Dẫn chúng tôi thăm khu vườn rau của HTX rau an toàn Vạn Phúc, chị Lò Thị Thủy, Giám đốc HTX, chia sẻ: Khó khăn lớn nhất là thay đổi thói quen trồng rau truyền thống, sang trồng theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, đáp ứng nhu cầu thị trường. Chúng tôi đã tổ chức nhiều buổi họp, mời cán bộ khuyến nông về tập huấn, đến từng nhà giải thích về lợi ích lâu dài của việc sản xuất sạch, an toàn.

Hiện nay, 17 thành viên của HTX đang canh tác hơn 11 ha, trong đó 10 ha được cấp chứng nhận VietGAP. Trong sản xuất, các thành viên ghi chép nhật ký đồng ruộng chi tiết, từ ngày xuống giống, loại phân bón, liều lượng sử dụng, thời điểm phun thuốc sinh học và thời gian cách ly trước khi thu hoạch. Mọi công đoạn đều phải tuân thủ nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn VietGAP, đảm bảo sản phẩm cuối cùng an toàn để đưa đến tay người tiêu dùng. Mỗi năm, HTX cung ứng từ 400 - 500 tấn rau củ quả các loại cho các công ty, cửa hàng nông sản sạch trong và ngoài tỉnh.

HTX Dâu tây Xuân Quế, bản Tân Thảo, xã Mai Sơn, thành lập năm 2018, với 17 thành viên, trồng 50 ha dâu tây, mỗi năm cung cấp ra thị trường 1.000 tấn quả dâu tây tươi và cấp đông 200-300 tấn. Ngoài ra, còn sản xuất trên 100 tấn sản phẩm mắc ca, chanh leo; các sản phẩm nông sản đều được tiêu thụ tại các siêu thị trong nước và xuất khẩu sang thị trường một số nước châu Âu. Ông Nguyễn Văn Nam, Giám đốc HTX, thông tin: Hiện nay, dâu tây đang cho thu hoạch sớm, giá từ 120 nghìn đồng đến hơn 200 nghìn đồng/kg. Từ đầu vụ đến nay, HTX thu hoạch hơn 30 tấn quả, cung cấp cho các siêu thị tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Chúng tôi đang thuê 20 - 25 lao động tập trung chăm bón, thu hái quả cung cấp nhu cầu người tiêu dùng trong dịp Tết Nguyên đán.

Hiện nay, xã Mai Sơn có 58 HTX, với hơn 6.000 thành viên, chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp. Với sự năng động, sáng tạo trong đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động, các HTX chủ động liên doanh, liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản để nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm. Các HTX xây dựng các sản phẩm OCOP, đẩy mạnh kênh tiêu thụ, như: Nấm linh chi Mạnh Thắng, hạt mắc ca, sản phẩm long nhãn, na Đại Sơn, dâu tây, mật ong Bảo Tín, Delica mắc ca Tây Bắc, dâu tây đặc biệt Ichi Farm, đông trùng hạ thảo..., góp phần khẳng định thương hiệu, chất lượng sản phẩm gắn với tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho nhân dân.

Trong quá trình phát triển, các HTX trên địa bàn từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp. Đến nay, xã Mai Sơn có 4.664 ha cây ăn quả, sản lượng hằng năm đạt gần 80.000 tấn quả; trong đó 25 ha xoài được cấp chứng nhận VietGAP; 124 ha xoài, nhãn được cấp mã vùng trồng; 1.120 ha cây ăn quả thực hiện theo mô hình ứng dụng công nghệ cao, 30 ha sản xuất theo hướng hữu cơ... Các sản phẩm nông sản được các HTX chủ động tham gia trên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội để quảng bá, giới thiệu và bán sản phẩm nông sản đặc trưng của địa phương. Tiêu biểu như HTX dâu tây Xuân Quế, HTX Dâu Tây ICHI FAM, HTX Mé Lếch, HTX rau an toàn Vạn Phúc, HTX Ngọc Lan đã mạnh dạn khai thác hiệu quả các kênh thương mại điện tử, xuất bán sản phẩm dâu tây tại các thị trường Thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hưng Yên, Thái Nguyên..., giới thiệu và cung cấp sản phẩm dâu tây đạt tiêu chuẩn lên các chuyến bay của Vietnam Airlines.

Ông Đặng Quốc Khánh, Trưởng phòng Kinh tế xã Mai Sơn, cho biết: Xã luôn quan tâm triển khai thực hiện các chính sách hỗ trợ, hướng dẫn các HTX chuyển đổi từ hoạt động sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa tập trung, theo phương thức sản xuất, gắn với chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, tạo thêm việc làm, đem lại hiệu quả kinh tế cao. Đồng thời, xây dựng và nhân rộng mô hình HTX kiểu mới tiêu biểu, hoạt động hiệu quả. Đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm, mở rộng thị trường tiêu thụ theo nhiều hình thức và nhiều kênh phân phối khác nhau, phát triển thị trường nội địa và xuất khẩu, tăng giá trị các sản phẩm hàng hóa của xã.

Với mục tiêu tiếp tục phát triển HTX nông nghiệp gắn với chuyển đổi số, ứng dụng khoa học kỹ thuật và xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng, kinh tế tập thể sẽ tiếp tục khẳng định vai trò là động lực quan trọng trong phát triển nông nghiệp bền vững và xây dựng xã Mai Sơn đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao giai đoạn 2025-2030.