Khám phá nhiều vụ án lớn

Sau thời gian điều tra, thu thập chứng cứ, tháng 1/2024, Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, lệnh khám xét và áp dụng biện pháp ngăn chặn đối với nguyên Chủ tịch UBND huyện Bắc Yên và 6 đồng phạm về tội “Vi phạm các quy định về quản lý đất đai”.

Theo kết quả điều tra, trong khoảng thời gian từ tháng 11/2018 - 8/2021, Lê Văn Kỳ, Chủ tịch UBND huyện Bắc Yên (giai đoạn tháng 1/2016 - 9/2022) đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn chỉ đạo cấp dưới là lãnh đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai, Phòng Kinh tế Hạ tầng phối hợp thực hiện điều chỉnh cục bộ quy hoạch xây dựng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu, chuyển mục đích sử dụng đất cho 23 hồ sơ thủ tục hành chính về đất đai cho các hộ dân trên địa bàn xã Tà Xùa trái quy định. Các bị can còn lại đã tham mưu cho UBND huyện Bắc Yên ký các tờ trình đề nghị công nhận quyền sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất trái quy định của pháp luật. Tổng diện tích 23 thửa đất vi phạm hơn 35.000 m², tương ứng với giá trị đất vi phạm tại thời điểm UBND huyện Bắc Yên ban hành quyết định công nhận quyền sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất trái pháp luật gần 42 tỷ đồng. 

Một vụ án rúng động dư luận xã hội trên địa bàn tỉnh phải kể đến vụ án Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ xảy ra tại các huyện, thành phố. Theo đó, từ ngày 11/10/2022 đến 1/11/2022, UBND các huyện: Quỳnh Nhai, Mường La, Sông Mã, Sốp Cộp, Bắc Yên, Phù Yên, Vân Hồ và thành phố Sơn La ban hành quyết định phê duyệt dự toán và quyết định giao nhiệm vụ cho Phòng Lao động - Thương binh và xã hội, Phòng Dân tộc làm chủ đầu tư, đặt hàng đào tạo nghề lao động nông thôn, trình độ dưới 3 tháng thuộc Chương trình mục tiêu Quốc gia.

Đại diện chủ đầu tư, gồm: Nguyễn Văn Huy (huyện Quỳnh Nhai), Nguyễn Thanh Cường (huyện Phù Yên), Cầm Văn Hương (huyện Phù Yên), Vương Hồng Hải (huyện Bắc Yên), Trần Đức Khoa (huyện Vân Hồ), Phạm Đức Huynh (huyện Mường La), Nguyễn Quốc Tuấn (Thành phố), Nguyễn Đình Lâm (huyện Sông Mã), Vũ Xuân Cường (huyện Sốp Cộp) đã ký hợp đồng đào tạo nghề lao động với đại diện nhà thầu là Đào Hữu Bính, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, Trường Đại học Tây Bắc.

Trước khi ký hợp đồng, đại diện các chủ đầu tư đều nhận được hứa hẹn của Bính về việc sẽ có tiền, quà cảm ơn khi thực hiện. Quá trình triển khai, thực hiện các hợp đồng, Đào Hữu Bính vì vụ lợi, đã lợi dụng quyền hạn được giao, làm trái một số nội dung cam kết trong hợp đồng thông qua việc lập khống hồ sơ thanh toán tiền công giảng dạy, công tác phí của giáo viên và thỏa thuận, chi trả tiền công giảng dạy cho giáo viên thấp hơn so với dự toán được phê duyệt và hồ sơ thanh toán. 

Ngày 21/2/2024, Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh đã ra các quyết định khởi tố 12 bị can, trong đó 9 bị can là trưởng, phó Phòng Lao động - Thương binh và xã hội, Phòng Dân tộc các huyện, thành phố, liên quan đến dự án đào tạo nghề dưới 3 tháng cho lao động nông thôn trên địa bàn tỉnh, gây thất thoát ngân sách Nhà nước với tổng số tiền hơn 7,1 tỷ đồng.

Không chỉ dừng lại xử lý trong khu vực công, Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh còn điều tra, làm rõ nhiều vụ án kinh tế ở các doanh nghiệp, đơn vị kinh tế ngoài Nhà nước. Năm 2024, Phòng Cảnh sát Kinh tế đã khởi tố 1 vụ làm giả báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Cụ thể, Công ty TNHH một thành viên Tư vấn công nghệ môi trường và địa ốc Gia Nguyễn (Công ty Gia Nguyễn) có trụ sở tại Số nhà 94i, đường Nguyễn Lương Bằng, tổ 3, phường Quyết Thắng, Thành phố không có năng lực quan trắc, tư vấn môi trường, nhưng lại ký kết hợp đồng với các chủ đầu tư và tiến hành lập các báo cáo đánh giá tác động môi trường không đảm bảo quy định pháp luật. Bà Nguyễn Thị Thùy Dương, sinh năm 1985, Giám đốc Công ty đã sử dụng bằng cấp của các chuyên gia có trình độ chuyên môn trong lĩnh vực môi trường (không làm việc cho Công ty Gia Nguyễn) vào hồ sơ năng lực để được chỉ thầu. Sau đó tiến hành scan chữ ký của những cá nhân thực tế không tham gia lập báo cáo đánh giá tác động môi trường vào danh sách thành viên tham gia lập báo cáo đánh giá tác động môi trường để trình chủ đầu tư, hội đồng thẩm định. Từ 2020 đến nay, Công ty đã lập 19 báo cáo đánh giá tác động môi trường, giá trị thanh toán trên 5 tỷ đồng.

Với tinh thần kiên quyết đấu tranh, xử lý tội phạm đến cùng, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh đã thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ chứng minh; tiến hành trưng cầu giám định của Bộ Tài Nguyên và Môi trường để xác định giá trị pháp lý của các báo cáo đánh giá tác động môi trường do bà Nguyễn Thùy Dương lập là không đảm bảo về mặt hình thức. Tiến hành xác minh tại các đơn vị quan trắc, tham vấn cộng đồng để thu thập tài liệu, chứng cứ. Ngày 8/10/2024, Viện KSND tỉnh phê chuẩn quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Nguyễn Thị Thùy Dương về tội làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức. Hiện vụ việc đang được Phòng Cảnh sát kinh tế tiếp tục điều tra, xác minh.

Đây chỉ là 3 vụ án điển hình trong nhiều trường hợp khác liên quan đến tội phạm về kinh tế, tham nhũng, môi trường được Phòng Cảnh sát Kinh tế điều tra, khám phá trong năm 2024. Các đối tượng lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người dân, doanh nghiệp trong việc chấp hành các quy định pháp luật về kinh kế; lợi dụng sự ảnh hưởng về chức danh, địa vị để thực hiện sai các quy định quản lý Nhà nước về kinh tế để tham nhũng, tiêu cực. Đến nay, 2/3 vụ án đã được đưa ra xét xử, các bị cáo đã phải nhận các bản án thích đáng về hành vi phạm tội của mình theo quy định của pháp luật.

Tăng cường đấu tranh, xử lý

Tình hình tội phạm kinh tế, tham nhũng, môi trường trên địa bàn tỉnh có diễn biến phức tạp, hoạt động tinh vi dưới nhiều hình thức. Nổi lên là tội phạm tham nhũng, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong thực hiện các dự án, chương trình kinh tế, xã hội, lập khống chứng từ chi trả chương trình đào tạo nghề nông thôn; lợi dụng chức vụ quyền hạn trong công tác quản lý đất đai để tham ô, chiếm đoạt tài sản; gia tăng tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng, hoạt động sản xuất, kinh doanh của một số nhà máy, công ty chế biến nông sản có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường; tình trạng khai thác tài nguyên, khoáng sản trái phép; tình trạng trạng mua bán, vận chuyển động vật hoang dã, quý hiếm; vi phạm trong vệ sinh an toàn thực phẩm. 

Đại tá Nguyễn Tiến Mạnh, Trưởng phòng Cảnh sát Kinh tế, cho biết: Đây là trận tuyến đấu tranh với nhiều khó khăn, thử thách và quyết liệt, mỗi cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị luôn thể hiện rõ bản lĩnh chính trị, không ngừng tìm tòi, học tập nâng cao trình độ năng lực nghiệp vụ, phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Đồng thời xác định, mỗi vụ án, mỗi cuộc điều tra không chỉ là những cuộc “đấu trí”, “cân não” căng thẳng với tội phạm mà còn là cuộc đấu tranh để giữ mình trước những cám dỗ của tội phạm.

Hằng năm, Phòng Cảnh sát Kinh tế đã chủ động nắm, phân tích, dự báo, nhận diện đúng tình hình, những nhóm vấn đề nổi lên, những chính sách đang bị lợi dụng, những lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ tài sản Nhà nước, người dân đang bị thất thoát, thiệt hại. Qua đó phát hiện, rút ra những vấn đề nổi lên để kịp thời ban hành văn bản tham mưu cho UBND tỉnh, các sở, ban ngành việc triển khai các nội dung khắc phục nguyên nhân, điều kiện phạm tội. Làm tốt vai trò là cơ quan thường trực tham mưu Ban Giám đốc Công an tỉnh báo cáo, tham mưu Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực tỉnh Sơn La về kết quả điều tra các vụ án, vụ việc thuộc diện Ban chỉ đạo tỉnh theo dõi, chỉ đạo.

Trong năm 2024, lực lượng Cảnh sát kinh tế, môi trường tỉnh đã phát hiện, bắt giữ 1.318 vụ, 1.429 đối tượng vi phạm pháp luật về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (tăng 22 số vụ và tăng 120 đối tượng so với cùng kỳ năm 2023, phát hiện 1.296 vụ, 1.309 đối tượng). Trong đó, riêng Phòng Cảnh sát Kinh tế đã chủ trì, đấu tranh, phát hiện, xử lý 98 vụ, 115 đối tượng, khởi tố 11 vụ, 28 bị can; xử phạt vi phạm hành chính 87 vụ, 87 đối tượng, phạt tiền nộp ngân sách Nhà nước hơn 294 triệu đồng. Qua công tác điều tra, Phòng Cảnh sát Kinh tế đã chứng minh làm rõ yếu tố tư lợi, nhiều cá nhân nhận thức rõ sai phạm, tự nguyện khắc phục hậu quả và hợp tác mở rộng vụ án, theo đó đã thu hồi tài sản bị chiếm đoạt trong các vụ án tham nhũng hơn 5,3 tỷ đồng, góp phần “cảnh tỉnh” cả vùng, cả lĩnh vực, nhất là trên lĩnh vực quản lý đất đai, đào tạo nghề.

Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh tiếp tục thực hiện các mặt công tác nghiệp vụ, nhận diện tội phạm, triển khai các biện pháp nghiệp vụ phòng ngừa, ngăn chặn, điều tra, xử lý có trọng tâm, trọng điểm. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, quản lý cán bộ, góp phần thu hồi số lượng lớn tài sản cho Nhà nước; bảo đảm sự bình đẳng, môi trường lành mạnh, an toàn, ổn định để các doanh nghiệp kinh doanh cạnh tranh đúng pháp luật; tăng thu ngân sách, đóng góp tích cực phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.