Đi dọc tuyến quốc lộ 4G tại xã Chiềng Khương, chúng tôi bắt gặp nhiều điểm tập kết dứa ven đường. Những chiếc xe máy chở bao tải dứa từ trên nương về, đổ thành từng đống ven đường, chờ xe đến thu mua, vận chuyển. 

Hầu hết các nương dứa đều ở trên triền đồi đất dốc, cao; đường lên nương dứa vắt ngang qua các sườn đồi mà chỉ những chiếc xe máy “thồ” khỏe, gọn mới có thể đi được. Anh  Lò Văn Quý, bản Huổi Mo, xã Chiềng Khương, chia sẻ: Gia đình tôi trồng 2 ha dứa Queen. Dứa được thu hoạch, vận chuyển về các điểm tập kết, xe của Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao sẽ đến tận nơi thu mua toàn bộ sản phẩm vào thứ hai. Năm nay, Công ty mua dứa với giá 4.800 đồng/kg.

Cũng như các gia đình khác, thành viên và nhân công lao động của gia đình anh Lò Văn Mến, bản Huổi Mo, đang tranh thủ đóng những quả dứa vào bao tải để chở về điểm tập kết. Lau những giọt mồ hôi trên trán, anh Mến phấn khởi: Gia đình tôi trồng 2 ha dứa, từ đầu vụ đến nay đã thu hoạch được 5 tấn quả. Mỗi ngày, gia đình tôi thuê từ 6-7 nhân công thu hoạch và chở dứa về điểm tập kết. Vụ này, dứa bắt đầu thu hoạch từ giữa tháng 6 đến cuối tháng 7.

Từ năm 2021, huyện Sông Mã chọn xã Chiềng Khương làm điểm trồng cây dứa Queen, cung cấp nguyên liệu cho Trung tâm Chế biến rau, quả Doveco Sơn La. Hiện nay, xã có 38 hộ dân bản Huổi Mo và bản Mo trồng 50 ha dứa. Huyện đã phân bổ từ nguồn vốn sự nghiệp kinh tế 700 triệu đồng để hỗ trợ 50% kinh phí mua giống và 600 triệu đồng mua phân bón. Hội Nông dân huyện cho các hộ vay 1 tỷ đồng từ Quỹ “Hỗ trợ nông dân”, đầu tư trồng dứa (định mức vay 20 triệu đồng/ha).

Theo nhân dân, vụ dứa đầu tiên, mặc dù đã được hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc, nhưng do thiếu kinh nghiệm, chưa áp dụng đúng quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc, nên năng suất dứa đạt thấp. Năm nay, các hộ dân đã áp dụng kỹ thuật trồng, nhất là phủ bạt và làm cỏ, nên dứa phát triển tốt, năng suất ước đạt 20-25 tấn/ha, cao hơn so với vụ dứa năm 2022 từ 5 đến 10 tấn. 

Ông Lò Văn Khoa, Phó Chủ tịch UBND xã Chiềng Khương, cho biết: Dự kiến, trừ chi phí mỗi ha dứa cho thu lãi từ 70-100 triệu đồng. Năm 2023, các hộ đăng ký trồng thêm hơn 10 ha dứa. Hiện nay, đã hoàn thành trồng trên 7 ha, diện tích còn lại đang chờ chồi giống.

15 hộ dân trong xã thành lập HTX nông nghiệp Huổi Mo. HTX đi vào hoạt động đã gắn kết các hộ trồng dứa, hỗ trợ nhau trong quá trình trồng, chăm sóc và bảo đảm việc bao tiêu sản phẩm cho nhân dân. Thời điểm này, ngoài việc hướng dẫn thu hoạch, HTX tập trung giúp bà con kỹ thuật chăm sóc chồi dứa để mở rộng diện tích trong thời gian tới. Việc chủ động nguồn cây giống sẽ giúp bà con giảm chi phí đầu tư ban đầu, tăng chu kỳ thu hoạch, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế.

Với người nông dân xã biên giới Chiềng Khương, có vùng nguyên liệu, có nhà máy thu mua sản phẩm, được mùa, được giá, là động lực để họ tiếp tục gắn bó với cây trồng này và tiếp tục có những vụ dứa bội thu, cho cuộc sống thêm ấm no, tạo tiền đề mở rộng vùng nguyên liệu đến các xã khác trong huyện.