Dẫn chúng tôi thăm vườn nhãn gần 10 năm tuổi, ông Tòng Văn Hiên, bản Nà Hò, xã Mường Sai, cho biết: Gia đình tôi có 2 ha nhãn, trong đó, chủ yếu là nhãn chính vụ. Để cây nhãn cho năng suất cao, quá trình chăm sóc rất quan trọng, nhất là thời kỳ cây sau thu hoạch giúp cây phát lộc, tán khỏe, gia đình đã áp dụng biện pháp khoanh vỏ, tiện cành để phân hóa mầm hoa, nở hoa, đậu quả theo ý muốn. Sau đó tưới đẫm nước trước khi cây ra hoa, đồng thời hạn chế được hiện tượng rụng quả non sau này.

Hiện nay, HTX dịch vụ nông nghiệp Toàn Thắng, xã Nà Nghịu có gần 25 ha nhãn sản xuất theo quy trình VietGAP. Sau thu hoạch nhãn, tháng 10/2024, HTX phối hợp với Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật chăm sóc, cắt tỉa cành; đồng thời sử dụng phân bón hữu cơ từ đỗ tương ngâm và chất thải động vật ủ hoai mục để bón cho nhãn. Đối với việc tỉa cành, tiến hành cắt tỉa trong tán trước, ngoài tán sau, cắt cành lớn trước, cành bé sau. Việc cắt tỉa bớt cành sẽ tạo cho cây độ thông thoáng để tập trung dinh dưỡng nuôi cành thụ lộc, giảm khả năng lưu trú của sâu bệnh. Với thời tiết thuận lợi như hiện nay, vụ nhãn 2025, HTX dự kiến sản lượng khoảng 400 tấn quả.

Ông Nguyễn Văn Tuyên, thành viên HTX dịch vụ nông nghiệp Toàn Thắng, xã Nà Nghịu, cho hay: Thời tiết khá thuận lợi cho cây sinh trưởng, phát triển, đến thời điểm này, khoảng 80% diện tích nhãn của HTX đã ra hoa. Giai đoạn này thời tiết có vai trò hết sức quan trọng, quyết định đến tỉ lệ đậu quả và năng suất sản lượng. Chúng tôi thường xuyên theo dõi thời tiết để có biện pháp xử lý phù hợp.

Toàn huyện Sông Mã đang có 7.760 ha nhãn, trong đó, hơn 900 ha là nhãn rải vụ, còn lại là nhãn chính vụ. Để cây trồng, sinh trưởng và phát triển, huyện chỉ đạo UBND các xã, thị trấn, các HTX tăng cường quản lý các mã số vùng trồng đã được cấp phép; tiếp tục rà soát, bổ sung cấp mã vùng trồng mới; quản lý chặt quy trình sản xuất nông nghiệp an toàn (VietGAP, GlobalGAP,…). Phối hợp với các cơ quan chuyên môn tập trung tổ chức tập huấn, đào tạo nâng cao năng lực kỹ thuật chăm sóc, bón phân các loại cây trồng cho các hợp tác xã và nhân dân trên địa bàn huyện.

Ông Đặng Văn Cương, Phó Chủ tịch UBND xã Chiềng Khoong, thông tin: Xã có trên 800 ha nhãn. Hằng năm, xã chỉ đạo cán bộ chuyên môn theo dõi, đánh giá tình hình sinh trưởng phát triển của cây trồng; hướng dẫn nông dân quy trình làm cỏ, bón phân, cắt tỉa cành, tưới nước và phòng trừ sâu bệnh để cây nhãn phục hồi, phát triển tốt. Phối hợp với các cơ quan chuyên môn của huyện tổ chức các lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật chăm sóc cây nhãn cho nông dân.

Hạn chế những ảnh hưởng của thời tiết và sâu bệnh, ngành nông nghiệp huyện khuyến cáo các nhà vườn cần chủ động áp dụng các biện pháp làm ảnh hưởng đến quá trình ra hoa, đậu quả như: Nếu xuất hiện mưa có tạp chất (mưa axit) cần phun xịt nước sạch để rửa tạp chất trên cây; bổ sung dinh dưỡng cho cây bằng cách kết hợp phun phân bón qua lá cùng với phun thuốc phòng trừ sâu bệnh để giảm rụng quả non. Thường xuyên kiểm tra để phát hiện sâu, bệnh hại thời kỳ ra hoa, đậu quả non để có biện pháp phòng trừ kịp thời.

Ông Nguyễn Tiến Hải, Phó Chủ tịch UBND huyện Sông Mã, cho biết: Huyện chỉ đạo cơ quan chuyên môn khuyến cáo bà con chủ động nắm bắt diễn biến thời tiết để có biện pháp xử lý sâu bệnh kịp thời, tránh ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng quả. Đồng thời, tuyên truyền người trồng nhãn nêu cao ý thức, trách nhiệm trong thực hiện vệ sinh an toàn thực phẩm, nghiêm cấm sử dụng chất kích thích, chất cấm trong quá trình chăm sóc. Phấn đấu năm 2025, xuất khẩu 6.500 tấn nhãn quả sang thị trường các nước Trung Quốc, Mỹ, Úc, EU, Vương Quốc Anh...

Tin rằng với sự chủ động của cơ quan chức năng, ủng hộ của thời tiết và nỗ lực chăm bón của các hợp tác xã, hộ gia đình, vụ nhãn 2025 của huyện Sông Mã hứa hẹn sẽ cho năng suất, chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ của thị trường trong nước và quốc tế.