Chiềng La sau khi sáp nhập với các xã Tông Cọ, Nong Lay, Chiềng Ngàm, diện tích cà phê cả xã có 727 ha, sản lượng khoảng 1.782 tấn quả tươi. Ông Nguyễn Anh Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Chiềng La, cho biết: Năm nay, giá cà phê dao động 25.000-27.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nông dân. Tuy nhiên, do trình độ canh tác chưa đồng đều, một bộ phận nông dân còn sản xuất theo kinh nghiệm, chưa chủ động áp dụng đầy đủ quy trình kỹ thuật, nên năng suất, chất lượng cà phê chưa tương xứng tiềm năng.

Từ thực tế đó, tháng 5/2025, Trường Đại học Tây Bắc triển khai thí điểm mô hình canh tác cà phê cho hộ nghèo, cận nghèo và hộ mới thoát nghèo tại bản Cát Lót với 25 hộ dân tham gia. Trước khi triển khai, dự án tiến hành khảo sát địa bàn, đánh giá điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu; tổ chức họp dân, lấy ý kiến và rà soát, bình chọn công khai các hộ tham gia, bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng. Đồng thời, bản  còn thành lập tổ tư vấn hỗ trợ kỹ thuật, thường xuyên theo dõi, hướng dẫn, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho các hộ trong quá trình thực hiện.

Năm qua, Trường Đại học Tây Bắc đã tổ chức 4 lớp tập huấn cho 25 hộ về kỹ thuật nhân giống, trồng, chăm sóc, cắt tỉa, bón phân, phòng trừ sâu bệnh; thu hoạch, bảo quản, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Qua tập huấn, 100% số hộ nắm vững quy trình kỹ thuật, chủ động áp dụng vào sản xuất, từng bước chuyển từ canh tác tự phát sang sản xuất có kế hoạch, có kiểm soát. Song song với đào tạo kỹ thuật, dự án hỗ trợ mỗi hộ một bộ dụng cụ cắt tỉa, túi đóng bầu, 560 kg phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Dự án còn đầu tư một nhà lưới phơi cà phê diện tích 100 m² với 16 giá phơi và 2 máy tách vỏ, xát hạt cà phê tươi, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm sau thu hoạch, giảm phụ thuộc vào thời tiết.

Sau 7 tháng triển khai, các hộ đã ươm 23.000 bầu cây giống; 100% số hộ thực hiện trồng xen cây và trồng cây che bóng cho cà phê, góp phần cải tạo đất, hạn chế xói mòn. Trong quá trình sản xuất, các hộ đều sử dụng phân hữu cơ vi sinh, phân chuồng được ủ hoai; sử dụng phân vô cơ đúng kỹ thuật, với 3 lần bón/năm. Các hộ không sử dụng thuốc diệt cỏ, mà phát cỏ thủ công; việc phòng trừ sâu bệnh thực hiện chủ động, đúng quy trình, bảo đảm an toàn môi trường. Hiện nay, 25 hộ đã bán cà phê tươi cho thương lái, thu nhập từ cà phê tăng gấp đôi so với năm 2024.

Ông Lò Văn Oan, Phó trưởng bản Cát Lót, xã Chiềng La chia sẻ: Cả bản có 97 hộ, trồng khoảng 60 ha cà phê, trong đó 20 ha trồng mới chưa cho thu hoạch. Việc triển khai mô hình, giúp nông dân nâng cao nhận thức, chủ động áp dụng kỹ thuật, yên tâm đầu tư phát triển sản xuất. Hiện nay, bản đã thành lập tổ tư vấn kỹ thuật chăm sóc cây cà phê, kịp thời hướng dẫn, hỗ trợ các hộ trong quá trình sản xuất, từng bước nâng cao hiệu quả canh tác. Đồng thời, bản tổ chức quản lý, sử dụng hiệu quả nhà màng được hỗ trợ, phục vụ phơi, bảo quản cà phê sau thu hoạch, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm thất thoát.

Đến thăm vườn cà phê của anh Quàng Văn Mười, cảm nhận rõ sự đổi thay trong cách làm của người nông dân này. Trên nương cà phê xanh tốt, anh Mười trực tiếp thực hành các thao tác kỹ thuật đã được tập huấn; cách cưa đốn tỉa cành sâu bệnh được thực hiện thuần thục, đúng quy trình, bảo đảm vườn cây thông thoáng, sinh trưởng tốt. Anh Mười nói: Được hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ phân bón, tôi tự tin trong việc chăm sóc cà phê. Năm nay, 5.000 m2 cà phê của gia đình mới cho bói, thu 4 tạ quả, bán với giá 27.000 đồng/kg. Ngoài ra, tôi còn chăn nuôi bò, dê, tận dụng phân chuồng ủ hoai bón cho cây trồng, vừa giảm chi phí sản xuất, vừa nâng cao hiệu quả, phấn đấu năm 2026, gia đình thoát nghèo.

Mặc dù mới được triển khai thí điểm, nhưng mô hình canh tác cà phê tại Chiềng La bước đầu cho tín hiệu tốt, giúp nông dân từng bước nâng cao năng lực sản xuất, tạo tiền đề nhân rộng mô hình trong thời gian tới.