Cơn mưa đầu mùa giúp cho diện tích lúa xuân ở bản Nghè Vèn đủ nước và xanh tốt hơn. Bà Lường Thị Anh, một hộ dân ở bản, phấn khởi: Gia đình tôi canh tác 2.000 m² lúa ruộng. Vụ xuân năm nay, chúng tôi xuống giống từ đầu tháng 4, thời tiết thuận lợi, nắng ấm, đủ nước, lại thực hiện đúng khung thời vụ và làm theo hướng dẫn kỹ thuật của cán bộ khuyến nông nên lúa sinh trưởng tốt, đều cây. Gia đình gieo cấy các giống lúa nếp N87 và N97. Hiện nay, chúng tôi đang tập trung làm cỏ để cây lúa bước vào giai đoạn đẻ nhánh. Mong rằng thời tiết tiếp tục thuận lợi, cây lúa phát triển tốt để vụ mùa năm nay đạt năng suất cao, cho bà con một mùa bội thu.

Cánh đồng rộng hơn 20 ha của bản Pói Lanh cũng đang trải dài màu xanh non. Ông Hà Văn Bình, bản Pói Lanh, cho biết: Theo kinh nghiệm, đối với cây lúa nếp tan địa phương được 5 đến 6 tuần tuổi, là giai đoạn quan trọng quyết định năng suất, nên ngay sau khi làm cỏ, gia đình đã bón thúc phân NPK đợt 1 để cây lúa bén rễ, đẻ nhánh nhanh. Gia đình còn đổi công cho mấy hộ trong bản hỗ trợ nhau tập trung tỉa dặm và làm cỏ cho lúa, bón thúc đợt 1 cho lúa, duy trì nguồn nước hợp lý, giúp cây lúa đẻ nhánh, sinh trưởng và phát triển tốt. 

Để sản xuất vụ lúa xuân thắng lợi, ngay từ đầu năm, UBND xã Mường Và đã giao chỉ tiêu  gieo cấy cụ thể cho từng bản; phân công cán bộ khuyến nông bám sát địa bàn, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc lúa cho bà con, theo dõi sát diễn biến thời tiết và khuyến cáo sản xuất đúng khung thời vụ. Xã cũng chỉ đạo ban quản lý các bản chủ động điều tiết nguồn nước tại các phai, đập, phân bổ hợp lý cho từng cánh đồng; vận động nhân dân nạo vét kênh mương, tích cực dẫn nước vào ruộng, duy trì mực nước hợp lý và sử dụng nước tưới tiết kiệm, hiệu quả. Bên cạnh đó, xã tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng đúng loại và liều lượng phân bón như NPK, đạm, kali để bón thúc đợt 1 cho cây lúa.

Thời tiết nóng ẩm hiện nay tạo điều kiện thuận lợi cho lúa bén rễ, đẻ nhánh, nhưng cũng là thời điểm nhiều loại sâu bệnh phát sinh như: vàng lùn, lùn xoắn lá, rầy nâu, sâu cuốn lá nhỏ, đốm lá… Ông Lò Văn Hương, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Và, cho biết: Trên các cánh đồng của xã đã bắt đầu xuất hiện trứng ốc bươu vàng. Trước tình hình đó, xã phối hợp với Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện, chỉ đạo cán bộ khuyến nông bám sát đồng ruộng, theo dõi chặt chẽ tình hình sâu bệnh. Khi phát hiện dịch hại, sẽ hướng dẫn bà con phun thuốc phòng trừ kịp thời, không để lây lan trên diện rộng. Cùng với đó, xã tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn nông dân tranh thủ thời tiết thuận lợi để tỉa dặm, làm cỏ, bón thúc đợt 1 và chủ động kiểm tra đồng ruộng nhằm kịp thời phát hiện, xử lý sâu bệnh.

Ngoài việc chú ý phòng trừ sâu bệnh, trên những cánh đồng lúa của xã Mường Và, nông dân các bản còn tiến hành phát dọn cỏ bờ, phát quang bụi rậm xung quanh ruộng lúa, tránh chuột, bọ phá hoại. Xã cũng yêu cầu các bản kiểm tra, rà soát và khắc phục một số kênh thủy lợi bị hỏng, nạo vét kênh mương và sử dụng nguồn nước tưới tiêu tiết kiệm, hiệu quả; không để thiếu nước ảnh hưởng tới sự phát triển của cây lúa. Khuyến cáo bà con tăng cường sử dụng các loại phân bón hữu cơ kết hợp với phân bón tổng hợp trong chăm sóc lúa. Tùy vào điều kiện địa hình, dinh dưỡng của các khu vực đất canh tác lúa mà lựa chọn việc bón phân cho phù hợp.

Với sự chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ của cấp ủy, chính quyền địa phương và sự chủ động của bà con nông dân, đến nay, lúa xuân tại xã Mường Và đang phát triển tốt. Tuy nhiên, với diễn biến thời tiết bất thường và nguy cơ sâu bệnh có thể xuất hiện ở từng giai đoạn sinh trưởng của lúa, bà con cần chủ động thăm đồng thường xuyên và áp dụng các biện pháp phòng, trừ kịp thời ngay từ khi phát hiện sâu bệnh. Điều này sẽ giúp cây lúa phát triển khỏe mạnh, đảm bảo năng suất và hiệu quả kinh tế cao.