tự lực, tự chủ, tự cường, tự tôn và tự hào dân tộc; chung tay góp sức xây dựng, bảo vệ, phát triển nền văn hóa Việt Nam xứng đáng với một dân tộc có bề dày văn hiến hàng nghìn năm lịch sử. Đó cũng là cơ sở để chúng ta phát huy ý chí, khát vọng của hơn 100 triệu người Việt trong kỷ nguyên phát triển đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.