Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, mang lại nhiều cơ hội, nhưng cũng đặt ra những thách thức mới cho công tác bảo đảm an ninh, trật tự. Các đối tượng xấu có thể lợi dụng không gian mạng để tuyên truyền xuyên tạc, kích động gây rối, tấn công mạng hoặc thực hiện hành vi phạm tội xuyên quốc gia. Vì vậy, tỉnh ta đặt mục tiêu nâng cao nhận thức của cả hệ thống chính trị và toàn dân về các đe dọa an ninh phi truyền thống; phổ biến phương châm “ba chủ động”, (chủ động phương án; chủ động con người; chủ động phương tiện), “bốn tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; vật tư, phương tiện tại chỗ; hậu cần tại chỗ), kết hợp với sự chi viện, hỗ trợ của Trung ương, phát huy mọi nguồn lực và trách nhiệm của cộng đồng, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân để kiểm soát, ứng phó hiệu quả với các đe dọa an ninh phi truyền thống trong các lĩnh vực. Nhất là sử dụng hiệu quả, không lãng phí nguồn lực của Nhà nước và xã hội trong phòng ngừa, ứng phó thảm họa, đảm bảo cuộc sống bình yêu cho nhân dân.

Hiện nay, toàn tỉnh đầu tư 111 hồ chứa, 132 đập dâng và 2.405 công trình thủy lợi. Trong đó, 86 hồ chứa nước lớn đập chiều cao trên 5m hoặc dung tích toàn bộ trên 50.000 m³ trở lên. Công ty TNHH MTV Quản lý, khai thác công trình thủy lợi Sơn La phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan, chính quyền địa phương thực hiện các phương án bảo vệ đập, hồ chứa nước. Bằng nguồn kinh phí quản lý khai thác, năm 2025, Công ty cân đối thực hiện sửa chữa 61 công trình, kinh phí khoảng 24,5 tỷ đồng. Đã thực hiện sửa chữa xong, đưa vào khai thác sử dụng 13 công trình. Đồng thời, chủ động xây dựng các phương án ứng phó trong trường hợp có sự cố công trình xảy ra khi mưa, lũ.

Công tác dự báo, cảnh báo sớm đặt lên hàng đầu. Toàn tỉnh đang có 114 trạm khí tượng, 45 trạm đo mưa tự động, 5 trạm thủ công đo mực nước, cảnh báo lũ, bảo đảm theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, cảnh báo, dự báo kịp thời các hiện tượng thời tiết nguy hiểm. Thời gian dự báo, cảnh báo trước khi hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra từ 24 - 48 giờ, phục vụ phòng tránh thiên tai các địa phương trên địa bàn phụ trách. Bản tin dự báo, cảnh báo được phát trên sóng phát thanh, truyền hình kịp thời, đầy đủ; đồng thời, gửi đến các thành viên Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh cùng các địa phương trong tỉnh phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành ứng phó thiên tai.

Ông Nguyễn Văn Nguyên, Giám đốc Đài khí tượng thủy văn Sơn La, cho hay: Đơn vị bố trí lực lượng trực 24/24 giờ, thu thập dữ liệu về thời tiết, dự báo lượng mưa và các điểm có nguy cơ xảy ra sạt lở đất. Từ thông tin được tổng hợp, chúng tôi ban hành các bản tin cảnh báo trên nền tảng số, các ứng dụng, như Zalo đưa thông tin đến các địa phương, nhân dân nhanh nhất, giúp các địa phương chủ động các biện pháp ứng phó kịp thời, hiệu quả với mưa lớn xảy ra.

Nâng cao khả năng nhận biết các dấu hiệu sạt lở, lũ ống, lũ quét, ngập lụt cho nhân dân luôn được các địa phương quan tâm. Trong đó, tập trung hướng dẫn cộng đồng nhận biết dấu hiệu của sạt lở, lũ quét, di chuyển nhân dân ra khỏi khu vực có nguy cơ sạt lở cao. Các địa phương đã rà soát, bố trí điểm tái định cư, khẩn trương ổn định đời sống nhân dân sau khi thực hiện việc di chuyển khẩn cấp ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Ông Lê Xuân Hùng, Phó Chi cục trưởng, Chi cục Thủy lợi và Tài nguyên nước, cho biết: Chúng tôi tham mưu với Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất với UBND tỉnh rà soát lại các điểm thường xuyên xảy ra ngập úng khi có mưa lớn, triển khai các phương án khơi thông hệ thống thoát nước, xử lý kịp thời các điểm bị ngập úng.

Ứng phó, phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, tỉnh còn kiện toàn, củng cố Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự các cấp với 33 thành viên cấp tỉnh, trên 5.000 thành viên cấp xã, bản; rà soát xây dựng quy chế phối hợp, kế hoạch hoạt động phòng chống thiên tai phù hợp thực tế yêu cầu đặt ra. Việc tăng cường năng lực ứng phó, bảo đảm an toàn cho người dân sẽ đảm bảo sự phát triển bền vững của địa phương.

Hướng tới hệ thống ứng phó hiện đại, linh hoạt, tỉnh đã đề ra các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, như hoàn thiện cơ chế điều hành và hệ thống chính sách; kiện toàn thành viên các Ban Chỉ đạo liên quan, hướng tới thống nhất đầu mối điều hành các hoạt động phòng ngừa, ứng phó từ tỉnh đến cơ sở; hệ thống văn bản pháp luật liên quan an ninh mạng, phòng chống khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia, tài nguyên, môi trường và y tế sẽ được rà soát, bổ sung phù hợp thực tiễn. 

Ngoài ra, tỉnh quan tâm nâng cao nhận thức cộng đồng và kỹ năng ứng phó, yêu cầu các cơ quan chức năng tổ chức truyền thông sâu rộng, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền đến từng nhóm đối tượng; tổ chức tập huấn, diễn tập phòng chống thiên tai, ứng phó sự cố an ninh mạng, cháy nổ, ô nhiễm môi trường… Đẩy mạnh tăng cường hợp tác quốc tế, phối hợp với các tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc, INTERPOL, UNODC, EUROPOL và các tỉnh Bắc Lào trong chia sẻ thông tin, chuyển giao công nghệ và phối hợp ứng phó thảm họa, tội phạm xuyên quốc gia, dịch bệnh và an ninh mạng.

Kế hoạch thực hiện Chiến lược quốc gia về phòng ngừa, ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống không chỉ thể hiện quyết tâm của tỉnh trong bảo vệ an toàn cho nhân dân, mà còn góp phần quan trọng vào ổn định, phát triển kinh tế - xã hội. Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, tỉnh ta đặt mục tiêu trở thành địa phương chủ động, hiện đại, đủ năng lực thích ứng và ứng phó hiệu quả trước mọi thách thức an ninh phi truyền thống trong giai đoạn mới.