Cò Nòi là một trong những địa bàn có diện tích trồng cây ăn quả lớn của huyện Mai Sơn. Trước đây, hầu hết các hộ sản xuất manh mún, nhỏ lẻ theo hướng tự phát nên năng suất, chất lượng thấp, đầu ra sản phẩm bấp bênh. Người nông dân chi phí khá lớn mua thuốc BVTV diệt trừ sâu bệnh và cỏ dại. Để giải bài toán đó, nhiều hộ dân đã liên kết thành lập HTX, xây dựng các mô hình sản xuất theo hướng hữu cơ, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Sản phẩm quả được trồng theo hướng hữu cơ của huyện Mai Sơn được trưng bày tại Festival trái cây và sản phẩm OCOP năm 2022.

Anh Nguyễn Hữu Tứ, Giám đốc HTX Mé Lếch, cho biết: Hợp tác xã có 20 thành viên với 150 ha na, xoài. HTX đã xây dựng các quy chế và yêu cầu tất cả các thành viên chăm sóc cây ăn quả đúng quy trình kỹ thuật, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm; có sổ tay ghi chép quy trình chăm sóc, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học. Toàn bộ các sản phẩm sau khi thu hoạch đã được HTX dán tem mác, bán trực tiếp cho các đơn vị kinh doanh theo hợp đồng, nên giá trị sản phẩm tăng cao.

Còn tại vùng trồng cây ăn quả xã Hát Lót, nông dân bắt đầu canh tác cây ăn quả theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ. Hiện toàn xã có trên 1.800 ha cây ăn quả các loại. Ông Cầm Ngọc Quý, Chủ tịch UBND xã Hát Lót, cho biết: Chúng tôi tập trung tuyên truyền, phối hợp tổ chức các lớp chuyển giao kỹ thuật sản xuất, hỗ trợ xây dựng mô hình; vận động, hướng dẫn thành lập HTX và cấp chứng nhận VietGAP, tạo điều kiện tham gia quảng bá, giới thiệu và kết nối tiêu thụ sản phẩm.

Mai Sơn đã tập trung chỉ đạo, hỗ trợ các xã, thị trấn phát triển cây ăn quả theo hướng an toàn. Đến nay, Mai Sơn đã triển khai 7 mô hình trồng rau, quả tại 5 HTX với diện tích 30 ha và mô hình ủ 2.000 tấn phân hữu cơ tại 20 HTX trên địa bàn với tổng kinh phí 5,4 tỷ đồng. Các HTX tham gia mô hình đã được tập huấn các kiến thức về nông nghiệp hữu cơ và ký kết hợp đồng, cung ứng vật tư, phân bón, chế phẩm vi sinh với các đơn vị cung ứng; tổ chức thực hiện quy trình canh tác và hợp đồng với đơn vị tư vấn đánh giá chứng nhận sản phẩm nông nghiệp hữu cơ. Đến nay, toàn huyện có trên 10.800 ha cây ăn quả, trong đó có 700 ha cây ăn quả và trên 100 ha rau được sản xuất theo hướng hữu cơ, nhân dân chủ động phân bón hữu cơ từ các phụ phẩm và phế phẩm nông nghiệp được ủ men vi sinh.

Mô hình trồng chanh leo của nông dân xã Chiềng Sung.

HTX Ngọc Lan, xã Hát Lót được huyện chọn triển khai thí điểm mô hình về phát triển nông nghiệp hữu cơ. Ông Nguyễn Ngọc Dũng, Giám đốc HTX, chia sẻ: Mô hình sản xuất theo hướng hữu cơ được triển khai tại HTX với quy mô 5 ha xoài, 5 ha bưởi.  12 hộ dân tham gia mô hình được hỗ trợ 8 tấn phân hữu cơ/ha và được tập huấn kỹ thuật sản xuất nông nghiệp hữu cơ, hướng dẫn cách ủ phân chuồng từ men vi sinh và sử dụng phế phẩm nông nghiệp để chăm sóc cây ăn quả. Qua theo dõi, cây trồng phát triển tốt, năng suất, chất lượng sản phẩm cao hơn so với sử dụng phân vô cơ, bảo đảm môi trường sinh thái.

Theo kế hoạch đến năm 2025, huyện Mai Sơn phấn đấu nâng tổng diện tích cây ăn quả sản xuất theo hướng hữu cơ trên địa bàn đạt 2.700 ha. Huyện đẩy mạnh tuyên truyền về lợi ích của sản xuất hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao để dần thay đổi tư duy, phương thức sản xuất; tập trung đầu tư nguồn lực cho phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, sản xuất hữu cơ theo tiêu chuẩn chứng nhận; có chính sách hỗ trợ, kêu gọi các doanh nghiệp, HTX và người dân có nhu cầu sản xuất hữu cơ đầu tư vào sản xuất. Tập trung xây dựng thương hiệu sản phẩm, hướng tới sản xuất hàng hóa có năng suất, chất lượng, an toàn, thân thiện môi trường, bền vững và giá trị kinh tế cao.