Hiện nay, HTX Nông nghiệp Phương Nam, bản Pha Cúng, đang quản lý hơn 300 ha nhãn, trong đó 35 ha sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, sản lượng trung bình đạt 18-25 tấn/ha. Ông Trần Như Kiên, Giám đốc HTX, cho biết: HTX sản xuất nhãn đồng bộ từ vệ sinh vườn, cắt tỉa cành, bón phân hữu cơ vi sinh đến phun chế phẩm sinh học. Thời gian qua, biến đổi khí hậu ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp, do đó, việc áp dụng khoa học kỹ thuật và tiếp nhận tập huấn từ địa phương giúp HTX chuyển mạnh sang phương pháp hữu cơ, nâng cao sản lượng, chất lượng, đáp ứng nhu cầu khách hàng.

Đối với kỹ thuật chăm sóc nhãn hữu cơ, mỗi ha nhãn cần bón 8-10 tấn phân vi sinh, cải tạo đất và hạn chế bệnh. HTX vận động 30 hộ liên kết giảm 40-50% phân hóa học so với trước, thay bằng phân vi sinh, phân hữu cơ dạng nước, chế phẩm sinh học; đồng thời, nghiên cứu tự sản xuất phân ủ vi sinh và kết nối doanh nghiệp bao tiêu cho các hộ nông dân.

Để tăng giá trị và tạo lợi thế cạnh tranh, ngoài sản xuất nhãn chính vụ, HTX Nông nghiệp Phương Nam còn lựa chọn giống nhãn chín muộn với hai dòng PHM 1.1 và T6, trong đó PHM 1.1 có chất lượng vượt trội, giá bán cao hơn. Hằng năm, HTX sản xuất trên 4.000 tấn nhãn, năng suất hơn 15 tấn/ha, giá trung bình đạt 13.000 đồng/kg. HTX áp dụng các biện pháp phòng trừ sâu bệnh theo nguyên tắc “4 đúng”, kết hợp chế phẩm sinh học và côn trùng thiên địch bảo vệ cây trồng, vừa giữ vườn khỏe, vừa nâng cao hiệu quả canh tác. Đồng thời, bảo đảm vệ sinh môi trường, đơn vị đầu tư bể chứa bao gói thuốc bảo vệ thực vật, định kỳ bàn giao cho cơ quan chuyên môn xử lý đúng quy định. HTX đang đàm phán đưa nhãn vào chuỗi siêu thị tại Hà Nội và nhiều tỉnh thành khác.

Từ mô hình liên kết, nhiều nông hộ tại Lóng Phiêng đã thay đổi tư duy sản xuất. Ông Nguyễn Văn Tập, bản Pha Cúng, chia sẻ: Gia đình tôi trồng nhãn từ năm 2018, hiện có hơn 30 ha, sản lượng khoảng 600 tấn/năm. Khi chuyển sang hữu cơ, ban đầu vất vả vì phải ủ phân, nhưng giúp cây nhãn  hồi phục nhanh, lá xanh dày, ít rụng và sâu bệnh giảm đáng kể. Để duy trì hiệu quả, gia đình tôi tuân thủ nguyên tắc “bốn đúng” sau thu hoạch: đúng thời điểm, đúng liều lượng, đúng chế phẩm, đúng kỹ thuật. Cụ thể, sau 7-10 ngày thu hoạch cần tỉa bỏ cành sâu bệnh; từ 10-20 ngày tiến hành bón phân hữu cơ, xới đất nhẹ. Sau đó, tưới giữ ẩm 2-3 lần/tuần trong thời kỳ khô, kết hợp phun chế phẩm sinh học kích rễ và phòng bệnh. Khi áp dụng chăm sóc hữu cơ giúp độ che phủ tán cây đồng đều, sản phẩm an toàn được doanh nghiệp chế biến và thương lái ưu tiên thu mua. 

Toàn xã Lóng Phiêng hiện có hơn 800 ha nhãn. Vụ nhãn năm nay, sản lượng đạt hơn 6.000 tấn đã được thu hoạch, tiêu thụ trong nước và phục vụ chế biến làm long nhãn. Ngay sau thu hoạch, xã tổ chức cán bộ kỹ thuật xuống cơ sở hướng dẫn quy trình phục hồi cây theo hướng hữu cơ.

Ông Lừ Văn Chung, Chủ tịch UBND xã Lóng Phiêng, thông tin: Trước đây, bà con lạm dụng phân hóa học và thuốc bảo vệ thực vật sau thu hoạch khiến đất chai cứng, cây yếu, ra hoa kém. Xã tuyên truyền, vận động nông dân chuyển sang mô hình hữu cơ, đến nay, có hơn 300 ha, trong đó hơn 40 ha đạt tiêu chuẩn GlobalGAP, VietGAP; hơn 10 ha được cấp mã số vùng trồng.

Những kết quả bước đầu cho thấy mô hình chăm sóc nhãn hữu cơ tại Lóng Phiêng mang lại hiệu quả rõ rệt, vừa nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm chi phí đầu vào, vừa bảo vệ sức khỏe người sản xuất và môi trường. Với sự đồng hành của chính quyền và các HTX, Lóng Phiêng đang từng bước xây dựng thương hiệu “nhãn sạch”, tạo nền tảng quan trọng để tăng giá trị và mở rộng thị trường.