Thời gian gần đây, tại một số địa phương, nhiều người rao bán loại cây giống “Kỳ Hải Nam” với những lời quảng cáo rất hấp dẫn như cây phát tài, cây tạo trầm hương, 1ha có thể thu hàng chục tỷ đồng sau 6-7 năm trồng,… Trên các diễn đàn, hội, nhóm trên nền tảng mạng xã hội cũng xuất hiện nhiều ý kiến thảo luận về việc trồng, đầu tư và những quảng cáo về loại cây này với giá bán từ 150- 500.000 đồng/cây, với cam kết mỗi cây có thể thu từ vài triệu đồng đến hàng chục triệu đồng. Một số chủ cơ sở bán cây giống còn sẵn sàng làm hợp đồng, cam kết bao tiêu sản phẩm khi cây đạt tiêu chuẩn thu hoạch, cam kết 100% cây tạo trầm sau 6-7 năm…

Theo Hội Trầm hương Việt Nam, các giống Kỳ Hải Nam được quảng cáo, rao bán là loại cây được cấy ghép từ loài cây dó ở Trung Quốc, chưa có tên khoa học và được nhập lậu vào Việt Nam. Những thông tin quảng cáo trên mạng xã hội cho đến nay vẫn chưa được cơ quan chức năng kiểm chứng, có thể gây hiểu lầm và ngộ nhận về giá trị của trầm hương thu được từ cây này.

Ngày 8/6 vừa qua, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Vĩnh Phúc (nay là Phú Thọ) đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can đối với bốn đối tượng về tội buôn lậu 5.000 cây dó bầu từ Trung Quốc về Việt Nam qua đường tiểu ngạch. Tuy nhiên, vì lợi nhuận, nhiều đối tượng vẫn bất chấp quy định của pháp luật, mua bán, vận chuyển, nhập lậu các loại cây trồng chưa được cơ quan chức năng cấp phép.

Trước tình trạng nhập lậu, mua bán và gây trồng cây giống Kỳ Hải Nam đang gia tăng, đe dọa tính đa dạng sinh học, an toàn của hệ sinh thái rừng và quyền lợi của người dân, ngày 16/9, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã ban hành công văn yêu cầu các địa phương kiểm tra, rà soát toàn bộ tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh, lưu giữ, sử dụng giống cây trồng lâm nghiệp trên địa bàn, bảo đảm các giống cây lâm nghiệp phải có nguồn gốc xuất xứ hợp pháp và đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng theo quy định.

Cục cũng yêu cầu kiểm tra chặt chẽ việc chấp hành thủ tục pháp lý đối với từng lô giống cây lâm nghiệp nhập khẩu như hồ sơ gốc, giấy tờ chứng nhận xuất xứ, giấy chứng nhận kiểm dịch, giấy phép nhập khẩu,... theo đúng quy định tại Nghị định số 27/2021/NĐ-CP về quản lý giống cây trồng lâm nghiệp. Trường hợp phát hiện giống cây trồng lâm nghiệp nhập khẩu chưa được công nhận, chưa có hồ sơ, chưa khảo nghiệm theo quy định, hoặc có dấu hiệu giống ngoại lai gây hại sẽ thu giữ và xử lý kịp thời theo đúng quy định.

Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm khẳng định, giống cây trồng lâm nghiệp nhập khẩu chỉ được phép sản xuất, kinh doanh sau khi khảo nghiệm, trồng thử nghiệm và đánh giá công nhận giống theo quy định tại Nghị định số 27/2021/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư số 22/2021/TTBNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường).

Việc buôn bán, gây trồng các loại cây trồng lâm nghiệp khi chưa được khảo nghiệm, đánh giá và cho phép của cơ quan chức năng là hành vi vi phạm pháp luật, tiềm ẩn nhiều hệ lụy khôn lường. Chính vì vậy, người dân cần hết sức thận trọng với các loại cây trồng chưa rõ nguồn gốc, xuất xứ, trong đó có các loại Kỳ Hải Nam đang được rao bán hiện nay, tránh tình trạng bị các đối tượng lợi dụng. Hậu quả về lâu dài và thiệt hại kinh tế cuối cùng đều do người trồng phải gánh chịu.