Những mô hình hiệu quả

Trước đây, gia đình chị Lường Thị Hồng Tươi, tổ dân phố Vặt Hồng, phường Mường Sang, thị xã Mộc Châu chủ yếu làm nông nghiệp, thu nhập thấp. Nhận thấy khách du lịch đến tham quan bản nhiều mà không có chỗ nghỉ, năm 2017, chị Tươi xây dựng homestay “Hoa Mộc Miên” với quy mô 1.500 m² gồm: 1 nhà sàn, nhà ăn, sân vườn phục vụ khách du lịch nghỉ cộng đồng. Ngoài phục vụ ăn nghỉ, tạo cho du khách có sự trải nghiệm mới lạ, chị Tươi đầu tư nông nghiệp gắn với du lịch. Với 2.000 m² đất, gia đình chị trồng dâu tây phục vụ du khách trải nghiệm hái dâu tại vườn; giới thiệu với du khách những nét đẹp văn hóa, thiên nhiên Mộc Châu, về truyền thống dân tộc Thái...

Chị Tươi chia sẻ: Hiện nay, gia đình tôi đón 15-25 đoàn khách/tháng, ngoài phục vụ nghỉ homestay, gia đình mở thêm dịch vụ ăn uống, thực đơn là những món ăn đặc trưng của đồng bào dân tộc Thái. Mỗi năm, sau khi trừ chi phí, thu được hơn 300 triệu đồng và tạo việc làm thời vụ cho 10 lao động nữ.

Còn tại xã É Tòng, huyện Thuận Châu, sau khi tham gia mô hình nuôi 3.000 gà đen giống bản địa theo hướng an toàn sinh học do Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện triển khai cuối năm 2021. Sau 4 tháng, thấy đàn gà phát triển tốt, hơn nữa nhu cầu của khách hàng ngày càng tăng, chị Lò Thị Bưởi, bản Tở vận động các gia đình liên kết thành lập HTX Nông nghiệp sinh thái Efarm É Tòng để mở rộng quy mô nuôi.

Chị Bưởi chia sẻ: Bình quân mỗi năm, HTX xuất bán hơn 4.000 con gà đen. Ngoài ra, tôi còn vận động các thành viên nuôi thêm 100 con lợn bản địa; trồng đẳng sâm, đậu tương và gừng đen… Tổng doanh thu ước đạt hơn 1,2 tỷ đồng/năm. Mở rộng thị trường tiêu thụ, HTX đưa các sản phẩm bán trên mạng xã hội, các cửa hàng thực phẩm sạch tại Hà Nội và một số tỉnh khác. Nhờ vậy, thu nhập bình quân của hộ thành viên đạt 80-200 triệu đồng/năm.

Hiện nay, toàn tỉnh có nhiều phụ nữ dân tộc thiểu số khởi nghiệp thành công từ phát huy thế mạnh địa phương, tiêu biểu: Chị Lò Thị Dưng, bản Huổi Quỳnh, xã Chiềng Pha với mô hình trồng cây ăn quả thu nhập từ 500 triệu/năm. Chị Cầm Thị Mòn, bản Lọng Nghịu, xã Chiềng Chung, huyện Mai Sơn với sản phẩm cà phê chất lượng cao. Chị Lường Thị Vinh, bản Nà Mạc, xã Gia Phù, huyện Phù Yên với mô hình chăn nuôi gia súc và chị Hà Thị Thuận, thị trấn Phù Yên với dự án “An xoa Uyên Thuận - Kế thừa tinh hoa y học cổ truyền, phát triển cây dược liệu và sản phẩm từ dược liệu”…

Đồng hành cùng hội viên

Thực hiện Đề án “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2017-2025” trên địa bàn tỉnh (gọi tắt là Đề án 939), Hội LHPN tỉnh phối hợp với các sở, ban, ngành và các địa phương bám sát nội dung Đề án tập trung tổ chức các lớp tập huấn cho cán bộ hội chuyên trách các cấp và thành viên HTX, tổ hợp tác do phụ nữ làm chủ hoặc tham gia quản lý về kỹ năng quản lý kinh doanh; kết nối tiêu thụ sản phẩm; bán hàng trên các nền tảng xã hội. Tạo điều kiện cho hội viên vay vốn từ các nguồn quỹ do Hội quản lý phát triển, mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh...

Ngoài ra, Hội LHPN tỉnh tổ chức nhiều cuộc thi về ý tưởng sáng tạo khởi nghiệp thu hút đông đảo hội viên tham gia, như: Ngày phụ nữ khởi nghiệp; “Phụ nữ Sơn La khởi nghiệp với mô hình hợp tác xã kiểu mới”; “Phụ nữ Sơn La khởi nghiệp sáng tạo và chuyển đổi xanh”... Từ năm 2019 đến nay, có 161 ý tưởng được Hội hỗ trợ hiện thực hóa; 31 tổ hợp tác, 18 hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý được Hội hỗ trợ thành lập; có 844 hội viên phụ nữ được hỗ trợ khởi sự kinh doanh và khởi nghiệp.

Nổi bật năm 2023, tỉnh Sơn La có 3 HTX, doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ có ý tưởng khởi nghiệp được lựa chọn tham gia vòng sơ khảo toàn quốc Cuộc thi “Phụ nữ khởi nghiệp - Phát huy tài nguyên bản địa”. Ba dự án xuất sắc đoạt giải, gồm: Dự án kết hợp công nghệ hiện đại và kinh nghiệm truyền thống sản xuất các sản phẩm thời trang xanh xuất khẩu trên cơ sở khai thác nguồn GEN cây bản địa quý hiếm của Việt Nam (vùng nguyên liệu tại huyện Yên Châu) đoạt giải nhất; Dự án phát triển chăn nuôi gia cầm và các dịch vụ nông nghiệp của HTX Nông nghiệp sinh thái EFARM É Tòng, huyện Thuận Châu và Dự án Phát triển và nhân rộng mô hình chế biến cà phê đặc sản của Hợp tác xã ARATAY Coffee, huyện Mai Sơn, đoạt giải khuyến khích.

Bà Vi Thị Bình, Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh, cho biết: Hội đã cử cán bộ trực tiếp khảo sát 58 HTX, tổ hợp tác, hộ kinh doanh tại các huyện, thành phố; lựa chọn 38 đơn vị, doanh nghiệp tham gia các dự án. Hỗ trợ thành lập 7 HTX có phụ nữ tham gia lãnh đạo quản lý; hỗ trợ cây, con giống cho hội viên nghèo phát triển kinh tế, tổng trị giá trên 500 triệu đồng. Đồng thời, các cấp hội tạo điều kiện cho hội viên tiếp cận các nguồn vốn vay, đầu tư phát triển sản xuất. Đến nay, toàn tỉnh duy trì gần 1.100 tổ tiết kiệm và vay vốn, cho hơn 135.000 hộ vay, tổng dư nợ hơn 1.800 tỷ đồng.

Phong trào khởi nghiệp, không chỉ giúp hội viên phụ nữ nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, còn mở ra cơ hội việc làm cho nhiều lao động địa phương, nhất là phụ nữ vùng cao, biên giới khó khăn. Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tiếp tục triển khai hiệu quả nguồn hỗ trợ của Đề án 939, tiếp thêm niềm tin và động lực để hội viên mạnh dạn khởi sự kinh doanh, từng bước khẳng định vai trò, vị thế của mình trong phát triển kinh tế, góp phần thúc đẩy bình đẳng giới và xây dựng cộng đồng bền vững, phát triển.