Toàn tỉnh có trên 1 triệu ha đất nông nghiệp, việc canh tác còn chịu nhiều ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Riêng năm 2024, thiên tai làm thiệt hại gần 3.440 ha lúa; trên 1.100 ha rau màu, hoa màu; trên 3.600 ha cây trồng hằng năm, lâu năm; trên 4.500 ha cây ăn quả.

Trước những diễn biến phức tạp của thời tiết, tỉnh đã tập trung thay đổi tư duy sản xuất, từ làm theo kinh nghiệm, thuận tự nhiên sang áp dụng khoa học kỹ thuật. Chủ động xây dựng và triển khai thực hiện các giải pháp để thích ứng với những thay đổi về khí hậu, ứng phó với thiên tai, như việc đưa vào sản xuất các bộ giống có thời gian sinh trưởng khác nhau, nhằm kéo dài thời gian thu hoạch, nâng cao năng suất chất lượng; xây dựng các mô hình ứng dụng dịch hại tổng hợp; mô hình tái canh cà phê gắn với chế biến, bảo vệ môi trường…

Góp phần vào việc hình thành nền nông nghiệp thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu, từ năm 2021 đến nay, ngành Nông nghiệp đã phối hợp với Trung tâm phát triển nông thôn bền vững (SRD) triển khai Dự án “Giảm nhẹ và thích ứng với biến đổi khí hậu trong lĩnh vực nông nghiệp và lâm nghiệp tại vùng núi Tây Bắc” (Dự án), xây dựng và nhân rộng các mô hình canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh. Kết thúc giai đoạn 1, Dự án đã tổ chức 67 lớp tập huấn hiện trường cho trên 2.000 lượt người dân và xây dựng 51 mô hình về canh tác lúa, cà phê, khoai sọ tại 4 xã Nậm Lầu, Chiềng Pha, Muổi Nọi, Bon Phặng, huyện Thuận Châu.

Tham gia Dự án, đã giúp các hộ thay đổi tư duy, phương thức sản xuất, trong canh tác lúa giảm được 60-80% lượng giống; giảm 10-20% lượng phân bón hóa học; giảm số lần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật so với canh tác truyền thống; biết cách bón phân vào từng giai đoạn sinh trưởng của cây và tác dụng của từng loại phân bón đối với cây trồng; nông dân nhận biết các loại sinh vật hại lúa, cà phê, khoai sọ và cách phòng trừ; chủ động canh tác, thích ứng với biến đổi khí hậu, như hạn hán, mưa lũ. Tận dụng nguồn rơm rạ, phế phụ phẩm nông nghiệp vào sản xuất, giảm bớt khí phát thải vào môi trường, bảo vệ sức khỏe con người, nâng cao thu nhập.

Giai đoạn 2 của Dự án tiếp tục được triển khai địa bàn 5 xã: Muổi Nọi, Bon Phặng, Nậm Lầu, Chiềng Pha, Phổng Lập, huyện Thuận Châu từ tháng 8/2024 đến tháng 12/2026, với mục tiêu hỗ trợ cộng đồng trong khu vực triển khai dự án giảm nghèo, giảm thiểu phát thải khí nhà kính và thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.

Đến nay, Dự án đã tổ chức 5 chuyến tham quan các mô hình nông nghiệp tuần hoàn tại huyện Mai Sơn và Yên Châu; tập huấn kiến thức chung về kinh tế, nông nghiệp tuần hoàn; kỹ thuật làm men vi sinh gốc để chủ động xử lý rác thải hữu cơ trong sinh hoạt và các hoạt động chăn nuôi, trồng trọt; tập huấn về đa dạng sinh học trong các hệ sinh thái rừng; thành lập các tổ hợp tác sản xuất và khảo sát thực trạng hoạt động trồng trọt, chăn nuôi tại các gia đình đăng ký tham gia tổ hợp tác thuộc 5 xã vùng dự án, có khoảng 28.500 người dân từ các xã của dự án và các vùng lân cận được hưởng lợi từ dự án. Sau các chuyến tham quan, các lớp tập huấn về kinh tế nông nghiệp tuần hoàn, có hơn 200 hộ gia đình tại 5 xã trong vùng dự án được hỗ trợ xi măng xây bể ủ phân chuồng hữu cơ; 100 hộ tự làm men vi sinh gốc, phục vụ quá trình xử lý phân thải, rác thải hữu cơ trong sinh hoạt và các phế phẩm, phụ phẩm nông nghiệp.

Hướng tới nền nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, thích ứng biến đổi khí hậu, tỉnh Sơn La tiếp tục triển khai các nhiệm vụ, mục tiêu đã đề ra theo Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu trên địa bàn tỉnh Sơn La. Đồng thời, tiếp tục xây dựng các mô hình canh tác nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu; nhân rộng các mô hình canh tác theo phương pháp bền vững, đảm bảo sản xuất nông nghiệp hiệu quả.