Vùng trồng thanh long xuất khẩu của HTX Nông nghiệp Quỳnh Thuận, xã Chiềng Pha.

Trước đây các loại cây ăn quả chủ yếu được người dân trồng theo phong trào, chưa chú trọng đến chất lượng giống, đầu tư chăm bón, cải tạo, nên chỉ sau vài năm thu hoạch nhiều diện tích cây ăn quả bị thoái hóa, năng suất, chất lượng thấp. Ông Trần Hữu Hùng, Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện, cho biết: Nâng cao giá trị kinh tế các loại cây ăn quả, huyện Thuận Châu đã chỉ đạo các ngành chuyên môn đẩy mạnh hướng dẫn người dân ứng dụng khoa học kỹ thuật, nông nghiệp hữu cơ vào sản xuất nông nghiệp. Trong đó, tập trung lai tạo giống bằng phương pháp ghép mắt đối với cây nhãn, xoài... Đồng thời, tổ chức các lớp tập huấn áp dụng quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn VietGAP cho các hộ trồng cây ăn quả trên địa bàn. 

Đến nay, toàn huyện có hơn 4.200 ha cây ăn quả các loại, chủ yếu là xoài, chanh leo, bơ, nhãn, thanh long; trong đó trên 3.500 ha cây ăn quả được trồng bằng các giống chất lượng cao. Hình thành 11 chuỗi sản xuất theo chuỗi giá trị gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm, gồm: xoài, cam, bơ, thanh long ruột đỏ, chanh leo, nhãn, nhãn hữu cơ, cà phê... Có 21 cơ sở trồng trọt được cấp giấy chứng nhận VietGAP, với diện tích trên 330 ha; có 10 mã số vùng trồng các loại cây ăn quả, trong đó 2 mã vùng trồng cây xoài với diện tích 17 ha đạt tiêu chuẩn chất lượng xuất khẩu sang các thị trường Mỹ, EU, Úc, DuBai, Nhật Bản; 8 mã vùng trồng xoài, nhãn, thanh long ruột đỏ xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, với tổng diện tích 220 ha; 10 ha bưởi của Công ty cổ phần nông sản sạch Sơn La, bản Hưng Nhân, xã Chiềng Pha được cấp chứng nhận hữu cơ theo tiêu chuẩn Việt Nam. Hơn 300 ha chè, 17 ha cà phê; 7 ha cây ăn quả, 1 ha cây sa nhân được áp dụng phương pháp tưới nhỏ giọt theo công nghệ Israel... Từ sản xuất nông nghiệp hữu cơ, đã cung cấp ra thị trường các sản phẩm nông sản sạch, an toàn, góp phần nâng cao thương hiệu sản phẩm nông sản Thuận Châu. Bên cạnh đó, Huyện Thuận Châu đã hỗ trợ các doanh nghiệp, HTX xây dựng, đăng ký 5 sản phẩm đạt OCOP, trong đó, có 4 sản phẩm nông nghiệp đạt từ 3 đến 4 sao. Sau khi được công nhận, các sản phẩm đã được huyện tạo điều kiện tham gia chương trình hội chợ, các hoạt động xúc tiến thương mại. Các sản phẩm đã nhận được sự quan tâm của nhiều khách hàng, nhà phân phối, các đại lý trong và ngoài tỉnh, tạo cơ hội nghiên cứu thị trường, tìm hiểu nhu cầu của khách hàng, các nhà phân phối.

Mô hình trồng bưởi theo hướng VietGap của người dân xã Phổng Lái.

Thăm mô hình trồng thanh long ruột đỏ của HTX Nông nghiệp Quỳnh Thuận, xã Chiềng Pha, ấn tượng bởi hàng nghìn trụ thanh long được dựng thẳng hàng, đều tăm tắp, trải dài trên những vạt đồi. Chị Hoàng Thị Thảo, Giám đốc HTX, nói: HTX hiện có 13 ha cây ăn quả, trong đó 10 ha thanh long ruột đỏ. Toàn bộ diện tích được ứng dụng công nghệ sinh học và kỹ thuật canh tác theo hướng nông nghiệp sinh thái bền vững; sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP. Nhờ đó, sản phẩm của HTX luôn được người tiêu dùng đón nhận. Từ năm 2020 đến nay, mỗi năm HTX xuất khẩu từ 7 - 10 tấn quả sang thị trường Nga.

Mô hình trồng cây ăn quả của HTX Nông nghiệp Lâm An, bản Đông Hưng, xã Muổi Nọi có 20 ha cam, bưởi, nhãn và mận, sản lượng bình quân đạt 100 tấn/năm. Anh Vũ Văn Lâm, Giám đốc HTX, cho biết: Trong quá trình trồng và chăm sóc cây, tôi và các thành viên trong HTX tuân thủ tuyệt đối các quy trình theo tiêu chuẩn VietGap và trên VietGap, nhất là trong việc phòng trừ sâu bệnh theo đúng hướng dẫn quy trình kỹ thuật, có sổ sách ghi chép, nhật ký. Vì thế, các loại quả luôn đạt sản lượng và đảm bảo chất lượng cao đã được nhiều khách hàng về tận vườn đặt mua.

Giai đoạn 2021-2025, huyện Thuận Châu tập trung xây dựng, hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung theo hướng hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao; áp dụng quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt hoặc áp dụng các tiêu chuẩn tương tự trong sản xuất nông nghiệp. Phấn đấu đến năm 2025, toàn huyện có 500 ha cây ăn quả, 300 ha chè, được áp dụng quy trình sản xuất nông nghiệp tốt theo GAP và các tiêu chuẩn tương đương được cấp có thẩm quyền công nhận; có 100 ha diện tích cây trồng được ứng dụng các biện pháp tưới tiết kiệm; 500 ha cây trồng (rau, quả, dược liệu) sản xuất hữu cơ và ứng dụng công nghệ cao; hình thành và phát triển 15 vùng nguyên liệu tập trung phục vụ các cơ sở chế biến trên địa bàn tỉnh. 

Nông dân xã Muổi Nọi, huyện Thuận Châu trồng, chăm sóc cam theo tiêu chuẩn VietGap 

Ông Nguyễn Xuân Hoàng, Phó Chủ tịch UBND huyện Thuận Châu, thông tin: Nhận thức về lợi ích của sản xuất hữu cơ đối với sức khỏe, môi trường, xã hội, huyện Thuận Châu đang tiếp tục xây dựng và phát triển các mô hình sản xuất cây ăn quả đạt tiêu chuẩn VietGAP; duy trì nhãn hiệu, thương hiệu cho các loại sản phẩm đã được chứng nhận và tuyên truyền người dân mở rộng diện tích sản xuất nông nghiệp chất lượng cao đối với một số cây trồng chủ lực. Tiếp tục đưa cơ giới hóa, tự động hóa vào sản xuất, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học phục vụ chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới; ứng dụng và chuyển giao các giải pháp công nghệ sinh học trong xử lý ô nhiễm, khắc phục sự suy thoái tài nguyên, bảo vệ môi trường; hướng đến xây dựng vùng chuyên canh nông nghiệp sạch, bền vững, nâng cao giá trị sản phẩm nông sản địa phương.