Mường Thải có 8 bản, gần 1.000 hộ dân, kinh tế chủ yếu là thuần nông; có sự phân hóa, chia cắt mạnh về địa hình, dẫn đến sự chênh lệch trong phát triển kinh tế giữa các bản vùng thấp và các bản vùng cao của xã. Xuất phát điểm thấp, chương trình xây dựng nông thôn mới gặp không ít khó khăn. Để bảo đảm lộ trình, Mường Thải đã tập trung ưu tiên triển khai thực hiện các tiêu chí về cơ sở hạ tầng thiết yếu trước, gồm: Quy hoạch, đường giao thông, hệ thống điện, trường học... Kết hợp vận động, huy động nguồn lực tại chỗ của nhân dân hiến đất, đóng góp ngày công lao động tham gia xây dựng một số công trình cơ sở hạ tầng.

Đến nay, xã đã cơ bản hoàn thành 18/19 tiêu chí nông thôn mới, đồng thời, tiếp tục triển khai nâng cao chất lượng các chỉ tiêu trong các tiêu chí đã đạt được. Còn đối với tiêu chí số 1 về quy hoạch chưa đạt, UBND xã tiếp tục trình cấp thẩm định phê duyệt. Ông Vì Như Quỳnh, Bí thư Đảng ủy xã Mường Thải, cho biết: Để cán đích nông thôn mới trong quý III năm nay, Đảng ủy xã chỉ đạo tiếp tục rà soát, triển khai thực hiện các chỉ tiêu còn thiếu; nhân dân tập trung tạo cảnh quan trên các tuyến đường nội bản, trục bản bằng việc trồng cây hoa hai bên lề đường; hằng tuần tổ chức dọn vệ sinh khu dân cư, đường bản. Đến hết năm 2023, xã đạt 13/19 tiêu chí, hiện nay, Mường Thải đang tăng tốc để hoàn thành các tiêu chí còn lại.

Trong quá trình thực hiện, xã tập trung nâng cao thu nhập cho nhân dân. Theo đó, hướng dẫn bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa, nhất là chuyển đổi diện tích đất trồng cây lương thực ngắn ngày sang cây ăn quả. Đến nay, xã có gần 205ha cây ăn quả; trong đó, 146 ha cây ăn quả có múi, sản lượng đạt khoảng 3.000 tấn/năm. Tổng đàn gia súc, gia cầm có trên 5.500 con. Ngoài ra, nhân dân khai thác mặt nước của hồ Suối Chiếu duy trì nuôi 83 lồng nuôi cá, sản lượng đạt 40 tấn/năm.

Hằng năm, xã rà soát, lập danh sách số lao động không có việc làm, chủ động tìm cách tháo gỡ. Căn cứ các văn bản chỉ đạo, chính sách đào tạo nghề của huyện, UBND xã lập danh sách và đề nghị cho đi học nghề. Từ năm 2023 đến nay, Mường Thải có 180 lao động được kết nối, tạo việc làm tại các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh. Riêng với nghề nông nghiệp, có trên 50 lao động được tạo điều kiện học ngay tại các nhà vườn, HTX trên địa bàn xã và được giữ lại làm việc sau khi hoàn thành học nghề. Nhờ vậy, đã góp phần nâng thu nhập của nhân dân trong xã lên 32 triệu đồng/người/năm.

Kinh tế phát triển ổn định, nhân dân có điều kiện đóng góp tiền, công lao động và hiến đất mở rộng các tuyến đường giao thông, xây dựng nhà văn hóa, công trình công cộng. Từ năm 2015 đến nay, nhân dân đã hiến trên 10.000m2 đất phục vụ xây dựng cơ sở hạ tầng và mở rộng các tuyến đường.

Ông Đặng Văn Sơn, bản Khe Lành, xã Mường Thải, chia sẻ: Hiện nay, chúng tôi đang phấn đấu hoàn thiện nốt đoạn 400m đường trục bản còn lại. Đồng thời, trồng hoa hai bên đường, tạo cảnh quan môi trường sạch đẹp. Sắp đến ngày cán đích nông thôn mới, ai cũng phấn khởi và nỗ lực nhiều hơn.

Bên cạnh đó, xã xây dựng bản Văn Phúc Yên phấn đấu đạt bản nông thôn mới nâng cao và kiểu mẫu về tổ chức sản xuất. Hiện nay, bản có khoảng 40ha cây ăn quả có múi, như: Cam vinh, cam đường canh; trong đó, hơn 10ha trồng theo hướng hữu cơ. Năng suất các loại quả đạt từ 10-15 tấn/ha; sản phẩm đã được cấp chứng nhận nhãn hiệu “Cam Phù Yên”, góp phần ổn định sản xuất và thu nhập.

Ông Nguyễn Văn Ngân, Giám đốc HTX trồng cam Văn Yên, bản Văn Phúc Yên, xã Mường Thải, thông tin: Hiện nay, diện tích cây ăn quả của chúng tôi đang trong quá trình cải tạo, trồng mới một phần và duy trì sản xuất theo hướng hữu cơ. Lần cải tạo này tôi thực hiện triệt để từ việc ươm, trồng cây mới thay thế cho những cây đã thoái hóa, nhằm đảm bảo cung cấp sản phẩm chất lượng cho những khách hàng truyền thống. Dự kiến cây sẽ cho thu hoạch vào năm 2025, HTX góp sức cùng bản xây dựng vùng trồng cây hữu cơ sạch, an toàn.

Với hướng đi phù hợp với thực tế, khai thác tiềm năng thế mạnh của địa phương, cùng với sự chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền và sự chung sức đồng lòng của nhân dân, tin rằng xã Mường Thải sẽ cán đích nông thôn mới đúng kế hoạch.