Vụ cháy xảy ra ở bản Lái Kính, xã Lổng Lái diện tích thiệt hại khoảng 3 ha chủ yếu là cây mạy loi mọc xen kẽ các khe núi đá. Còn tại bản Phé, xã Tông Cọ, thiệt hại 2 ha, chủ yếu là cỏ ranh, lau lách đã đưa ra khỏi quy hoạch 3 loại rừng. Cả hai vụ cháy đều xảy ra thời điểm gần tối, khi trời khô hanh, có gió to, khiến các lực lượng ứng cứu rất vất vả mới khống chế được đám cháy.

Cùng đoàn công tác của tỉnh, huyện Thuận Châu kiểm tra khu vực xảy ra cháy, đúng thời điểm gió Lào thổi mạnh kèm theo bụi bay mù mịt, tàn tro bay khắp nơi, có lúc chúng tôi phải quay lưng lại để tránh gió bụi, không khỏi lo lắng về nguy cơ cháy rừng.

Ông Lò Văn Hảo, Phó Chủ tịch UBND xã Tông Cọ, kể: Ngay khi phát hiện đám cháy ở bản Phé, lực lượng tại chỗ ở bản, xã đã khẩn trương triển khai công tác chữa cháy, song do gió to, địa hình hiểm trở nên không dập được, phải nhờ lực lượng ứng cứu của huyện đến hỗ trợ, dập lửa sau gần 5 giờ đám cháy mới được dập tắt hoàn toàn.

Tông Cọ có gần 800 ha rừng. Bước vào mùa khô năm nay, xã đã triển khai ký cam kết giữa 9 trưởng bản với Chủ tịch UBND xã; ký cam kết toàn bộ 1.417 hộ trên địa bàn với các trưởng bản; tổ chức tuyên truyền tại 9/9 bản với 1.250 lượt người tham gia; kiện toàn 9 tổ bảo vệ rừng ở 9 bản, mỗi tổ 10 người sẵn sàng ứng phó khi xảy ra cháy rừng. Sau vụ cháy, xã tăng cường thời lượng thông báo, cảnh báo về PCCCR trên loa phát thanh tới các bản, mỗi ngày ít nhất 3 lần sáng – trưa – tối; chỉ đạo các tổ đội quản lý bảo vệ rừng ở 9 bản thường xuyên tuần tra, canh gác, sẵn sàng 24/24 giờ.

Hiện nay, toàn bộ 67.690 ha rừng của huyện Thuận Châu cũng đang được đặt trong tình trạng bảo vệ nghiêm ngặt. Các cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng của huyện đã và đang tập trung triển khai đồng bộ các biện pháp bảo vệ, PCCCR mùa khô. Đặc biệt là kiểm soát chặt chẽ hoạt động đốt nương, tuyên truyền nhân dân không đốt nương vào những ngày có dự báo nguy cơ cháy rừng ở cấp IV, cấp V, tránh thời điểm có gió to; đốt trước 9 giờ buổi sáng và sau 16 giờ buổi chiều; trước khi đốt phải làm đường băng cản lửa, tránh khu vực gần rừng; khi đốt phải báo với trưởng bản, có người canh lửa đến khi lửa tắt mới thôi; tuyệt đối không sử dụng lửa trong rừng.

Ông Nguyễn Mạnh Cương, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện, cho biết: Hạt Kiểm lâm huyện chỉ đạo kiểm lâm địa bàn thường xuyên bám, nắm cơ sở, bám rừng, tham mưu cho cấp ủy, chính quyền xã trong công tác quản lý bảo vệ rừng, PCCCR; hướng dẫn từng chủ rừng xây dựng, triển khai phương án PCCCR đối với từng diện tích rừng giao quản lý; hướng dẫn nhân dân sản xuất nương rẫy.

Đơn vị đã phân công trực 24/24h, cập nhật thường xuyên các điểm cháy trên hệ thống cảnh báo sớm, thực hiện dự báo, cảnh báo nguy cơ cháy rừng, cung cấp thông tin kịp thời có cơ sở xã, chủ rừng để chủ động kiểm tra, thực hiện các phương án PCCCR, xử lý kịp thời khi cháy rừng xảy ra. Phối hợp với Công an và các lực lượng liên quan tổ chức điều tra, xác minh làm rõ nguyên nhân, đối tượng gây ra cháy, phát phá, lấn chiếm rừng; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm Luật Lâm nghiệp.

Với phương châm phòng là chính, Hạt Kiểm lâm huyện tham mưu cho UBND huyện ban hành kế hoạch bảo vệ rừng và PCCCR mùa khô năm 2024-2025. Chỉ đạo kiểm lâm địa bàn phối hợp với các đoàn thể của xã, Ban quản lý bản tuyên truyền về vai trò và tác dụng của rừng, từng bước nâng cao ý thức và trách nhiệm của người dân trong công tác bảo vệ rừng.

Trong năm 2024, lực lượng kiểm lâm tổ chức 269 cuộc họp cấp bản, với 25.722 lượt người nghe và ký cam kết bảo vệ rừng, PCCCR. Phối hợp với Trung tâm phát triển nông thôn bền vững SRD thực hiện 6 diễn đàn về vai trò của rừng tại các xã Bon Phặng, Muổi Nọi, Bó Mười, Phổng Lập, Chiềng Pha, Nậm Lầu, với hàng trăm lượt người tham gia.

Lực lượng kiểm lâm huyện tham mưu chính quyền địa phương củng cố 28 ban chỉ đạo cấp xã; thành lập 324 tổ đội quần chúng bảo vệ rừng, PCCCR ở các bản với 3.893 thành viên để tổ chức triển khai hiệu quả phương châm 4 tại chỗ (lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, chỉ huy tại chỗ, hậu cần tại chỗ) kịp thời xử lý khi xảy ra cháy rừng ngay từ khi mới phát sinh.

Chỉ đạo kiểm tra, đôn đốc các ban quản lý bản, tổ đội bảo vệ rừng, các chủ rừng tăng cường tuần tra, canh gác, kiểm tra người vào rừng, nhằm phát hiện, ngăn chặn xử lý các hành vi xâm hại đến tài nguyên rừng.

Anh Phạm Xuân Trường, kiểm lâm địa bàn xã Muổi Nọi, thông tin: Trên địa bàn xã Muổi Nọi có hơn 4.000 ha rừng sản xuất và rừng phòng hộ. Bước vào mùa khô hanh, kiểm lâm địa bàn tham mưu xây dựng phương án PCCCR của từng cộng đồng, tổ chức đoàn thể, từng hộ được giao quản lý rừng. Hiện nay, kiểm lâm địa bàn bám sát cơ sở đôn đốc các bản phát loa tuyên tuyền về cảnh báo nguy cơ cháy rừng bằng tiếng phổ thông và tiếng dân tộc nhằm nâng cao cảnh giác, ý thức của nhân dân về bảo vệ, PCCCR. Đôn đốc 7 tổ đội bảo vệ rừng ở các bản với tổng số 140 thành viên tăng cường tuần tra bảo vệ rừng. Ngoài ra, còn tham mưu chính quyền địa phương, Hạt Kiểm lâm huyện tăng cường công tác tuần tra, kịp thời xử lý nghiêm các vụ vi phạm tăng tính răn đe. 

Với sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng và đề cao cảnh giác, ý thức, trách nhiệm của nhân dân sẽ góp phần thực hiện hiệu quả công tác bảo vệ, PCCCR trên địa bàn huyện Thuận Châu, ngăn ngừa và hạn chế thấp nhất xảy ra cháy rừng.