Cây na  được trồng ở Mai Sơn từ lâu, nhiều giống na mới được bà con đưa vào trồng, như: Na Thái, na Đài Loan, chất lượng quả to, ít hạt, giá bán cao gấp 2-3 lần giống na địa phương. Đến nay, toàn xã có 900 ha, sản lượng hơn 20.000 tấn quả mỗi năm, mang lại thu nhập từ 540-900 triệu đồng/ha. Na đã trở thành cây trồng chủ lực, góp phần nâng cao thu nhập và làm giàu cho nhiều hộ dân.

Các hộ trồng na ở Mai Sơn đã áp dụng đồng bộ nhiều kỹ thuật, như: Xử lý rải vụ, thụ phấn nhân tạo, tỉa cành tạo tán, điều chỉnh số lượng quả phù hợp và chăm sóc theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây. Ông Nghiêm Quang Trung, cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Mai Sơn, cho biết: Cây na đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc cao, từ khâu cắt tỉa, tạo tán sau thu hoạch đến phòng trừ nấm bệnh để cây phục hồi, tích lũy dinh dưỡng cho vụ mới. Trung tâm thường xuyên hướng dẫn người dân áp dụng quy trình sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và hữu cơ, góp phần nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm.

Theo kinh nghiệm của người trồng na ở Mai Sơn, thời gian thụ phấn thực hiện vào khoảng 6 đến 9 giờ sáng là tốt nhất. Khi thụ phấn đúng thời điểm, tỷ lệ đậu quả đạt trên 90%, quả phát triển cân đối, mắt na nở đều, trọng lượng tăng rõ rệt và hạn chế hiện tượng quả dị dạng. Khi ra quả non, tiếp tục tỉa bớt số lượng quả trên mỗi cành, chỉ để mật độ phù hợp với sức sinh trưởng của cây nhằm tập trung dinh dưỡng nuôi quả.

Thời điểm này, na trong giai đoạn ra hoa, người trồng na tăng cường bón lân, kali để kích thích cây ra hoa đều và hạn chế tưới nước để tránh tình trạng bị rụng nụ. Những vườn na chín sớm đang cho quả, thì chú ý đến việc cung cấp đủ nước, dinh dưỡng và tỉa bớt quả nhỏ để nuôi trái chính; theo dõi và phòng trừ sâu bệnh, như: Ruồi đục trái, bọ trĩ; tiến hành bao trái để đảm bảo mẫu mã. 

Nhận thấy hiệu quả kinh tế từ cây na, năm 2017, gia đình anh Nguyễn Hữu Long, tiểu khu 21, đã chuyển đổi hơn 4 ha đất trồng rau màu sang trồng na. Nhờ áp dụng kỹ thuật rải vụ, vườn na cho thu hoạch kéo dài, nâng cao giá trị sản phẩm. Năm 2025, gia đình thu gần 48 tấn quả, doanh thu khoảng 2,5 tỷ đồng; đồng thời tạo việc làm thường xuyên cho 5 lao động địa phương với mức thu nhập 300.000 đồng/người/ngày.

Tạo liên kết trong sản xuất, xã Mai Sơn đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hộ dân thành lập các HTX. Đến nay, trên địa bàn xã có 10 HTX, công ty chuyên canh về cây na. Hiện nay, 900 ha na được sản xuất theo hướng hữu cơ. Điển hình là HTX OHAYO, tiểu khu Bình Minh. Nhờ trồng na, mà các thành viên đều có thu nhập ổn định. Hiện nay, HTX có 22 thành viên đang tập trung chăm sóc 55 ha na theo quy trình VietGAP, hữu cơ; trong đó, 35 ha na đã cho thu hoạch; năng suất trung bình đạt 20 tấn/ha. Ông Trần Ngọc Bằng, Giám đốc HTX, cho biết: Để cây sinh trưởng và phát triển, hằng năm, vào cuối tháng 2 âm, sau khi thu hoạch xong, các thành viên tiến hành dọn vườn, cắt tỉa các cành yếu, cành nằm bên trong tán không có khả năng mang quả. Ứng dụng khoa học kỹ thuật làm na rải vụ để nâng năng suất, đáp ứng nhu cầu thị trường. 

Trên địa bàn xã Mai Sơn hiện đang trồng các loại na, như: Na dai truyền thống, na Thái, na Đài Loan và na sầu riêng. Quả na Mai Sơn có đặc điểm vỏ mềm, màu xanh, thịt màu trắng lại ít hạt, vị ngọt sắc, mùi thơm đặc biệt. Năm 2018, Cục Sở hữu trí tuệ đã cấp chứng nhận nhãn hiệu “Na Mai Sơn”, khẳng định được thương hiệu và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.

Ông Nguyễn Anh Thu, Phó Chủ tịch UBND xã Mai Sơn, cho biết: Địa phương tiếp tục quy hoạch vùng na chuyên canh, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị; tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại, quảng bá trên nền tảng số để mở rộng thị trường tiêu thụ.

Những vườn na trĩu quả trên các sườn đồi Mai Sơn đang báo hiệu một vụ mùa nhiều kỳ vọng. Từ sự chủ động đổi mới trong sản xuất đến định hướng phát triển bền vững của địa phương, cây na không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn từng bước khẳng định thương hiệu nông sản đặc trưng, trở thành động lực phát triển kinh tế nông nghiệp của Mai Sơn.