Trưởng bản Lò Văn Kiên cùng người dân bản Ngà Phát, xã Chiềng Pha vệ sinh bể chứa nước.

Trước đây, việc sử dụng thuốc diệt cỏ và thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã diễn ra khá phổ biến, một số người dân sau sử dụng thuốc BVTV chưa thu gom triệt để vỏ bao chai, lọ, thường bỏ lại ngay trên khu đất sản xuất, bên bờ suối... nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, đất và nguồn nước là rất cao. Nhưng bây giờ đã khác, được tuyên truyền, hướng dẫn, bà con đã nhận thức và có ý thức trong việc bảo vệ nguồn nước. Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Lò Văn Hoan, Chủ tịch UBND xã thẳng thắn: Để bảo vệ nguồn nước, chúng tôi chỉ đạo các bản trong thực hiện rào chắn xung quanh khu vực nguồn nước, mó nước trong bán kính từ 500 - 1.000 m. Đồng thời, tuyên truyền, vận động nhân dân bảo vệ tốt diện tích rừng hiện có; sử dụng thuốc bảo vệ thực vật bằng chế phẩm sinh học, từng bước loại bỏ việc sử dụng thuốc BVTV, để hướng đến sản xuất nông nghiệp sạch, bền vững.

Theo thống kê, Chiềng Pha hiện có 17 mó nước tự chảy tại 12 bản, cung cấp nước sinh hoạt cho trên 1.600 hộ dân, bảo đảm nước sản xuất cho gần 1.000 ha đất sản xuất nông nghiệp và các loại cây trồng: Chè, cà phê, sa nhân... Nếu “mưa thuận, gió hòa”, nguồn nước tự nhiên của xã bảo đảm cung cấp đủ nước quanh năm cho đời sống, sinh hoạt và sản xuất, chăn nuôi của người dân. Tuy nhiên, trong đợt hạn hán kéo dài từ cuối năm 2019 đến nay, nước ngày càng trở nên khan hiếm, khiến Chiềng Pha phải lên kế hoạch điều tiết nguồn nước thật hợp lý. Đó là tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức tiết kiệm nước; tổ chức kiểm tra và khắc phục tình trạng rò rỉ ở các khớp nối đường ống dẫn nước về các gia đình và ra khu đất sản xuất; góp tiền xây bể chứa, mua đường ống dẫn nước về từng hộ. Mô hình bể chứa và đường ống dẫn nước của bản Ngà Phát mới đưa vào sử dụng cho thấy hiệu quả rõ rệt. Theo chia sẻ của Trưởng bản Lò Văn Kiên, trước khi xây dựng bể chứa, Ban Quản lý bản tổ chức họp toàn thể bà con bàn bạc, thống nhất cách làm, với mục tiêu bảo đảm nước sinh hoạt cho tất cả các hộ dân trong bản. Khu vực đặt bể chứa của công trình cấp nước tự chảy được người dân bảo vệ rất chu đáo; dung tích bể chứa khoảng 20-25 m³, 27 đường ống dẫn nước đến 250 hộ gia đình trong bản; ngoài 2 ngăn để lắng cặn và lọc nước, còn có 1 ngăn để chia đều cho nước chảy vào các đường ống dẫn nước về các hộ dân; mỗi đường ống có thể dẫn nước về 10 hộ ở từng khu vực. Hiện giờ, mô hình bể chia nước tại bản Ngà Phát đang được các bản khác học hỏi cách làm, để sử dụng hợp lý và hiệu quả nguồn nước trong mùa khô này.

Với việc nâng cao ý thức bảo vệ nguồn nước, sáng tạo trong quản lý và sử dụng nguồn nước hợp lý, đã giúp các hộ gia đình trong các bản của xã Chiềng Pha có đủ nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất, xã đang tiếp tục tăng cường công tác quản lý, vận hành, bảo đảm công trình phát huy hiệu quả tốt nhất; đồng thời, nhân rộng mô hình bể chia nước sinh hoạt như bản Ngà Phát, qua đó góp phần hoàn thành tiêu chí số 17 trong Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới.