Đầu tháng 5, chúng tôi có dịp đến thăm Cơ sở cai nghiện ma túy, đặt tại bản Mạt, xã Chiềng Mung, huyện Mai Sơn, chứng kiến các hoạt động đi vào quy củ, nền nếp. Từ ngày 1/3/2025, khi chính thức tiếp quản cơ sở, Công an tỉnh đã nhanh chóng kiện toàn tổ chức, giao cho Phòng Cảnh sát Điều tra tội phạm về ma túy trực tiếp quản lý, phân công lực lượng thành 3 tổ công tác: Tổ Y tế; Tổ Quản lý học viên và Giáo dục dạy nghề; Tổ Tham mưu - Hậu cần. Dù số lượng học viên đông, nhân lực còn hạn chế, nhưng nhờ sự nỗ lực vượt khó, cán bộ, chiến sĩ đã duy trì tốt hoạt động thường xuyên, đảm bảo quá trình tiếp nhận và tổ chức cai nghiện diễn ra liên tục, nền nếp.

Tính đến ngày 12/5, Cơ sở đang quản lý 1.588 học viên tại ba điểm gồm: 1.368 học viên tại cơ sở trung tâm, 115 học viên tại phân khu huyện Thuận Châu và 105 học viên tại phân khu huyện Sông Mã. Từ tiếp nhận, phân loại, cắt cơn điều trị đến tổ chức giáo dục, hướng nghiệp, mỗi khâu đều được thực hiện bài bản, gắn với mục tiêu lớn nhất, giúp học viên thay đổi nhận thức, từ bỏ ma túy, phục hồi thể chất, tinh thần để từng bước tái hòa nhập cộng đồng.

Có mặt tại khu vực Tổ quản lý học viên và giáo dục dạy nghề, không khí lao động, học tập diễn ra sôi nổi. Tùy theo thể trạng sức khỏe, học viên được bố trí vào các tổ nhóm sản xuất phù hợp: Từ gia công khâu bóng, móc tóc, làm ghế đá, sản xuất gạch không nung, cột điện… đến đan mây tre, trồng cây, ươm giống dược liệu. Những hoạt động ấy không chỉ giúp học viên có cơ hội học nghề, phục hồi khả năng lao động mà còn là liệu pháp tinh thần hữu hiệu, củng cố ý chí, rèn luyện kỷ luật và niềm tin làm lại cuộc đời. Cơ sở đã chủ động ký kết hợp đồng với nhiều công ty, cơ sở sản xuất trong và ngoài tỉnh, tạo điều kiện để học viên thực hành nghề, tăng cơ hội tìm việc hoặc tự tạo sinh kế sau khi hoàn thành chương trình cai nghiện.

Ở một góc xưởng gia công khâu bóng, học viên Lò Văn Thái, sinh năm 1993, quê ở xã Mường Lầm, huyện Sông Mã, đang cặm cụi khâu từng đường chỉ cuối cùng cho quả bóng đá. Ngày đầu mới vào cơ sở, cơn thèm thuốc hành hạ khiến Thái suy kiệt cả thể chất lẫn tinh thần. Nhưng dưới sự điều trị, chăm sóc, động viên tận tình của cán bộ cơ sở, nhất là từ khi lực lượng Công an tiếp nhận quản lý, Thái được học nghề, giờ đây, công việc gia công khâu bóng không chỉ là cách để rèn luyện tay nghề, phục hồi sức khỏe mà còn là liệu pháp tinh thần với Thái.

Thái tâm sự: Em từng nghĩ mình không thể thoát được ma túy, nhưng các cán bộ ở đây, nhất là từ khi có các anh công an luôn động viên, theo sát, hướng dẫn từng chút một. Mỗi ngày được làm việc, học nghề, em dần thấy mình dần ổn định tâm lý. Sau đợt cai nghiện này, em sẽ về quê tìm công việc ổn định, phụ giúp gia đình, trở thành người có ích cho xã hội.

Câu chuyện của Thái không phải là trường hợp cá biệt, nhiều học viên tại đây đang từng ngày thay đổi tích cực, nhờ môi trường giáo dục nghiêm túc và gần gũi, nơi mỗi cán bộ Công an không chỉ là người thầy, người quản lý, mà còn là người bạn, người đồng hành, luôn thấu hiểu và động viên học viên vượt qua chính mình.

Công tác chăm sóc sức khỏe cho học viên cũng được cơ sở đặc biệt chú trọng, Tổ Y tế thường xuyên cung cấp đầy đủ thuốc, vật tư, tổ chức khám định kỳ, nhất là với các trường hợp có bệnh nền, bệnh mãn tính. Hiện tại, có 190 học viên thuộc nhóm bệnh lý cần theo dõi sát sao, trong đó có 91 trường hợp nhiễm HIV, 85 người đang được điều trị ARV, đều được tư vấn kiến thức, xét nghiệm sàng lọc và cấp phát thuốc định kỳ theo đúng quy trình.

Từ ngày 1/3-12/5, Công an tỉnh đã tiếp nhận mới 85 học viên vào cai nghiện ma túy; hoàn thiện hồ sơ thủ tục đối với 283 học viên hoàn thành cai nghiện tại cơ sở; chỉ đạo, hướng dẫn công an cấp xã tổ chức quản lý sau cai nghiện ma túy theo quy định của pháp luật.

Không chỉ lo điều trị và học nghề, trong hơn 2 tháng tiếp nhận, cán bộ, chiến sĩ Công an đã chú trọng tổ chức luyện tập nghi thức chào cờ hằng tuần, giáo dục chính trị, ý thức pháp luật, học tập trật tự nội vụ, vệ sinh cá nhân. Những hoạt động đó giúp học viên hình thành nếp sống kỷ luật, nâng cao nhận thức, từ đó thay đổi hành vi, từng bước rèn luyện để trở thành công dân có ích cho xã hội.

Từ khi lực lượng Công an chính thức tiếp nhận nhiệm vụ quản lý, điều hành tại Cơ sở cai nghiện ma túy, nề nếp, kỷ cương tại đây đã có những chuyển biến rõ rệt. Việc siết chặt nội quy, giờ giấc sinh hoạt, tăng cường quản lý chặt chẽ nhưng không cứng nhắc đã tạo ra hiệu ứng răn đe mạnh mẽ, buộc học viên phải tự điều chỉnh hành vi, nâng cao ý thức chấp hành, tuân thủ nghiêm túc quy trình điều trị. 

Thiếu tá Đào Duy Huấn, Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy, Phòng Cảnh sát Điều tra tội phạm về ma túy, chia sẻ: Đây là lĩnh vực công tác hoàn toàn mới đối với lực lượng Công an. Quá trình tiếp cận, chúng tôi đã nghiên cứu kỹ mô hình cũ, từ đó xây dựng phương án tổ chức vận hành phù hợp với đặc thù ngành. Sau hơn hai tháng, Cơ sở đã vận hành ổn định, không xảy ra tình trạng vi phạm nội quy hay trốn khỏi cơ sở, đảm bảo tốt an ninh trật tự.

 Phát huy tinh thần trách nhiệm, cán bộ, chiến sĩ Cơ sở cai nghiện ma túy tiếp tục thực hiện đúng các quy định, quy trình liên quan trong nhiệm vụ quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai; quan tâm công tác hướng nghiệp sau cai nghiện giúp học viên có công việc ổn định, quyết tâm từ bỏ ma túy, sớm tái hòa nhập cộng đồng, trở thành công dân có ích cho gia đình, xã hội; góp phần nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống ma túy trên địa bàn.