Dịch tả lợn châu Phi xuất hiện tại xã Lóng Phiêng ngày 13/4/2026, chủ yếu ở bản Tà Vàng, với 576 con lợn của 14 hộ mắc bệnh, buộc phải tiêu hủy tổng trọng lượng hơn 46,3 tấn. Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, xã Lóng Phiêng đã kiện toàn Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh động vật; huy động các lực lượng tập trung khoanh vùng, khống chế, hạn chế thấp nhất nguy cơ lây lan. Chỉ đạo các bản rà soát tổng đàn, lập danh sách từng hộ chăn nuôi, tăng cường giám sát và báo cáo ngay khi phát hiện gia súc có biểu hiện nghi mắc bệnh.

Cùng với đó, Phòng Kinh tế phối hợp với Trung tâm Dịch vụ tổng hợp tổ chức vệ sinh, phun 383 lít hóa chất tiêu độc, khử trùng tại vùng dịch. Việc vận chuyển động vật, sản phẩm động vật trên các tuyến đường, điểm đầu mối giao thông được tăng cường kiểm soát; các đội phản ứng nhanh tại bản được thành lập để kịp thời xử lý tình huống phát sinh.

Người chăn nuôi được tuyên truyền thực hiện “không giấu dịch”; không mua bán, vận chuyển gia súc mắc hoặc nghi mắc bệnh; không giết mổ, tiêu thụ gia súc ốm, chết; không vứt xác động vật ra môi trường; cách ly vật nuôi khi có biểu hiện bất thường và báo ngay cho chính quyền khi phát hiện gia súc ốm, chết không rõ nguyên nhân.

Sau hơn 3 tháng quyết liệt triển khai các biện pháp, đến ngày 18/8, xã Lóng Phiêng đã qua 21 ngày kể từ lần tiêu hủy cuối cùng, đã không phát sinh thêm trường hợp lợn mắc bệnh hoặc chết. Đây là tín hiệu tích cực để địa phương từng bước khôi phục chăn nuôi. Tuy nhiên, thay vì chạy theo số lượng, nhiều hộ đang quan tâm nhiều hơn đến an toàn sinh học. Việc lựa chọn con giống, vệ sinh chuồng trại, cách ly đàn mới nhập và theo dõi sức khỏe vật nuôi được thực hiện chặt chẽ hơn.

Tại khu chăn nuôi của gia đình anh Nguyễn Đắc Chiến, bản Tà Vàng, trong đợt dịch tả lợn châu Phi vừa qua, đã khiến gia đình phải tiêu hủy hơn 2,6 tấn lợn hơi. Không vội vàng tái đàn ngay sau khi dịch lắng xuống, anh Chiến dành thời gian vệ sinh, khử khuẩn chuồng trại, chuẩn bị khu vực cách ly lợn giống trước khi đưa vào khu nuôi chính. Anh Chiến chia sẻ: Khoảng 25 con lợn giống đang được gia đình chuẩn bị cho đợt tái đàn. Việc cách ly lợn giống trước khi nhập đàn làm chi phí tăng khoảng 10%, nhưng đổi lại giúp giảm đáng kể nguy cơ đưa mầm bệnh vào trại. Sau đợt dịch vừa qua, gia đình càng thấy rõ việc phòng bệnh phải được đặt lên hàng đầu.

Cũng ở bản Tà Vàng, gia đình ông Đào Hữu Hiện cũng chịu thiệt hại không nhỏ trong đợt dịch vừa qua, với 20 con lợn thương phẩm của gia đình buộc phải tiêu hủy, thiệt hại gần 150 triệu đồng, vì vậy việc tái đàn được gia đình thực hiện thận trọng. Ông Hiện cho biết: Gia đình thường xuyên vệ sinh chuồng trại, rắc vôi bột, phun khử trùng và theo dõi tình hình dịch bệnh. Chỉ khi bảo đảm các điều kiện an toàn, gia đình mới tính đến việc tái đàn.

Xã Lóng Phiêng hiện có khoảng 18.000 con lợn. Trong đó, có 4 trang trại chăn nuôi quy mô từ trên 1.000 con, tại các bản: Yên Thi, Nong Đúc, Tà Vàng, Pha Cúng, đều áp dụng hình thức chăn nuôi tuần hoàn, khép kín. Trong đợt dịch tả lợn châu Phi vừa qua, các trang trại không bị ảnh hưởng do thực hiện nghiêm các quy định về chăn nuôi an toàn sinh học, kiểm soát chặt chẽ nguồn con giống và vệ sinh, khử trùng chuồng trại.

Ông Lê Văn Mạnh, Trưởng phòng Kinh tế xã Lóng Phiêng, cho biết: Xã khuyến cáo các hộ trước khi tái đàn phải vệ sinh, khử trùng, tiêu độc chuồng trại ít nhất 2 lần/tuần; ưu tiên bảo vệ đàn lợn nái sinh sản; lựa chọn con giống có nguồn gốc rõ ràng, khuyến khích sử dụng con giống tại địa phương để thuận lợi trong kiểm soát dịch bệnh.

Các hộ tái đàn cũng được hướng dẫn tăng cường áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học; cách ly, theo dõi đàn lợn mới nhập trước khi đưa vào nuôi chung. Đặc biệt, các bản sẽ lập sổ theo dõi 100% số hộ tái đàn, kiểm soát nguồn gốc con giống và quá trình chăn nuôi. Qua đó, khi xuất hiện dấu hiệu bất thường có thể phát hiện, xử lý ngay từ cơ sở, hạn chế nguy cơ dịch bệnh tái phát.

Khôi phục đàn vật nuôi sau dịch là yêu cầu cần thiết để ổn định sản xuất, sinh kế và thu nhập cho người dân. Song, tái đàn chỉ thực sự bền vững khi đi cùng kiểm soát dịch bệnh. Sự chủ động của chính quyền, cơ quan chuyên môn cùng ý thức của từng hộ chăn nuôi trong thực hiện nghiêm các biện pháp an toàn sinh học sẽ là yếu tố quan trọng để Lóng Phiêng bảo vệ đàn vật nuôi, từng bước khôi phục sản xuất sau dịch.