Tham gia Hội thảo có đại diện lãnh đạo một số sở, ngành của tỉnh; các HTX, doanh nghiệp, hộ trồng cà phê trên địa bàn tỉnh.

Những năm gần đây, cây cà phê không chỉ đem lại nguồn thu nhập ổn định, mà còn đóng vai trò quan trọng trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp, nâng cao giá trị gia tăng, thúc đẩy xuất khẩu và xây dựng thương hiệu nông sản địa phương. Đến nay, toàn tỉnh có 24.000 ha, chiếm khoảng trên 41% tổng diện tích cà phê Arabica của cả nước. Cây cà phê của Sơn La chủ yếu trồng tập trung tại khu vực thành phố Sơn La (cũ), Mai Sơn, Thuận Châu, Sốp Cộp và Yên Châu.

Thời gian qua, tỉnh Sơn La đã ban hành các chính sách phát triển cây cà phê. Trong đó, tập trung vào hỗ trợ thực hiện quy trình VietGAP; xây dựng thương hiệu cà phê Sơn La; chuỗi giá trị cà phê hỗ trợ giống mới, đầu tư hạ tầng vùng nguyên liệu, cấp mã số vùng trồng, phát triển công nghệ chế biến, liên kết sản xuất và xúc tiến thương mại thụ, hỗ trợ xuất khẩu, tìm kiếm mở rộng thị trường. Đến nay, có 7 doanh nghiệp, HTX được cấp quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý “Cà phê Sơn La”, xuất khẩu đến 20 quốc gia, vùng lãnh thổ, tạo việc làm, thu nhập ổn định cho trên 18.000 hộ trồng cà phê. Có 2 vùng ứng dụng công nghệ cao cho cà phê được công nhận, với hơn 1.039 ha; 5 sản phẩm cà phê được chứng nhận OCOP; 9 cơ sở chế biến quy mô công nghiệp; hằng năm, các doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia chế biến sâu hơn 5.405 tấn cà phê nhân. Cơ cấu sản phẩm chế biến cà phê Sơn La chủ yếu là cà phê nhân, trong đó, xuất khẩu trên 95%, còn khoảng 5% sản lượng cà phê nhân được chế biến thành cà phê xay, cà phê bột, cà phê hòa tan, cà phê túi lọc, trà vỏ cà phê tiêu thụ trong và ngoài tỉnh...

Bên cạnh thuận lợi, việc phát triển cây cà phê gặp khó khăn: Nhiều diện tích cà phê già cỗi, năng suất thấp, cần tái canh nhưng việc này đòi hỏi vốn lớn, thời gian dài và kỹ thuật cao. Quy mô sản xuất cà phê còn manh mún, gây khó khăn trong áp dụng đồng bộ kỹ thuật, cơ giới hóa và liên kết chuỗi. Các HTX chưa đủ năng lực bao tiêu toàn bộ sản lượng, dẫn đến tình trạng bán hàng qua thương lái trung gian. Khâu bảo quản sau thu hoạch cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, do điều kiện kho bãi, hệ thống phơi, sấy và bảo quản chưa đồng bộ, có thể dẫn đến giảm chất lượng.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận, đề xuất các giải pháp để cây cà phê trở thành cây trồng chủ lực. Trong đó, tập trung nghiên cứu tham mưu cho UBND tỉnh ban hành cơ chế hỗ trợ về giống thực hiện chương trình tái canh cây cà phê; quy hoạch vùng trồng, quản lý giống cây trồng; hỗ trợ quảng bá xúc tiến thương mại để mở rộng thị trường xuất khẩu. Đầu tư nghiên cứu, cải tiến công nghệ chế biến sâu để nâng cao giá trị sản phẩm. Các doanh nghiệp, HTX, hộ sản xuất cần liên kết trong việc xây dựng theo chuỗi giá trị, tuân thủ theo quy định của EUDR về cà phê không gây mất rừng…

Lãnh đạo Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Sơn La đã tiếp thu các ý kiến của đại biểu tại hội thảo và tổng hợp, báo cáo tham vấn cho tỉnh về các giải pháp phát triển cây cà phê trong những năm tiếp theo.