Trên địa bàn huyện Mai Sơn có 204 công trình hồ, đập thủy lợi, 236 km mương nội đồng cấp nước phục vụ sản xuất trên 16.600 ha lúa, ngô, cây ăn quả, rau màu và nuôi thủy sản. Đến thời điểm hiện tại, nguồn nước phục vụ sản xuất vụ xuân ở Mai Sơn vẫn đảm bảo cho toàn bộ diện tích. Tuy nhiên, vào cuối tháng 3, đầu tháng 4 hằng năm sẽ bước vào cao điểm hạn hán, ảnh hưởng đến sự phát triển của cây trồng.

Chi nhánh Công ty TNHH một thành viên Quản lý, khai thác công trình thủy lợi Sơn La tại Mai Sơn đã phối hợp với các đơn vị liên quan trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật tưới tiết kiệm nước, chống thất thoát lãng phí; hướng dẫn bơm, làm thêm guồng nước để đảm bảo đủ nước phục vụ sản xuất. Chỉ đạo các tổ thủy lợi vận hành công trình và điều tiết nước tưới, khai thông mương dẫn nước, đầu mối lấy nước. Tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý các trường hợp lấn chiếm, xây dựng công trình trái phép trong phạm vi công trình thủy lợi.

Ông Phan Việt Hùng, Trưởng Chi nhánh Công ty tại Mai Sơn, cho biết: Đơn vị đã kiểm tra hiện trạng, đánh giá khả năng cấp nước của các công trình thủy lợi; hướng dẫn các tổ thủy lợi cơ sở sửa chữa, khơi thông các vị trí mương bị bồi lắng. Thực hiện tưới luân phiên đối với diện tích nơi công trình đã xảy ra hạn hán, ưu tiên xa tưới trước, gần tưới sau.

Từ năm 2024 đến nay, Chi nhánh đã sửa chữa, nâng cấp 8 công trình thủy lợi tại các xã Chiềng Ban, Mường Chanh, Chiềng Mung, Chiềng Ve, Cò Nòi và Chiềng Chăn, tổng mức đầu tư trên 3,5 tỷ đồng. Ngoài ra, đơn vị còn cử nhân viên phụ trách từng xã hoặc cụm xã, phối hợp với địa phương nâng cao khả năng quản lý, khai thác các công trình thủy lợi; thường xuyên theo dõi mực nước hồ chứa để điều tiết hợp lý, tiết kiệm tối đa.

Tại xã Chiềng Ve, bà con đã hoàn thành cấy lúa xuân. Ông Vì Văn Quân, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết: Toàn xã hiện đang khai thác, vận hành 6 công trình thủy lợi đảm bảo phục vụ sản xuất trên 90 ha lúa 2 vụ. Tháng 9/2024, ảnh hưởng của cơn bão số 2 đã làm công trình thủy lợi Phai Pồng, bản Vuông Mè bị bồi lấp, kéo theo đó nhiều diện tích ruộng của người dân bị ảnh hưởng. Đảm bảo nguồn nước cho nhân dân sản xuất nông nghiệp, Chi nhánh công ty đã tiến hành nắn dòng chảy, xây kè bảo vệ. Xã cũng chỉ đạo các bản vận động nhân dân phát dọn, khơi thông 5,1 km mương dẫn nước; chỉ đạo 6 tổ thủy lợi thường xuyên kiểm tra hiện trạng công trình, phối hợp với cơ quan chuyên môn kịp thời xử lý các sự cố, đảm bảo nước tưới phục vụ sản xuất vụ xuân.

Tại các vùng cơ nguy cơ bị hạn, các cơ quan chuyên môn của huyện đã phối hợp với các địa phương tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi diện tích sản xuất lúa sang trồng các cây có khả năng chịu hạn tốt. Bà Hà Thị Sao, bản Bó Hặc, xã Cò Nòi, cho biết: Gia đình tôi có trên 5.000 m² đất trồng lúa, đã chuyển đổi sang trồng ngô ngọt và rau màu; đào ao dự trữ nước, kết hợp đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm để sử dụng nguồn nước hiệu quả, giảm công lao động, giúp cây hấp thụ cao hơn so với cách tưới truyền thống. Nhờ đó, cây ngô phát triển tốt, mỗi năm tôi trồng 3 vụ, mang lại nguồn thu nhập trên 200 triệu đồng/năm.

Dự báo tình hình thời tiết những ngày tới sẽ diễn biến phức tạp, nguy cơ xảy ra hạn hán rất cao, huyện Mai Sơn tiếp tục chỉ đạo các địa phương huy động tối đa mọi nguồn lực triển khai thực hiện các giải pháp chống hạn. Đồng thời, khuyến cáo người dân sử dụng những biện pháp tưới nước tiết kiệm, tích trữ nguồn nước; triển khai các biện pháp che phủ gốc đảm bảo độ ẩm cho cây trồng; nhân rộng các mô hình tưới nước tiết kiệm, đảm bảo nguồn nước chống hạn phục vụ sản xuất hiệu quả.