Cây cà phê bén rễ trên nương đồi của huyện từ những năm 1998, với dự án trồng thí điểm cà phê của Công ty chè cà phê Sơn La, chủ yếu là giống cà phê chè (Catimor). Từ năm 2013, diện tích trồng cà phê được mở rộng theo hướng tập trung. Từ năm 2021 đến nay, diện tích cà phê của toàn huyện tăng hơn 100 ha, nâng tổng số diện tích cà phê của huyện lên 531 ha. Thời điểm này, bà con đã kết thúc đợt bón thúc, làm cỏ để khoảng đầu tháng 10, cây cà phê bắt đầu cho thu hoạch quả niên vụ 2023. Năm nay, thời tiết khá thuận lợi, nguồn nước tưới được đảm bảo, đa phần các hộ chú trọng việc chăm sóc cây ngay từ đầu vụ, nên cà phê sai quả, quả đều hơn năm trước.

Ông Vì Văn Định, Phó trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện, cho biết: Ngay từ đầu vụ, Phòng đã phối hợp với Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn bà con kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh hại cho cây cà phê. Đồng thời, hướng dẫn nhân dân phòng chống hạn, dịch bệnh, chăm sóc và thu hoạch quả cà phê; khuyến cáo bà con chỉ thu hái quả cà phê chín, không thu hái quả cà phê non, ảnh hưởng đến chất lượng cà phê nhân và giá trị sản phẩm. Niên vụ năm 2022, toàn huyện thu hoạch được 3.960 tấn cà phê quả tươi. Ước vụ năm 2023, sẽ thu hoạch trên 4.770 tấn quả tươi.

Dồm Cang là xã có diện tích cà phê lớn nhất huyện, tập trung chủ yếu tại các bản: Pặt Pháy, Cang, Tốc Lìu, Dồm, với 255 ha, trong đó 190 ha đã cho thu hoạch quả, sản lượng đạt trung bình 250 tấn hạt khô/năm. Cây cà phê đang dần trở thành cây trồng chủ lực của xã. Ông Lò Văn Thái, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết: Năm 2013, nhận thấy cây cà phê phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng nên xã đã vận động bà con chuyển một phần diện tích đất nông nghiệp sang trồng cây cà phê, cùng với việc cải tạo diện tích cà phê đã trồng trước đó. Nhiều hộ trong xã có thu nhập từ 150 - 300 triệu đồng/năm từ trồng cà phê. Cây trồng này đã góp phần giúp nhân dân xóa đói giảm nghèo, ổn định đời sống. Năm 2022, tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm còn 11,7%.

Thăm vườn cà phê hơn 2 ha của gia đình ông Tòng Văn Phan, bản Cang, xã Dồm Cang, những gốc cà phê khoảng 5 năm tuổi xanh mướt, các cành đã có từng chùm quả sai trĩu. Ông Phan cho hay: Để cà phê phát triển tốt cần thường xuyên làm sạch cỏ, bón phân đúng thời điểm, thường vào tháng 2, tháng 5 và tháng 7 trong năm là hiệu quả nhất. Vụ quả năm 2022, sản lượng đạt hơn 24 tấn quả tươi, thu trên 220 triệu đồng. Năm nay, dự tính sản lượng đạt khoảng 27 đến 30 tấn quả tươi.

Nhân dân xã Púng Bánh đang có 111 ha cà phê, trong đó gần 30 ha trồng mới; sản lượng đạt hơn 840 tấn cà phê tươi/năm. Ông Lò Văn Đôi, bản Lầu, chia sẻ: Gia đình tôi có 2,2 ha cà phê, trước đây chủ yếu để cây phát triển tự nhiên, năng suất không cao. Năm 2020, được cán bộ khuyến nông tư vấn, gia đình đã cải tạo, cắt tỉa ngọn, tạo tán cho 1,5 ha cây cà phê khống chế chiều cao từ 1,5 m trở xuống để tiện chăm sóc, thu hoạch. Đồng thời, chăm sóc đúng kỹ thuật đã được tập huấn; sử dụng phân bón hợp lý, giúp cây sinh trưởng, phát triển tốt. Vụ năm 2022, sản lượng đạt hơn 20 tấn quả tươi, thu nhập trên 200 triệu đồng. Năm nay, gia đình tôi sẽ tiếp tục rà soát, cắt tỉa ngọn tạo tán cho diện tích cà phê lưu niên còn lại.

Thực hiện Đề án phát triển vùng nguyên liệu cà phê của tỉnh, hiện nay, huyện Sốp Cộp đang tiếp tục định hướng quy hoạch phát triển cây cà phê trên địa bàn, gắn với sơ chế, chế biến tại chỗ; phấn đấu đến hết năm 2025, diện tích trồng cà phê toàn huyện đạt trên 600 ha. Đồng thời triển khai xây dựng các vùng trồng cà phê ứng dụng công nghệ cao, sử dụng phân bón hữu cơ, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

Còn hơn một tháng nữa, bà con trồng cà phê ở huyện Sốp Cộp sẽ bước vào mùa thu hoạch. Với việc chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật, hy vọng sẽ có thêm một mùa cà phê bội thu, mang lại thu nhập cao cho người nông dân.