Ngay từ đầu năm, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh và các ngành chức năng đã ban hành các văn bản chỉ đạo, kế hoạch triển khai phòng chống tội phạm ma túy. Tỉnh đã triển khai hiệu quả Kết luận số 132-KL/TW của Bộ Chính trị, tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 36-CT/TW về tăng cường, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy. Trong đó, công tác tuyên truyền được coi là một trong những giải pháp quan trọng. Toàn tỉnh đã tổ chức hơn 1.000 cuộc tuyên truyền, thu hút trên 339 nghìn lượt người tham gia; hàng trăm chuyên trang, chuyên mục được cơ quán báo chí địa phương và trung ương phản ánh sâu rộng về hiểm họa ma túy. Các bản tin được biên dịch sang tiếng Thái, tiếng Mông, giúp lan tỏa thông điệp đến bà con vùng sâu, vùng xa.

Song song với tuyên truyền, tập trung rà soát, thống kê, quản lý người nghiện và người sử dụng trái phép chất ma túy. Đến nay, lực lượng chức năng đã xác định tình trạng nghiện 1.468 trường hợp; quản lý gần 4.000 người thuộc các diện khác nhau. Công tác cai nghiện tại cơ sở chuyên trách đạt nhiều kết quả, với 749 học viên mới được tiếp nhận.

Trên mặt trận đấu tranh tội phạm ma túy, lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng tỉnh đã phát hiện, xử lý 337 vụ, bắt giữ 485 đối tượng phạm tội về ma túy, thu giữ hơn 13 kg heroin, trên 663 nghìn viên ma túy tổng hợp cùng nhiều vũ khí. Thượng tá Bùi Văn Dũng, Bí thư Đảng ủy, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, cho biết: Số vụ tuy giảm so với cùng kỳ năm 2024, nhưng vẫn cho thấy tính chất phức tạp của tội phạm ma túy tại địa bàn. Đặc biệt, các đường dây xuyên quốc gia qua biên giới Sơn La - Lào vẫn hoạt động liều lĩnh, tinh vi; các tuyến biên giới một số xã giáp biên, nơi được coi là “cửa ngõ” trung chuyển ma túy từ Lào vào Việt Nam.

Kiên trì thực hiện đồng bộ chiến lược “giảm cung, giảm cầu, giảm tác hại”, các xã biên giới duy trì hiệu quả mô hình “sạch về ma túy” với sự phối hợp của Công an, Bộ đội Biên phòng và chính quyền cơ sở. Toàn tỉnh không phát hiện diện tích trồng cây có chứa chất ma túy, một kết quả đáng khích lệ so với giai đoạn trước. 13 cơ sở điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone tiếp tục duy trì hoạt động với gần 900 người đang tham gia. Các chương trình hỗ trợ sau cai, dạy nghề, tạo việc làm cũng được triển khai, dù hiệu quả chưa đồng đều. Việc giảm tác hại cũng là một mảng được chú trọng. Ngành y tế đã tổ chức giám sát chặt chẽ việc cấp phát thuốc thay thế, ngăn ngừa nguy cơ lạm dụng. Đồng thời, quản lý, giám sát 1.700 trường hợp sau cai tại địa phương.

Bên cạnh nhừng kết quả đạt được, công tác phòng chống ma túy vẫn còn những tồn tại, khó khăn nhất định, như tình hình tội phạm ma túy vẫn diễn biến phức tạp, một số vụ án phát hiện lượng ma túy cực lớn, cho thấy các đường dây chưa hề giảm nhiệt. Công tác quản lý đối tượng “giảm cầu” chưa thật sự chính xác, còn bỏ sót, dẫn đến khó khăn trong việc phân loại, hỗ trợ cai nghiện. Việc truy bắt đối tượng truy nã về ma túy vẫn hạn chế, khi trên địa bàn  còn tới 82 đối tượng truy nã chưa bị bắt giữ. Cùng với đó, những nguyên nhân khách quan và chủ quan cũng được chỉ ra từ nhận thức còn hạn chế của một bộ phận nhân dân, nhất là vùng sâu, vùng xa; sự tinh vi của tội phạm sử dụng công nghệ, mạng xã hội để giao dịch, đến sự thiếu đồng bộ, chưa thường xuyên trong phối hợp giữa các ngành, cơ sở.  

Trước bối cảnh đó, Ban Chỉ đạo tỉnh về phòng, chống và kiểm soát ma túy tập trung chỉ đạo các sở, nghành và địa phương thực hiện phương châm “phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở”, kết hợp chặt chẽ với đấu tranh trấn áp quyết liệt. Trọng tâm, đấu tranh triệt phá các băng nhóm, đường dây ma túy lớn, nhất là tại biên giới và trên không gian mạng. Công tác xét nghiệm, xác định tình trạng nghiện sẽ được triển khai rộng khắp, bảo đảm 100% người liên quan đến ma túy có hồ sơ theo dõi. Việc cai nghiện bắt buộc và tự nguyện được đổi mới, gắn với dạy nghề, tạo việc làm để hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng.

Đặt mục tiêu đưa tỉnh Sơn La ra khỏi danh sách địa bàn trọng điểm phức tạp về ma túy của cả nước vào năm 2030, toàn tỉnh đẩy mạnh phong trào “Toàn dân tham gia phòng, chống ma túy”, coi hiệu quả của phong trào là tiêu chí đánh giá năng lực, trách nhiệm người đứng đầu địa phương, cơ quan, đơn vị. Việc khen thưởng, nhân rộng các điển hình tiên tiến cũng được xác định là động lực quan trọng để duy trì sự vào cuộc mạnh mẽ của xã hội. Ngoài ra, tỉnh tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các tỉnh Bắc Lào tổ chức tuần tra song phương, chia sẻ thông tin, đấu tranh chuyên án chung. Đây là giải pháp quan trọng được xác định để ngăn chặn nguồn ma túy từ bên kia biên giới thẩm lậu vào Việt Nam.