Dẫn chúng tôi đi thăm mô hình dứa tại bản Mung, xã Nà Nghịu, ông Quàng Văn Kính, cán bộ Trung tâm dịch vụ nông nghiệp huyện, thông tin: Phát triển vùng nguyên liệu dứa cho Công ty cổ phần thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao, chúng tôi đến từng hộ dân hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch. Những vụ dứa đầu tiên, thu hoạch đến đâu, được nhà máy thu mua ổn định, bà con rất phấn khởi. Sau hơn 2 năm triển khai, từ 50 ha, đến nay, toàn huyện đã phát triển lên hơn 100 ha dứa, tập trung ở các xã Huổi Một, Chiềng Khương, Mường Sai, Chiềng Sơ, Nà Nghịu, Yên Hưng.

Anh Tòng Văn Hiên, bản Mung, xã Nà Nghịu, cho biết: Năm 2023, được xã cho đi tham quan, học tập mô hình dứa ở xã Chiềng Khương, thấy hiệu quả, tôi đăng ký trồng 0,6 ha dứa Queen. Giống được huyện hỗ trợ và được cán bộ Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện hướng dẫn kỹ thuật. Đến nay, dứa phát triển tốt, chuẩn bị ra quả.

Thời điểm này, tại các xã, cán bộ Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện đang hướng dẫn nông dân cắt tỉa, tưới nước, bón phân, áp dụng kỹ thuật trồng, chăm sóc nhãn chín sớm, rải vụ, trái vụ. Theo anh Vũ Văn Minh, Giám đốc HTX Nông nghiệp hữu cơ Trung Dũng, xã Chiềng Cang, cán bộ Trung tâm đã hướng dẫn các thành viên cách chăm sóc nhãn chín sớm, như: Sau khi thu hoạch quả của năm trước, tiến hành dọn vườn, tỉa cành, phun phân bón kích lộc. Khi lộc cây chuyển sang màu lá chuối non, xử lý tưới gốc giúp cây phân hóa mầm hoa. Lúc cây nhú mầm hoa sẽ phun thuốc phòng trừ sâu cuốn lá và côn trùng chích hút; sau đó bón phân NPK. Khi hoa nở, không phun bất cứ loại thuốc gì để tạo điều kiện cho ong, bướm hút mật thụ phấn. Lúc hoa tàn và hình thành quả non, phun thuốc trừ sâu đục cuống quả và phòng bệnh thán thư, sương mai, nấm cho quả non.

Tháng 12/2022, từ nguồn ngân sách của huyện, gia đình chị Trần Thị Yến, bản Thống Nhất, xã Chiềng Khương, được hỗ trợ nuôi 1.420 con gà đẻ trứng. Dia đình chị đầu tư xây dựng hệ thống chuồng trại quy mô, lắp đặt hệ thống điện, máy sưởi, quạt gió và mua thêm gà giống để nuôi. Trong quá trình triển khai mô hình, được các cơ quan chuyên môn của huyện hướng dẫn kỹ thuật, đến nay, đàn gà đã phát triển lên hơn 5.000 con. Chị Yến chia sẻ: Cán bộ Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện thường xuyên kiểm tra, giám sát và hướng dẫn gia đình cách chăm sóc, phòng ngừa dịch bệnh cho đàn gia cầm. Hiện nay, gia đình tôi thu 4.300 quả trứng/ngày, giá bán 3.500 đồng/quả.

Từ năm 2023 đến nay, Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện đã tổ chức 14 lớp tập huấn và 240 cuộc tuyên truyền, hướng dẫn nông dân trồng và chăm sóc dứa Queen; phòng trừ sâu bệnh hại cho cây trồng; chăm sóc nhãn, xoài sau thu hoạch. Tổ chức 2 cuộc hội thảo tại xã Yên Hưng, Nậm Mằn, đánh giá hiệu quả của mô hình trồng rau chân vịt; nhân rộng mô hình canh tác lúa Tan Lương. Phối hợp với các cơ quan chuyên môn triển khai mô hình khảo nghiệm giống lúa mới tẻ thơm N91, nếp thơm NV1, NV3, quy mô 3.000 m2 tại các xã Chiềng Cang, Huổi Một, năng suất trung bình đạt 60 tạ/ha. Triển khai mô hình phân bón hữu cơ trên cây lúa tại xã Chiềng Cang, quy mô 1,8 ha, năng suất đạt 60 tạ/ha. Thực hiện mô hình trồng thâm canh dứa theo tiêu chuẩn VietGap, quy mô 3 ha, tại bản Huổi, xã Yên Hưng. Hướng dẫn nhân dân chăm sóc 50 ha dứa Queen cho Công ty cổ phần xuất nhập khẩu thực phẩm Đồng Giao.

Ông Nguyễn Văn Cường, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện, cho hay: Từ nhiều nguồn vốn của Trung ương và địa phương, việc chuyển giao khoa học, kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp thông qua nhiều hình thức, như đào tạo, tập huấn, xây dựng dự án; chuyển giao công nghệ, khuyến khích sáng kiến cải tiến kỹ thuật, khảo nghiệm và xây dựng các mô hình sản xuất thực tế... góp phần nâng cao trình độ sản xuất và thu nhập cho nông dân.

Trước tình hình chăn nuôi gặp nhiều khó khăn khi dịch bệnh tiềm ẩn nguy cơ bùng phát, cán bộ Trung tâm tăng cường bám cơ sở, hằng tháng, phối hợp với các cơ quan chuyên môn lấy mẫu trên đàn gia súc, gia cầm để giám sát dịch bệnh trên địa bàn; xác minh, báo cáo kịp thời khi có ổ dịch phát sinh. Tuyên truyền, vận động các hộ chăn nuôi thực hiện nghiêm túc tiêm đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh cho đàn gia súc, gia cầm; bổ sung tinh bột, thức ăn xanh đảm bảo dinh dưỡng để nâng cao sức đề kháng cho đàn vật nuôi. Từ năm 2023 đến nay, Trung tâm đã hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các địa phương tổ chức tiêm trên 148.520 liều vắc-xin cho đàn gia súc, gia cầm. Ngoài ra, đã cấp 1.162 lít thuốc sát trùng cho 19 xã, thị trấn để thực hiện đợt tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường, chủ động phòng, chống các loại dịch bệnh… 

Năm 2024, Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Sông Mã tiếp tục phát huy vai trò chuyển giao ứng dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất thông qua việc xây dựng các mô hình có trọng tâm, trọng điểm, gắn với lợi thế và định hướng phát triển nông nghiệp của từng vùng, từng địa phương; tuyên truyền rà soát diện tích đăng ký vùng trồng nguyên liệu phục vụ Công ty cổ phần thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao. Nhân rộng nhiều mô hình sản xuất tiên tiến, mang lại hiệu quả cao, đồng thời tạo ra các liên kết sản xuất - tiêu thụ, nâng cao thu nhập cho nông dân.