Toàn tỉnh hiện có 24.300 ha cà phê, tập trung chủ yếu tại các xã Mường Chanh, Chiềng Mai, Chiềng Mung, Muổi Nọi, Thuận Châu, Sốp Cộp và các phường Chiềng Cơi, phường Chiềng An... sản lượng niên vụ 2025-2026 ước đạt hơn 37.700 tấn nhân. Theo các chuyên gia, giá cà phê tăng do nguồn cung cà phê thế giới giảm, cùng với việc Mỹ áp thuế cà phê của Brazil cao lên tới 50%, khiến giá cà phê toàn cầu biến động mạnh.

Thực tế cho thấy, việc thu hái cà phê chín mang lại giá trị kinh tế rõ rệt, song ở một số địa phương vẫn còn tình trạng hái đại trà, lẫn nhiều quả xanh, chiếm từ 20-25%. Theo các doanh nghiệp, giá cà phê tăng cao khiến nhân dân muốn thu hoạch sớm, nhưng việc hái lẫn quả xanh sẽ làm giảm sản lượng, hao hụt trên 10%; ảnh hưởng đến chất lượng hạt và sinh trưởng của cây trong các vụ sau.

Trước tình hình đó, UBND tỉnh Sơn La đã chỉ đạo tăng cường quản lý công tác thu hái, sơ chế và chế biến cà phê đảm bảo tiêu chuẩn TCVN 9278:2012. Trong đó, người dân chỉ thu hái quả cà phê chín, đảm bảo tỷ lệ quả chín phải đạt từ 95% trở lên, đáp ứng yêu cầu sản xuất cà phê đặc sản, chất lượng cao phục vụ thị trường nội địa và xuất khẩu. Đặc biệt, không hái quả xanh, tránh làm tổn thương cành và lá, ảnh hưởng năng suất vụ sau.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với các đơn vị, địa phương hướng dẫn các hộ thực hiện đúng quy trình thu hoạch, sơ chế và bảo quản. Yêu cầu các cơ sở, doanh nghiệp chế biến tuân thủ nghiêm các quy định về chất lượng và bảo vệ môi trường; đồng thời công khai các trường hợp vi phạm trên phương tiện thông tin đại chúng.

UBND các xã, phường hướng dẫn, chỉ đạo doanh nghiệp, hợp tác xã và nhân dân thu hái, chế biến cà phê đúng tiêu chuẩn; công khai danh sách tổ chức, cá nhân thu mua quả xanh làm giảm chất lượng, ảnh hưởng thương hiệu “Cà phê Sơn La”. Trưởng bản chịu trách nhiệm kiểm tra, giám sát việc thu hái cà phê xanh, non không đúng quy định. Yêu cầu các tổ chức, cá nhân thu mua, sơ chế, chế biến cà phê trên địa bàn thu mua quả cà phê đạt tiêu chuẩn, đảm bảo chất lượng chế biến; cam kết không thu mua quả non, quả kém chất lượng nhằm hạn chế tình trạng nhân dân hái cà phê xanh.

Cùng với đó, ngành Nông nghiệp phối hợp các địa phương tuyên truyền, hướng dẫn nhân dân thu hái đúng kỹ thuật; áp dụng quy trình 4C, UTZ, RA… để hình thành vùng cà phê chất lượng cao. Đồng thời, các đơn vị chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường, ngăn chặn gian lận thương mại và thu mua sai quy định, bảo vệ quyền lợi nông dân và doanh nghiệp.

Cà phê Sơn La đã khẳng định được chỗ đứng vững chắc trên thị trường trong nước và quốc tế. Việc nhân dân tuân thủ quy trình thu hái, doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu, cùng sự quản lý đồng bộ của chính quyền các cấp là nền tảng để nâng cao giá trị và giữ vững uy tín thương hiệu “Cà phê Sơn La”.