Chúng tôi có dịp trò chuyện với anh Trần Mạnh Tuấn, trợ giúp viên pháp lý của Trung tâm, khi anh vừa hoàn tất hồ sơ chuẩn bị tham gia tố tụng. Lịch làm việc của anh kín cả tuần: nghiên cứu hồ sơ; phối hợp cơ quan tiến hành tố tụng trong quá trình lấy lời khai; tham gia các phiên tòa để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho bị hại hoặc bào chữa cho bị cáo; thực hiện tư vấn, truyền thông pháp luật tại các bản vùng sâu, vùng xa. Gần tám năm công tác tại Trung tâm, anh Tuấn đã tiếp nhận và giải quyết hàng trăm vụ việc, từ dân sự, hôn nhân, đất đai, đến hình sự. Những trường hợp phụ nữ, trẻ vị thành niên hay người yếu thế vướng vào vòng tố tụng, luôn để lại trong anh nhiều trăn trở.

Anh Tuấn chia sẻ: Có những vụ việc, khi chúng tôi đến gặp gỡ, nhiều người không biết quyền của mình là gì. Tôi không chỉ hướng dẫn thủ tục pháp lý, còn giải thích từng bước, giúp họ bình tĩnh, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình và tự tin hơn. Đó chính là động lực, để tôi tiếp tục công việc.

Như chuyến công tác tại bản Tát Ướt, xã Mường Khiêng vào tháng 10 vừa qua, anh Tuấn tiếp nhận trường hợp một gia đình có con bị tạm giam tại Hà Nội. Gia đình hoang mang, lo lắng, không biết phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của con. Anh Tuấn trực tiếp hướng dẫn làm đơn, đề nghị trợ giúp pháp lý để Trung tâm tại Hà Nội xem xét hỗ trợ. Nhờ đó, gia đình tiếp cận các thủ tục tố tụng đúng quy định.

Đối với anh Điêu Chính Tùng, một trợ giúp viên nhiệt huyết, đã tham gia trực tiếp nhiều vụ việc tại các bản vùng cao. Mỗi chuyến đi cơ sở với anh Tùng đều là trải nghiệm quý giá. Anh trở thành người đồng hành tin cậy của bà con, khi phát sinh vướng mắc pháp lý, đặc biệt trong những trường hợp cần hiểu rõ phong tục, ngôn ngữ và tâm lý cộng đồng.

Anh Tùng chia sẻ: Ở vùng cao, nhiều bà con chưa thông thạo tiếng phổ thông. Mình phải đến tận nơi, trò chuyện bằng ngôn ngữ và văn hóa của họ để họ yên tâm chia sẻ, phối hợp giải quyết. Khi họ hiểu và tin tưởng, việc bảo vệ quyền lợi cho họ mới thực sự hiệu quả.

Trong tháng 11/2025, anh và đồng nghiệp được phân công hỗ trợ vụ việc bé gái người dân tộc Thái tại Vân Hồ bị xâm hại. Hoang mang, lo lắng, nhưng gia đình bị hại hoàn toàn không biết phải bắt đầu từ đâu. Ngay khi được cơ quan điều tra giới thiệu trợ giúp, anh Tùng và đồng nghiệp trực tiếp xuống bản hướng dẫn thủ tục pháp lý, giải thích các bước trong quy trình tố tụng, hỗ trợ gia đình bảo vệ quyền lợi hợp pháp của trẻ. 

Hiện nay, toàn tỉnh có 4 trợ giúp viên pháp lý, 16 luật sư ký hợp đồng và 8 cộng tác viên tham gia các hoạt động trợ giúp pháp lý. Dù lực lượng còn mỏng, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh luôn phối hợp chặt chẽ với cơ quan tiến hành tố tụng, chính quyền cơ sở, bảo đảm người dân thuộc diện được trợ giúp đều nhận được hỗ trợ đầy đủ, đúng quy định.

Cùng với việc tham gia tố tụng, Trung tâm duy trì đều đặn các đợt trợ giúp pháp lý lưu động tại nhiều địa bàn khó khăn. Các cuộc truyền thông, tập huấn giúp người dân hiểu rõ hơn quyền được trợ giúp pháp lý, nắm được những quy định pháp luật cơ bản về hôn nhân, đất đai, dân sự và hình sự. Đây cũng là dịp để cán bộ nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, những vướng mắc phát sinh tại cơ sở. Ông Tòng Văn Minh, Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh, cho biết: Từ năm 2018 đến nay, Trung tâm tổ chức 366 đợt truyền thông, tư vấn pháp luật tại hàng trăm xã nghèo, bản đặc biệt khó khăn, thu hút hơn 79.000 lượt người tham dự. Giờ đây, nhân dân ở nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa, khi phát sinh vướng mắc, đã tìm đến cán bộ tư pháp xã hoặc trực tiếp liên hệ các trợ giúp viên pháp lý để được hướng dẫn và hỗ trợ kịp thời, hạn chế tình trạng tranh chấp kéo dài và các rủi ro pháp lý phát sinh.

Khắc phục khó khăn về nhân lực mỏng, địa bàn hoạt động rộng... đội ngũ trợ giúp viên pháp lý của Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh vẫn âm thầm hoàn thành nhiệm vụ, góp phần bảo vệ quyền lợi những người yếu thế, những đối tượng dễ bị tổn thương trong xã hội; trở thành “điểm tựa” tin cậy, đồng hành cùng người dân trong hành trình tiếp cận pháp luật.