Mô hình trồng cây ăn quả có múi của người dân bản Diệt, xã Tân Lang (Phù Yên).

Ấn tượng đầu tiên của chúng tôi khi đến xã Tân Lang đó là những vườn cam, bưởi... xanh tốt trải dài trên các sườn đồi. Theo lời người dân địa phương, cách đây khoảng 6 năm, đa phần là những diện tích trồng ngô. Tuy nhiên, năng suất ngô giảm theo từng năm, giá bán bấp bênh, nên khi chủ trương trồng cây ăn quả trên đất dốc được triển khai, các hộ dân đã tích cực hưởng ứng trồng thay thế cây ngô.

Ông Lê Văn Tý, bản Thịnh Lang 2, một trong những hộ dân đầu tiên của xã Tân Lang thực hiện việc chuyển đổi cây trồng từ ngô sang cây ăn quả có múi từ năm 2015. Ông Tý chia sẻ: Được xã tập huấn, cán bộ của huyện về tận nhà hướng dẫn “cầm tay chỉ việc” nên thay đổi sản xuất không khó. Tôi cũng tự học thêm kinh nghiệm trên sách, báo, sau đó quyết định trồng cây cam, bưởi trên 2 ha trồng ngô của gia đình. Sau 3 năm, mỗi vụ gia đình tôi thu hoạch trên 30 tấn quả, trừ chi phí thu từ 200-300 triệu đồng/vụ. Hiện gia đình tôi đang tìm hiểu để ứng dụng phương pháp sản xuất theo hướng VietGAP để nâng cao giá trị sản phẩm và thuận lợi cho tiêu thụ.

Cũng với cách làm tương tự, từ năm 2015 gia đình ông Nông Văn Chiểm, bản Diệt đã phát triển được 4 ha cây cam và bưởi, đến nay chuẩn bị cho thu vụ quả thứ 4. Nhờ tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật sản xuất an toàn sản phẩm quả của gia đình ông luôn dễ dàng tiêu thụ với giá cao, thu nhập bình quân mỗi vụ của gia đình đạt trên 500 triệu đồng.

Từ kết quả tích cực của những hộ đầu tiên chuyển đổi trồng cây ăn quả có múi, đã lan tỏa trở thành phong trào. Hiện nay, Tân Lang có trên 147 ha cây ăn quả, chủ yếu trồng cam Vinh, bưởi da xanh, trong đó gần 40 ha đã cho thu hoạch, năng suất bình quân đạt trên 10 tấn/ha, sản lượng đạt trên 400 tấn quả các loại, sản phẩm quả được bán chủ yếu trên thị trường trong tỉnh và một số tỉnh lân cận. Nhiều hộ có thu nhập hàng trăm triệu đồng một năm từ trồng cây ăn quả có múi.

Thông tin với chúng tôi về định hướng phát triển cây ăn quả có múi của địa phương trong thời gian tới, ông Nguyễn Văn Sỹ, Chủ tịch UBND xã Tân Lang, cho hay: Cùng với việc khuyến khích người dân chuyển đổi, mở rộng diện tích trồng cây ăn quả có múi từ diện tích đất trồng các loại cây lương thực ngắn ngày, UBND xã đã định hướng để một số hộ đã có kinh nghiệm chuyển sang sản xuất theo quy trình VietGAP và sản xuất bằng phương pháp hữu cơ để nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm, từng bước xây dựng thương hiệu cam Phù Yên. Trong năm 2021, Tân Lang phấn đấu trồng mới 50 ha cam Vinh và bưởi da xanh.

Hiện nay, xã Tân Lang có trên 1.100 ha đất sản xuất nông nghiệp, trong đó, gần 700 ha trồng các loại cây lương thực ngắn ngày. Như vậy, xã còn nhiều tiềm năng về đất đai để mở rộng diện tích trồng các loại cây ăn quả có múi. Bên cạnh việc xây dựng kế hoạch mở rộng diện tích trồng cây ăn quả, xã cũng tìm cách tạo nguồn thu nhập cho người dân trong thời gian đầu thực hiện chuyển đổi trồng cây ăn quả. Đó là, hướng dẫn người dân duy trì trồng cây ngô hoặc một số loại cây hoa màu khác xen canh diện tích trồng mới cây ăn quả. Với cách làm này, giúp người dân đảm bảo thu nhập và có thêm nguồn lực để đầu tư thâm canh cây ăn quả.

Khai thác tiềm năng, lợi thế để mở rộng diện tích trồng, chú trọng sản xuất theo quy trình VietGAP và sản xuất bằng phương pháp hữu cơ và từng bước xây dựng thương hiệu cây ăn quả, hy vọng mang lại thu nhập cao cho người dân xã Tân Lang, huyện Phù Yên.