Phù Yên có trên 600 ha cây ăn quả có múi, tập trung chủ yếu tại các xã vùng Mường; trong đó, 400 ha bưởi, cam, quýt đã cho thu hoạch, sản lượng đạt 5.900 tấn quả/năm. Thời điểm này, người trồng cây ăn quả đang tập trung chăm sóc cây theo hướng VietGAP; một số hộ chuyển sang chăm sóc cây theo hướng hữu cơ, nhằm nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.

Ông Nguyễn Văn Thuấn, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện, cho biết: Cùng với việc thương hiệu cam Phù Yên được công nhận, các sản phẩm cây có múi khác như quýt, bưởi của huyện cũng nhận được sự đánh giá cao từ người tiêu dùng. Phòng đã tham mưu cho UBND huyện quy hoạch vùng trồng và mở rộng diện tích trồng các loại cây có múi trên địa bàn. Sau khi kết thúc vụ thu hoạch của năm 2022 đến nay, toàn huyện đã trồng mới được 90 ha cây ăn quả có múi. Đồng thời, duy trì trên 20 ha cây ăn quả sản xuất theo hướng hữu cơ. Chủ động rà soát, trồng thay thế các cây có dấu hiệu thoái hóa, năng suất thấp.

Cây ăn quả có múi trên địa bàn huyện bước sang năm thứ 6 cho thu hoạch, cùng với việc tiếp tục chăm sóc cây và xây dựng thương hiệu sản phẩm cây ăn quả có múi đã đạt được từ những năm trước, các hộ dân chủ động thực hiện việc rà soát, thống kê cây cho khả năng đậu quả kém để chủ động cắt, tỉa thay thế mắt ghép mới. Ngoài ra, còn trồng các cây mới thay thế cây cũ để đảm bảo việc thu hoạch diễn ra liên tục trong những năm tiếp theo. Đến nay, nhân dân đã thực hiện cắt tỉa và ghép mắt mới cho 13 ha từ bưởi diễn sang bưởi da xanh, chủ yếu tập trung ở xã Tân Lang, Mường Cơi.

Xã Mường Cơi có 200 ha cây ăn quả có múi, trong đó, 135 ha cho thu hoạch, với sản phẩm nổi bật là quýt ngọt, bưởi da xanh và cam đường canh… Dự kiến năm nay, sản lượng quả có múi của xã có thể đạt 600 tấn quả. Đến thăm gia đình anh Nguyễn Văn Sử, bản Nghĩa Hưng, một trong những hộ có diện tích cây ăn quả có múi nhiều trong bản. Anh Sử chia sẻ: Toàn bộ diện tích 5 ha cây ăn quả có múi của gia đình đã được đốn tỉa những cành sâu bệnh; vệ sinh vườn cây và bổ sung phân bón cho cây. Theo hướng dẫn của cán bộ khuyến nông xã, tôi thường sử dụng các loại phân hữu cơ, phân chuồng để đảm bảo độ PH, độ phì và tạo điều kiện cho các vi sinh vật có lợi trong đất phát triển. Đầu tư hệ thống tưới ẩm cho toàn bộ vườn cây ăn quả.

Còn gia đình ông Trần Văn Tuấn, bản Yên Thịnh, xã Tân Lang đã thay thế 2 ha trồng bưởi diễn bằng cách ghép 1.200 mắt ghép bưởi da xanh và cam đường canh. Ông Tuấn cho biết: Dự kiến 3 năm tới, các mắt ghép này sẽ cho thu hoạch quả. Ngoài ra, tập trung chăm bón 3 ha bưởi da xanh và cam canh theo hướng hữu cơ, sử dụng phân chuồng ủ hoai mục bón cho cây; dùng chế phẩm sinh học để phòng trừ sâu bệnh...

Theo thông tin của lãnh đạo xã, các hộ trồng cây bưởi diễn của Tân Lang đang từng bước thay thế cây bưởi diễn bằng mắt ghép các loại cây khác cho giá trị cao hơn. Đến nay, 7 ha bưởi diễn trên địa bàn xã được các hộ dân ghép mắt bưởi da xanh, hoặc cam canh. Toàn xã có 175 ha cây ăn quả có múi, trong đó, phần lớn đã cho thu hoạch từ 4 vụ trở lên. Địa phương cũng đã xây dựng kế hoạch mở rộng và thay thế cây trồng cũ đã thoái hóa một cách phù hợp để đảm bảo nguồn thu nhập liên tục và ổn định cho nhân dân. Các HTX và các hộ trồng cây ăn quả còn chủ động tiếp cận với phương thức bán hàng thông qua các sàn thương mại điện tử như Portmart hay Voso.vn, nhằm mở rộng đối tượng khách hàng.

Với việc chủ động chăm sóc, áp dụng kỹ thuật vào sản xuất, nông dân huyện Phù Yên hy vọng từng bước làm giàu từ trồng cây ăn quả có múi.