Trên tuyến Quốc lộ 6 đoạn qua phường Chiềng Sinh, lưu lượng phương tiện khá đông. Trong quá trình tuần tra, kiểm soát, đối với mỗi trường hợp kiểm tra, bên cạnh xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát giao thông còn kết hợp tuyên truyền quy định về trừ điểm giấy phép lái xe, giải thích cụ thể các hành vi bị trừ điểm và khuyến cáo người dân chấp hành nghiêm quy định để không ảnh hưởng đến quyền sử dụng giấy phép lái xe.

Anh Nguyễn Xuân Trường, lái xe Nhà xe Kết Đoàn, chạy tuyến Quỳnh Nhai - Hải Phòng, chia sẻ: Trước đây, tôi nghĩ vi phạm thì nộp phạt là xong. Nay được lực lượng Cảnh sát giao thông tuyên truyền, tôi hiểu rõ mỗi giấy phép lái xe chỉ có 12 điểm, nếu vi phạm sẽ bị trừ điểm và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến công việc. Vì vậy, tôi luôn tuân thủ tốc độ, giữ khoảng cách an toàn, không sử dụng điện thoại khi lái xe và chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật.

Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, mỗi giấy phép lái xe được cấp 12 điểm và được quản lý trên hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung. Mỗi hành vi vi phạm bị trừ 2 đến 10 điểm tùy theo tính chất, mức độ vi phạm. Đây là phương thức quản lý mới, được nhiều quốc gia áp dụng nhằm nâng cao ý thức tự giác của người điều khiển phương tiện, thay vì chỉ tập trung vào chế tài xử phạt bằng tiền.

Việc trừ điểm giấy phép lái xe thực hiện độc lập với xử phạt vi phạm hành chính, sau khi quyết định xử phạt có hiệu lực, số điểm bị trừ được cập nhật trên hệ thống dữ liệu điện tử và thông báo đến người vi phạm. Trong vòng 12 tháng kể từ lần bị trừ điểm gần nhất, người lái xe không tiếp tục vi phạm thì giấy phép lái xe sẽ được phục hồi đủ 12 điểm.

Đối với trường hợp bị trừ hết điểm, người điều khiển phương tiện không được phép điều khiển phương tiện theo giấy phép lái xe đó trong thời gian tối thiểu 6 tháng. Sau thời gian này, người vi phạm phải tham gia kiểm tra kiến thức pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ và chỉ khi đạt yêu cầu mới được phục hồi đủ 12 điểm để tiếp tục điều khiển phương tiện theo quy định. Hiện nay, người dân có thể dễ dàng tra cứu số điểm giấy phép lái xe trên ứng dụng VNeID.

Quy định mới tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức của nhân dân, nhất là những trường hợp từng vi phạm. Anh H.V.T, phường Tô Hiệu, vừa bị xử phạt vi phạm nồng độ cồn và bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe, chia sẻ: Khi được cán bộ Cảnh sát giao thông giải thích, tôi thấy việc bị trừ điểm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền sử dụng bằng lái của mình. Đây là bài học để tôi tuyệt đối không sử dụng rượu, bia khi điều khiển phương tiện, bảo đảm an toàn cho bản thân và mọi người.

Không chỉ tác động đến từng cá nhân, cơ chế trừ điểm giấy phép lái xe còn góp phần nâng cao trách nhiệm của các doanh nghiệp vận tải trong quản lý đội ngũ lái xe. Nhiều đơn vị đã tăng cường phổ biến quy định mới, yêu cầu lái xe ký cam kết chấp hành nghiêm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024; thường xuyên theo dõi tình trạng vi phạm của lái xe để kịp thời nhắc nhở, chấn chỉnh.

Theo thống kê của Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh, trong 6 tháng đầu năm, lực lượng Cảnh sát giao thông toàn tỉnh phát hiện, xử lý trên 19.000 trường hợp vi phạm trật tự an toàn giao thông; trong đó 3.429 trường hợp bị xử phạt kèm hình thức trừ điểm giấy phép lái xe.

Thượng tá Đinh Văn Hiển, Trưởng Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Sơn La, cho biết: Trừ điểm giấy phép lái xe là quy định bảo đảm tính răn đe nhưng cũng rất nhân văn. Nếu trước đây nhiều hành vi vi phạm bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe, thì nay người dân chỉ bị trừ điểm và vẫn được tiếp tục sử dụng giấy phép khi chưa bị trừ hết điểm. Người dân cần nâng cao ý thức tự giác, coi việc giữ gìn điểm giấy phép lái xe cũng chính là bảo vệ an toàn cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

Thực tế triển khai cơ chế trừ điểm giấy phép lái xe cho thấy, nhiều hành vi vi phạm như: Chạy quá tốc độ, không chấp hành tín hiệu đèn giao thông, sử dụng điện thoại khi lái xe hay vi phạm nồng độ cồn... giảm mạnh so với thời điểm trước khi áp dụng quy định, góp phần từng bước xây dựng văn hóa giao thông văn minh, kiềm chế tai nạn giao thông và bảo đảm cuộc sống bình yên cho nhân dân.