Một trong những tấm gương tiêu biểu về tinh thần lập thân, lập nghiệp của thanh niên Thành phố và thường xuyên tham gia các hoạt động an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh là anh Phạm Hải Nam, đoàn viên Chi đoàn tổ 1, Đoàn phường Quyết Tâm. Năm 2015, sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Điện lực, Hà Nội anh trở về Sơn La với mong muốn làm giàu tại quê hương. Ban đầu, anh mở quán bán đồ ăn vặt, nhận thấy không hiệu quả, năm 2018, anh chuyển sang làm dịch vụ giặt chăn, ga. Năm 2019, anh thành lập Công ty TNHH Gia đình xanh Sơn La với dịch vụ vệ sinh công nghiệp, giặt là, chuyển nhà trọn gói, phun muỗi, diệt côn trùng.

Anh Nam chia sẻ: Thời điểm khởi nghiệp, dịch vụ này chưa được phổ biến tại Sơn La, do vậy, để nhiều người biết đến tôi đã thường xuyên đăng tin bài lên các trang mạng xã hội, phát tờ rơi, tổ chức truyền thông trên đường phố. Đồng thời, nâng cao chất lượng dịch vụ. Năm 2023, gia đình tôi quyết định mở rộng nhà xưởng, đầu tư thêm máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển. Đến nay, công ty đã có số lượng khách hàng ổn định. Hiện nay, trung bình mỗi năm doanh thu của công ty đạt 1,5 tỷ đồng, trừ chi phí mang lại lợi nhuận hơn 500 triệu đồng, tạo việc làm thường xuyên cho 20 lao động địa phương với mức thu nhập 5-7 triệu đồng/người/tháng.

Chúng tôi tiếp tục đến tham quan mô hình trồng cây ăn quả công nghệ cao của gia đình anh Bùi Việt Hùng, Bí thư Chi đoàn bản Hoàng Văn Thụ, xã Hua La. Trang trại rộng 1,2 ha có vườn thanh long 1.000 gốc trồng xen 400 cây lê theo hàng lối, cây lê đang trong thời kỳ ra hoa đậu quả, khu đất trồng 2.700 gốc nho hạ đen được phủ màng, tỷ lệ quả đậu đạt 98%. Tất cả được trang bị hệ thống phun tưới ẩm. Được biết, sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, năm 2018, anh trở về địa phương làm nông nghiệp phụ giúp gia đình. Để nắm kỹ thuật trồng, chăm sóc cây theo tiêu chuẩn an toàn, anh đã mạnh dạn tham gia các khóa tập huấn kỹ thuật tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, học hỏi kinh nghiệm tại các mô hình trong tỉnh, trên các trang mạng internet và sách, báo. Nắm chắc kỹ thuật chăm sóc cây trồng, anh đã xin bố mẹ tự mình điều hành công việc của gia đình. Năm 2024, gia đình anh thu hoạch gần 40 tấn quả các loại, trừ chi phí thu khoảng 600 triệu đồng.

Còn anh Điêu Chính Tuyền, chàng thanh niên tộc Thái ở xã Pá Ma Pha Khinh, huyện Quỳnh Nhai. Năm 2007, vì dòng điện của Tổ quốc, gia đình anh cùng một số dân di dân về sinh sống tại điểm tái định cư thuộc bản Tam Quỳnh, xã Chiềng Đen, Thành phố. Anh từng theo học trung cấp ngành Chăn nuôi thú y của Trường Cao đẳng Sơn La. Năm 2021, sau khi tốt nghiệp với những kiến thức đã học được trên ghế nhà trường, anh về nhà phụ giúp gia đình công việc chăn nuôi. Năm 2023, anh Tuyền được vay vốn 80 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách Xã hội, anh đã mạnh dạn mua 1 con bò 3B, 20 con lợn giống và mở rộng thêm chuồng trại để chăn nuôi. Hiện nay, gia đình anh chăn nuôi 100 con lợn, trung bình mỗi năm xuất bán 2 lứa, mỗi lứa khoảng 10 tấn lợn hơi, với giá trung bình 70.000 đồng/kg, trừ chi phí thu khoảng 400 triệu đồng. Anh Tuyền chia sẻ: Mang trong mình nhiệt huyết của tuổi trẻ, bản thân tôi luôn cố gắng học hỏi, tìm tòi, có ý chí khắc phục khó khăn vươn lên lập thân, lập nghiệp với mong muốn làm chủ được cuộc sống của mình và làm được nhiều việc có ích cho xã hội, cộng đồng.

Đây chỉ là 3 trong nhiều mô hình khởi nghiệp của thanh niên nơi phố núi Sơn La. Hiện nay, Thành phố có trên 3.000 đoàn viên, thanh niên (ĐVTN), sinh hoạt tại 12 đoàn cơ sở xã, phường, 4 Đoàn trường THPT và 9 chi đoàn trực thuộc. Đồng hành cùng thanh niên trong lập thân, lập nghiệp, các cơ sở Đoàn đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực, gắn với tình hình thực tế của từng địa phương, đơn vị.

Anh Lò Quốc Việt, Bí thư Thành đoàn, cho biết: Với ĐVTN Thành phố, nhiều bạn trẻ có điều kiện học tập, làm việc tại các tỉnh, thành phố lớn sau khi trở về địa phương lập nghiệp, chúng tôi sẽ quan tâm, định hướng để các bạn trẻ sẽ mang kiến thức, kinh nghiệm áp dụng vào thực tiễn. Cùng với đó, hàng năm, các cơ sở Đoàn chủ động khảo sát, nắm bắt nhu cầu về học tập, nghề nghiệp và việc làm của thanh niên để phối hợp với Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp Thành phố tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật trong chăn nuôi, sản xuất, trồng trọt. Phối hợp tổ chức ngày hội tư vấn, giới thiệu việc làm, xuất khẩu lao động cho thanh niên; tổ chức tư vấn, hướng nghiệp cho học sinh các trường học. 

Bên cạnh đó, hỗ trợ vốn phát triển cho đoàn viên, thanh niên được quan tâm và tích cực triển khai. Hiện nay, các cơ sở Đoàn đang quản lý 47 tổ tiết kiệm và vay vốn, với tổng dư nợ trên 68,5 tỷ đồng, 1.484 hộ vay. Từ nguồn vốn vay ưu đãi tạo cơ hội giúp ĐVTN phát triển sản xuất, phát huy nội lực, khai thác thế mạnh của địa phương để vươn lên thoát nghèo, làm giàu chính đáng. Ngoài ra, các phong trào "Thanh niên làm kinh tế giỏi”, "Thanh niên giúp nhau phát triển kinh tế” tiếp tục được triển khai sâu rộng. Nhiều chi đoàn vận động đoàn viên gây quỹ để hỗ trợ ĐVTN khó khăn, ĐVTN yếu thế. Tổ chức trao đổi kinh nghiệm làm kinh tế giữa các đoàn viên, phát động phong trào giúp nhau ngày công lao động, vật tư, con giống để phát triển sản xuất, chăn nuôi.

Phát huy sức trẻ, cùng những ý tưởng, khát khao lập thân, lập nghiệp, đoàn viên, thanh niên thành phố Sơn La đã có nhiều mô hình sản xuất, kinh doanh hiệu quả, nâng cao thu nhập, từng bước vươn lên làm giàu, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.