Đối với sản xuất rau màu, nông dân linh hoạt áp dụng nhiều biện pháp kỹ thuật nhằm thích ứng với điều kiện thời tiết bất lợi. Chị Hứa Thị Uẩn, thôn 2, xã Chiềng Mai, chia sẻ: Gia đình trồng gần 2.000 m² rau các loại; trong đó, một phần được đầu tư nhà màng, phần còn lại sử dụng màng phủ nông nghiệp kết hợp hệ thống tưới nhỏ giọt. Nhờ đó, đất luôn giữ được độ ẩm cần thiết, giảm tác động trực tiếp của nắng nóng. Bên cạnh đó, các luống rau được thiết kế cao, có rãnh thoát nước, vừa giữ ẩm trong điều kiện khô hạn, vừa tiêu thoát nước khi có mưa lớn. Hệ thống tưới tưới văng cũng được sử dụng để duy trì độ ẩm ổn định, tạo điều kiện cho cây sinh trưởng tốt. Nhờ áp dụng đồng bộ các giải pháp, diện tích rau của gia đình phát triển tốt, hạn chế sâu bệnh, năng suất được duy trì.

Với cây ăn quả, công tác chống hạn được các địa phương triển khai từ sớm, gắn với áp dụng các tiến bộ kỹ thuật trong tưới tiêu và chăm sóc; khuyến khích người dân sử dụng phương pháp tưới tiết kiệm, phù hợp với từng loại cây trồng và điều kiện địa hình.

Gia đình ông Nguyễn Văn Minh, bản Búng, xã Yên Châu, có gần 2 ha xoài, nhãn đang trong thời kỳ dưỡng quả. Ông Minh cho biết: Với kinh nghiệm từ nhiều năm nay, ứng phó với tình trạng nắng nóng, gia đình đã chủ động đào ao, trải bạt tích trữ nước, kết hợp khoan giếng và lắp đặt hệ thống tưới phun tự động, đưa nước tưới trực tiếp đến gốc cây, hạn chế thất thoát. Thời tiết diễn biến thất thường, lượng mưa giảm, nên việc chủ động nguồn nước tưới là yếu tố quyết định đến năng suất, chất lượng quả. Do vậy, tùy theo độ ẩm đất và từng giai đoạn sinh trưởng của cây, gia đình điều chỉnh lượng nước tưới hợp lý, trung bình 2 ngày tưới một lần. Nhờ áp dụng hệ thống tưới tự động, giúp tiết kiệm nước, giảm công lao động và cây sinh trưởng đồng đều, tỷ lệ đậu quả cao, bảo đảm chất lượng sản phẩm.

Lĩnh vực chăn nuôi cũng chịu tác động rõ rệt của thời tiết nắng nóng, nhiều hộ đã chủ động cải tạo chuồng trại, áp dụng các giải pháp làm mát phù hợp. Anh Điêu Chính Tuyền, bản Quỳnh Phố, phường Chiềng An, nuôi 20 lợn nái và 60 lợn thịt. Mỗi lứa xuất bán khoảng 10 tấn lợn hơi, thu lãi bình quân 400 triệu đồng. Anh Tuyền chia sẻ: Trong mùa nắng nóng, việc kiểm soát nhiệt độ chuồng trại là yếu tố then chốt. Gia đình anh đã lắp đặt hệ thống béc phun sương vận hành tự động, giúp làm mát hiệu quả, có thể giảm nhiệt độ môi trường từ 7-10°C. Bên cạnh đó, hệ thống còn góp phần giảm bụi, hạn chế mùi và vi khuẩn, tạo môi trường thông thoáng, giúp vật nuôi phát triển ổn định. Ngoài ra, gia đình còn bổ sung chất điện giải vào khẩu phần ăn hằng ngày cho đàn vật nuôi, tăng sức đề kháng, hạn chế ảnh hưởng của thời tiết nắng nóng.

Theo dự báo của ngành chuyên môn, nắng nóng có khả năng tiếp tục kéo dài, làm gia tăng nguy cơ hạn hán và phát sinh sâu bệnh trên cây trồng. Trên lúa có thể xuất hiện rầy nâu, rầy lưng trắng, bệnh khô vằn; trên cây ăn quả dễ phát sinh bệnh thán thư, sâu đục quả, rệp sáp; các loại nhện gây hại cũng có xu hướng gia tăng trong điều kiện thời tiết khô nóng. Chủ động ứng phó với nắng nóng, các ngành chức năng đã tập trung bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất và dân sinh.

Công ty TNHH Một thành viên Khai thác công trình thủy lợi tỉnh tăng cường kiểm tra, rà soát hệ thống hồ đập, kênh mương, trạm bơm; kịp thời sửa chữa các hạng mục xuống cấp, bảo đảm công trình vận hành an toàn. Ông Nguyễn Xuân Trường, Phó Giám đốc Công ty cho biết: Toàn tỉnh có 111 hồ chứa, 132 đập dâng và trên 2.400 công trình thủy lợi. Công tác điều tiết, phân phối nguồn nước được thực hiện linh hoạt theo từng khu vực, từng thời điểm, ưu tiên phục vụ sinh hoạt và các diện tích sản xuất trọng điểm. Đồng thời, đơn vị đã chỉ đạo các chi nhánh phối hợp với địa phương tuyên truyền, vận động nhân dân nạo vét, khơi thông dòng chảy, nâng cao khả năng dẫn nước; tăng cường kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm hành lang bảo vệ công trình thủy lợi.

Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh đã ban hành văn bản yêu cầu các sở, ngành, địa phương theo dõi sát diễn biến khí tượng thủy văn; kịp thời thông tin, hướng dẫn người dân các biện pháp chăm sóc, bảo vệ cây trồng, vật nuôi; điều chỉnh cơ cấu cây trồng, thời vụ phù hợp. Đồng thời, tổ chức vận hành hiệu quả các công trình thủy lợi, sử dụng nước tiết kiệm, ưu tiên phục vụ nhu cầu sinh hoạt và sản xuất thiết yếu.

Sự vào cuộc của các cấp, ngành và chủ động ứng phó của người dân đang là yếu tố quan trọng giúp giảm thiểu thiệt hại do nắng nóng, hạn hán, góp phần hướng tới nền nông nghiệp bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.