Chủ trương trồng cây ăn quả trên đất dốc của Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành tại Kết luận số 121-TB/TU ngày 30/11/2015 là quyết sách quan trọng nhằm thống nhất về cơ chế, chính sách, gắn quy hoạch với tổ chức lại sản xuất, khai thác lợi thế từng vùng. Đây được coi là bước đột phá mạnh mẽ trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại Sơn La, mở ra quá trình chuyển dịch từ tư duy sản xuất nông nghiệp thuần túy sang tư duy kinh tế nông nghiệp bền vững. Mục tiêu trọng tâm là chấm dứt tình trạng sản xuất manh mún, lạc hậu, thay thế các bộ giống cũ năng suất thấp bằng những mô hình sản xuất hàng hóa tập trung, ứng dụng công nghệ cao, nhằm tạo ra nông sản có giá trị kinh tế vượt trội và sức cạnh tranh mạnh mẽ trên thị trường trong nước cũng như quốc tế.

Phát huy vai trò là cơ quan quyền lực cao nhất ở địa phương, giai đoạn 2015 - 2020 và giai đoạn 2020 - 2025, HĐND tỉnh đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng về lĩnh vực nông nghiệp, phù hợp thực tế, khai thác tiềm năng, thế mạnh, nguồn lực của địa phương, tạo bước chuyển mạnh mẽ về cơ cấu cây trồng gắn với nâng cao đời sống của nhân dân. Tiêu biểu, như: Nghị quyết số 128/2020/NQ-HĐND ngày 28/2/2020 về chính sách khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn; Nghị quyết số 50/2022/NQ-HĐND ngày 9/12/2022 về quy định nội dung và mức hỗ trợ đầu tư phát triển vùng nguyên liệu phục vụ các nhà máy chế biến rau, củ, quả trên địa bàn tỉnh đến năm 2025; các Nghị quyết về quy định nội dung chi, mức hỗ trợ cho các hoạt động khuyến nông; quy định nội dung và mức hỗ trợ đầu tư phát triển vùng nguyên liệu phục vụ các nhà máy chế biến rau, củ, quả trên địa bàn tỉnh đến năm 2025; hỗ trợ dự án, kế hoạch, phương án hỗ trợ phát triển sản xuất thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025...

Nghị quyết số 128/2020/NQ-HĐND quy định áp dụng mức hỗ trợ tối đa 50 triệu đồng/doanh nghiệp, HTX để tổ chức các hoạt động tuyên truyền, quảng bá, tiêu thụ sản phẩm nông sản trên phương tiện thông tin đại chúng; hỗ trợ một lần kinh phí, tối đa 20 triệu đồng/HTX kinh phí xây dựng mã số, mã vạch; hỗ trợ một lần kinh phí, tối đa 100 triệu đồng/doanh nghiệp, HTX để in nhãn mác, mua bao bì mới đóng gói sản phẩm đưa đi tiêu thụ… Qua 5 năm triển khai đã có hàng trăm lượt tổ chức, doanh nghiệp, HTX ở tỉnh được hỗ trợ phát triển thương hiệu, mở rộng thị trường, phát triển hợp tác, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.

Đồng chí Trần Dũng Tiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết: Thực tế cho thấy, các nghị quyết HĐND tỉnh ban hành liên quan đến lĩnh vực nông nghiệp đã phát huy hiệu quả tích cực, góp phần tạo lên những bứt phá cho nông nghiệp Sơn La. Nông nghiệp của tỉnh tiếp tục khẳng định vai trò là trụ đỡ của nền kinh tế trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức với tốc độ tăng trưởng bình quân 5 năm đạt 3,65%/năm (trong đó năm 2025 tăng trưởng đạt 6,76%, đóng góp 1,6 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung của tỉnh); giá trị thu hoạch trên 1 ha đất trồng trọt đạt 73 triệu đồng (tăng 20% so với năm 2021); thu nhập bình quân trên 1 ha mặt nước nuôi trồng thủy sản đạt 115 triệu đồng (tăng 25,7%); giá trị hàng hóa nông sản tham gia xuất khẩu đạt 208 triệu USD (tăng 38,6% so với năm 2021) và chiếm 97% giá trị hàng hóa tham gia xuất khẩu trên địa bàn.

Cơ cấu ngành nông nghiệp chuyển dịch theo hướng sản xuất hàng hóa, ứng dụng khoa học công nghệ, hình thành các vùng sản xuất tập trung gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Đến nay, toàn tỉnh có 91.185 ha cây công nghiệp, 85.050 ha cây ăn quả, sản lượng quả ước đạt 510.000 tấn (tăng 30% so với năm 2021). Chăn nuôi phát triển theo hướng hàng hóa, với tổng sản lượng thịt hơi xuất chuồng ước đạt 96.160 tấn; sản lượng sữa tươi đạt 92.800 tấn. Lĩnh vực thủy sản tiếp tục được đầu tư theo chiều sâu, diện tích nuôi trồng đạt 3.011 ha, sản lượng đạt 8.650 tấn.

Từ một tỉnh có nền sản xuất manh mún, hiệu quả thấp, Sơn La đã xây dựng được nền nông nghiệp đa dạng, bền vững, gắn với công nghiệp chế biến hiện đại, hình thành nhiều chuỗi giá trị và vùng sản xuất tập trung quy mô lớn. Toàn tỉnh có 9 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao được công nhận; có 3.891 ha diện tích tưới tiết kiệm nước; hơn 115 ha nhà kính, nhà màng; hơn 8.200 ha sản xuất theo chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ. Đến nay, Sơn La thiết lập và đang duy trì 218 mã số vùng trồng; có 262 chuỗi cung ứng nông sản an toàn đang duy trì hoạt động; 31 sản phẩm mang địa danh được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ, trong đó có 2 sản phẩm được cấp văn bằng bảo hộ tại nước ngoài.

Nghị quyết số 50/2022/NQ-HĐND ngày 9/12/2022 về quy định nội dung và mức hỗ trợ đầu tư phát triển vùng nguyên liệu phục vụ các nhà máy chế biến rau, củ, quả trên địa bàn tỉnh đến năm 2025 đã thu hút nhiều dự án đầu tư xây dựng nhà máy chế biến rau quả quy mô công nghiệp. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 560 nhà máy, cơ sở chế biến sản phẩm nông sản; 2.994 cơ sở sấy long nhãn, nông sản nhỏ lẻ góp phần tạo đầu ra bền vững cho các loại nông sản.

Là một trong những HTX liên kết sản xuất nguyên liệu cho Doveco Sơn La, HTX Hữu cơ Trung Hiếu, xã Chiềng Sung đã liên kết với hơn 700 hộ dân của các khu vực Mai Sơn, Mường La, Yên Châu trồng 850 ha ngô ngọt và đậu tương rau. Bà Đoàn Thị Thủy, Giám đốc HTX, thông tin: Mỗi năm, HTX cung cấp hơn 10.000 tấn nông sản cho Trung tâm Chế biến rau, quả Doveco Sơn La và một số nhà máy chế biến khác trong nước. Khi tham gia, các hộ dân được ứng trước giống và vật tư với giá ưu đãi, đồng thời được hỗ trợ kỹ thuật, giám sát quy trình sản xuất an toàn. HTX cam kết bao tiêu toàn bộ sản phẩm, thu mua theo giá thị trường

Những nghị quyết về chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp đang “nở hoa” trong thực tiễn, đem lại những mùa quả ngọt, là minh chứng cho những chủ trương, định hướng đúng đắn của tỉnh Sơn La trong chiến lược phát triển nền nông nghiệp bền vững. Đây cũng là tiền đề vững chắc để HĐND tỉnh tiếp tục ban hành những nghị quyết đúng, trúng, hợp lòng dân để nông nghiệp Sơn La tiếp tục khẳng định vai trò là trụ đỡ của nền kinh tế.